Zijn stereotype vertolkers in de media een noodzakelijk kwaad, of kan het ook anders?

Voorwoord

Geen beter voorbeeld om deze stelling te onderzoeken als het verhaal van J.R. Martinez, van verminkte oorlogsveteraan tot entertainment succes.

Deze maal wijk ik iets af van mijn passie om te schrijven over befaamde beroemde historische figuren. Mijn fascinatie voor bijzondere mensen heeft niks te maken met bekendheid, de faam is meestal een logisch gevolg van hun bijzondere talenten. Mijn bewondering strekt zich ook uit naar de nobele onbekenden die we alle dagen ontmoeten, mensen die in staat zijn om bijzondere levens te leiden en daden te stellen, zonder daarvoor in een spotlicht te lopen, sterker nog meestal zelfs zonder erkenning noch waardering voor wat ze doen. Er is niets zo moois als de kleine verhalen van alleenstaande ouders die met de grootste moeite van de wereld hun kroost alleen grootbrengen, of de anonieme mensen die vechten tegen aan medische aandoening met een moed die ieder heldenverhaal doet verbleken. Opleiding, beroep, achtergrond, sekse en status zijn allemaal irrelevant als het erop aankomt om een daad te stellen van liefde, zelfopoffering of nog sterke wanneer er een mens is met een missie. Als men heel aandachtig mensen bestudeerd komt men af en toe tot de ontdekking van het bestaan van die personen. Dit is het reële verhaal van zo’n held die ongewild toch een media figuur werd.

Biografie

Jose Rene Martinez werd geboren in Louisiana in 1983. Het werd al gauw duidelijk dat de sterren een speciale lotsbestemming hadden uitgetekend voor “J.R.”. Zijn internationale afkomst liet hem vermoeden dat deze persoon een kosmopolitische levenswandel zou hebben, zijnde half Latijns-Amerikaan en half Afro-Amerikaan. Zijn familie was eigenlijk niet echt de standaard familie, zijn vader heeft hij nooit gekend, twee van zussen werden opgevoed in El Salvador. Op zeventien jarige leeftijd leek hij voorbestemd om een pro-football speler te worden, een kwetsuur besliste er echter anders over.

De Oorlogsveteraan

2002 werd een jaar dat determinerend zou worden voor zijn verdere leven. J.R. vervoegde het Amerikaanse leger en werd een jaar later na een harde training toegevoegd aan het glorieuze 101 st Airborn Division. Enkele maanden later werd hij verscheept naar Irak. Hij zou slechts twee maanden vertoeven in het desolate land die alle kenmerken vertoont van de hel op aarde. Een berm bom explodeerde onder zijn jeep, en meer dan 40% van zijn lichaam werd verschrikkelijk verbrand, bovendien had hij door rook inhalatie ernstige schade aan zijn longen en verloor hij een oor.

Hij werd door zijn strijdmakkers geëvacueerd en overgebracht naar een Amerikaanse legerbasis in Duitsland, om uiteindelijk dan door te vliegen naar Texas. Deze wat de Amerikanen noemen “Tour of Duty’ het best te vertalen als “Dienst Periode” werd pas echt een heroïsche strijd. Hij verbleef er 34 maanden en onderging maar liefst 32 chirurgische ingrepen.
 

Nieuwe missie

Tijdens zijn zware revalidatie ontfermde hij zich na een tijdje over de nieuwe gewonden die constant binnengebracht werden uit de Hel van Irak en Afghanistan. Door naar hen te luisteren en zijn eigen ervaringen te ventileren slaagde hij erin om de nodige psychologische hulp te verstrekken en te zorgen dat deze verscheurde mensen terug motivatie kregen om van hun leven nog iets te maken. Zoals dit meestal gaat ongewild en onbewust werd hij een levende legende en werd er door verschillende groeperingen op hem dienst gedaan om de veteranen problematiek toe te lichten en constructief naar oplossingen te zoeken. Patriottische verenigen, scholen, universiteiten, en zelfs verschillende kerke deden beroep op hem, gezien niemand deze problematiek beter kon inschatten en begrijpen dan hijzelf. De onderscheidingen voor zijn moed en zelfopoffering bleven maar uit de hemelen vallen, hij kreeg er ook nationale erkenning door met de bijgaande beroemdheid. Zo werd hij een graag geziene gast op Amerikaanse talk shows zoals het toonaangevende “60 minutes” en deed ook een interview op CNN. Zijn gezicht sierde ook wereld gerenommeerde bladen zoals de Washington Post en People Magazine.

