20% van de zwangere vrouwen gaat gewoon door met roken, maar dat is bijzonder slecht voor het ongeboren kind. Lees hier waarom.

Zwangerschap en roken: waarom je moet stoppen met roken als je zwanger bent

De cijfers liegen er niet om: uit onderzoek van het KWF Kankerfonds is gebleken dat 20% van de vrouwen doorrookt tijdens hun zwangerschap. Dat zijn er dus één op de vijf. En dat terwijl roken niet alleen voor henzelf heel slecht is, maar vooral ook voor het ongeboren kind. Sterker, zelfs meeroken veroorzaakt al een grotere kans op schade.

Daarom in dit artikel een kort overzicht van hetgeen er op dit moment in de wetenschap bekend is over de schade die roken tijdens en zelfs al vóór de zwangerschap veroorzaakt.

Schade door roken vóór de zwangerschap

Hoe schadelijk roken eigenlijk wel niet is wordt al aangetoond wanneer men kijkt naar de gevolgen die het heeft op het proces om zwanger te worden en de vruchtbaarheid:

• Vrouw: 30% minder kans om zwanger te worden; 60% grotere kans op onvruchtbaarheid
• Man: minder en minder gezonde zaadcellen; verhoogde kans op impotentie en erectiestoornissen

Dus zelfs al voordat je zwanger bent heeft het negatieve gevolgen op de zwangerschap en op de kans dat je zwanger wordt. Maar de schade die roken tijdens de zwangerschap veroorzaakt is nog veel erger.

Schade door roken tijdens de zwangerschap

Eerst het overzicht. Roken tijdens de zwangerschap verhoogt de kans op:

1. Aangeboren afwijkingen
2. Overlijden van het (ongeboren) kind
3. Een lager geboortegewicht en vroeggeboorte
4. Infecties
5. Astma
6. Latere groei- en ontwikkelingsproblemen

1. Hogere kans op aangeboren afwijkingen

Roken tijdens de zwangerschap heeft in ettelijke studies een hogere kans laten zien op aangeboren afwijkingen. Denk dan bijvoorbeeld aan een hazelip of klompvoetjes. Maar ook de kans op hernia’s, skeletafwijkingen, hartafwijkingen en extra of missende vingers of tenen is verhoogd als gevolg van het roken.

2. Overlijden van het (ongeboren) kind

De kans op miskramen en vroegtijdig overlijden na de geboorte (binnen een week) is fors verhoogd wanneer de vrouw rookt tijdens haar zwangerschap:

• Eén pakje of minder per dag verhoogt de kans met een kwart (25%);
• Meer dan één pakje per dag verhoogt de kans met de helft (50%).

Dat zijn echt forse getallen. En daarbij komt nog dat de kans op wiegendood gemiddeld drie tot vijf keer hoger is bij kinderen van rokende ouders. Dat effect is zelfs zo groot dat roken de grootste oorzaak van kindersterfte is in Nederland.

3. Lager geboortegewicht en vroeggeboorte

Roken tijdens de zwangerschap zorgt ervoor dat de ontwikkeling van het ongeboren kind vertraging oploopt. Bloedvaten blijven kleiner, het hart blijft kleiner, de hersenen blijven kleiner… Gemiddeld komen kinderen van rokende moeders daarom 7%lichter –  dat is een half pond (250 gram) – ter wereld. Al een achterstand voordat je geboren bent. En één die niet zomaar ingelopen kan worden. Het gaat immers niet enkel om gewicht, maar alle organen van het baby’tje zijn dus ook kleiner. En daardoor is het weer vatbaarder voor ziektes.

Daarbovenop komt dat rokende vrouwen ook nog eens een hogere kans op vroeggeboorte (voor de 37e week) hebben. Ook dat betekent dat er een baby’tje ter wereld komt dat nog onvoldoende is ontwikkeld.

4. Hogere kans op infecties

Door de onvoldoende ontwikkeling van de kinderen zijn ze ook een stuk vatbaarder voor infecties. Kinderen van rokende moeders krijgen er meer en hebben er ook minder weerstand tegen.

5. Hogere kans op astma

Heel letterlijk hebben de longen van het ongeboren kind al last van de sigarettenrook voor het kind het zelf kan inademen. Gemiddeld is de longfunctie bij een kind wiens moeder tijdens de zwangerschap rookte 10% lager bij de geboorte. Het kind heeft een grotere kans op astma en ook een verhoogde kans op een ernstigere vorm.

6. Latere groei- en ontwikkelingsproblemen

Bij punt 2 zagen we al dat kinderen van rokende moeders gemiddeld minder ontwikkeld zijn wanneer ze ter wereld komen. Dat effect werkt hun gehele leven nog door. Kinderen van wie de moeder tijdens de zwangerschap rookte lijken vaker gedrags- en leerproblemen te hebben. Daarnaast hebben ze op taal- en rekengebied op de basisschool enkele paar maanden achterstand. Negen maanden niet roken kunnen daar nooit tegen opwegen.

Stoppen met roken?

Ja dus. En het liefste al vóór de zwangerschap. Als u negen maanden lang stopt met roken zullen u en uw kind daar uw gehele leven profijt van hebben. En als het niet lukt is minderen in ieder geval al beter. Maar hoe u moet stoppen is een onderwerp voor een ander artikel. In de meeste gevallen zal het echter geen negen maanden afzien zijn, want de ontwenningsverschijnselen houden slechts enkele weken aan. En veel vrouwen die tijdens de zwangerschap zijn gestopt hebben nadat het kind is geboren eigenlijk helemaal geen behoefte meer weer te beginnen. Dubbele winst dus.

©HenkX, januari 2012
Laatste update: 10 januari 2012

Op tijd stoppen? Lees ook Zwanger of niet zwanger? De eerste tekenen van de zwangerschap

Reageren?