De acteur

De impact van JR op de publieke belangstelling was enorm. In tegenstelling tot de vijandige houding tegenover de Vietnam veteranen vroeger, sloot het Amerikaanse publiek de veteranen van de oorlog tegen terreur in hun hart en werd hij de verpersoonlijking van de moed die deze jonge mensen nog elke dag aan boord leggen. De veteranen werden plotseling erkend als zijnde een deel van de bevolking, in plaats van een marginale fractie waar men geen raad mee wist. In die mate dat zelfs in televisie shows, meer en meer veteranen werden besproken en rollen kregen. ABC één van de machtigste netwerken opende voor Martinez een nieuwe horizon door hem een rol te geven als oorlogsveteraan in de sitcom “All My Children”. De rol die hij speelde was een weerspiegeling wat er echt met hem was gebeurd. Het bracht hem nog meer nationale roem en erkenning.

Van slachtoffer naar expert

Ironisch genoeg keerde hij na al de psychologische en fysische pijn naar de San Antonio faciliteit in Texas waar hij zo lang zweefde tussen leven en dood. Momenteel maakt hij dienst uit van de Raad van Beheer van het ziekenhuiscomplex. Nu nog is hij één van de voornaamste inspirerende sprekers op brandwonden congressen in binnen- en buitenland.

Dancing with the stars

Een bevriend brandwondenslachtoffers opperde dat hij zou meedoen aan de dans wedstrijd. Martinez zag zijn kans mooi om onschatbare reclame te krijgen voor de brandwondenslachtoffers in de Verenigde Staten. In verschillende interviews brengt hij het steeds naar voren dat zijn moeder verantwoordelijk is voor zijn miraculeuze revalidatie. Na zeer zware voet chirurgie was het zij die hem leerde terug te stappen en te lopen. Net zoals tijdens zijn onmenselijke route naar bijna compleet herstel, bracht Martinez een buitenaardse inspanning en won uiteindelijk de wedstrijd voor de ogen van gans Amerika. Deze minst bekende persoon slaagde er niet alleen in om de prijs weg te kapen, maar de wereld werd verliefd op zijn moed en enthousiasme.

Hier zie je J.R. aan het dansen.

Bedenking

Het is niet zijn militaire noch publiekelijke bekendheid die J.R. Martinez speciaal maken, doch wel het feit dat hij heeft bewezen dat zelfs met de slechts uitgedeelde kaarten in het leven, men nog steeds kan winnen en iets bereiken. In een maatschappij waren klagen therapeutisch wordt geacht, heeft deze man bewezen dat de kracht van de wil veel groter is dan omstandigheden of fysische beperkingen. Het gaat hier om een man die letterlijk geen gezicht meer had, niet alleen zijn huid doch zijn ziel was verbrand en alleen dankzij zijn ongelofelijke moed en optimisme straalt hij in een ongekende dimensie van schoonheid, ondanks het verminkte gezicht. Deze man heeft bewezen dat charisma en schoonheid van binnen zit en dat een mens tot staat is ongelofelijke dingen te doen als men maar de wil heeft om te slagen.

Persoonlijk heb ik niet alleen bewondering voor de obstakels die hij heeft overkomen, maar vooral ook voor het feit dat hij niet één enkele keer het leger, zijn land of zelfs zijn aanvallers heeft verweten om hem in die positie te hebben gebracht. Deze man heeft letterlijk kracht gevonden in zijn tegenslag en er desondanks nog een prachtig verhaal van gemaakt.

Al is J.R. Martinez in Europa nog een illustere onbekende, we kunnen heel veel van die bijzondere man leren.

Moraal en vraagstelling

Dit verhaal maakt brandhout van de discriminerende attitudes in de entertainment industrie, namelijk de rolverdeling toewijzen aan stereotype en liefst knappe fysische verschijningen dat ze nu vrouwelijk of mannelijk zijn. Bepaalde minderheidsgroepen krijgen geen of minder kansen in de media, anders validen en mensen die niet gespaard zijn van ziekte worden meestal ingevuld als decorstukken doch bijna nooit als protagonisten in de media. Is dit een verlengstuk van een misplaatste schaamte in de maatschappij of wil het publiek liever geen confrontatie met deze mensen? Zijn er commerciële redenen om deze mensen geen kans te geven? Het verhaal van Martinez is de uitzondering die de regel kan bevestigen, maar hoe zit het met anderen mensen die nooit in overweging worden genomen?

Hierdoor ontstaat de vraagstelling: ervaart het publiek niet stereotypevertolkers als storend?

Zijn stereotype vertolkers in de media een noodzakelijk kwaad, of kan het ook anders?

 

© Thalmaray - 2011.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.