Als je door Manhatten in New York loopt en je kijkt omhoog, word je duizelig van al die wolkenkrabbers. Het verkeer is druk, de trottoirs vol met winkelende mensen. Kantoorspersoneel haast zich naar het werk. Eén ding weet je zeker: je bent in een stad.

Mexico-stad: 

Wat is een stad?
Iedereen weet wat een stad is. Maar de definitie geven is moeilijker. Op IJsland noemen ze een plaatsje van 500 inwoners een stad. In Japan is dat pas bij 50 000 inwoners het geval. Een stad heeft 4 kenmerken:
- een bepaalde, per land verschillende, omvang;
- een hoge bebouwingsdichtheid in vergelijking met het omringende gebied;
- een beroepsbevolking die vrijwel uitsluitend werkt in de secundaire en tertiaire sector;
- een groot aantal functies voor het gebied rond de stad
Er zijn enorm veel grote steden in de wereld. Je kunt ze indelen in megasteden, wereldsteden en hoofdsteden. Je spreekt van een megastad wanneer er meer dan 10 miljoen mensen wonen. Mumbai is met bijna 20 miljoen mensen zo’n megastad.
Een wereldstad heeft veel inwoners én is voor een groot deel van de wereld een belangrijk centrum op het gebied van economie, cultuur en politiek. In Tokyo hebben 37 multinationals hun hoofdkantoor, in Mumbai maar een paar. Bovendien zijn wereldsteden als een spin in het web verbonden met de rest van de wereld. Tot slot zijn er hoofdsteden. De hoofdstad is in een land meestal de belangrijkste stad. Soms valt een stad onder alle drie de typen, zoals Tokyo en Parijs.

Hoe is de spreiding van grote steden?

Als je op de wereldkaart kijkt, zie je in de ligging van steden een duidelijk verschil tussen de ontwikkelde landen en de ontwikkelingslanden. In de rijke landen zijn er meestal meerdere grote steden. Die zijn bovendien op veel manieren met elkaar verbonden en vormen zo een stedelijk netwerk. In ontwikkelingslanden is er vaak maar één megastad. Dat heet een primate city. De tweede stad van het land is dan vele malen kleiner. De hoofdstad van Thailand, Bangkok, telt 7,5 miljoen inwoners; de tweede stad van het land slechts 480 000.

Hoe kun je de spreiding van steden verklaren?

Steden liggen niet zomaar ergens. Steden hebben vestigingsfactoren. Je kijkt daarbij naar twee soorten kenmerken:
- Kenmerken van het gebied waarin een stad ligt. Dat noem je de site. Steden liggen vaak in vlakke, vruchtbare gebieden; op kruispunten van handelswegen, langs rivieren, aan de kust of bij de vindplaats van grondstoffen. Kijk maar weer naar Parijs. Die stad ligt aan de rivier de Seine, in een vruchtbaar gebied en waar veel wegen zich kruisen.
- Kenmerken van de ligging van een plaats ten opzichte van andere plaatsen. Dat heet situation. Parijs ligt gunstig, midden in het land en met prima verbindingen naar andere steden. Een grote stad helemaal van Noorwegen ligt niet voor de hand en bestaat dan ook niet.

Veel steden in ontwikkelingslanden liggen aan de kust. Zij vormden in de koloniale tijd het ‘doorgeefluik’ van de kolonie naar het westerse moedersland. Een stad als Accra in Ghana is vooral gegroeid als exporthaven van tropisch hardhout en cacao naar Engeland. De koloniale stad herken je als je er rondloopt. Ben je in kleine kronkelige straatjes, dan zit je in het oude inlandse stadsdeel. Loop je door brede rechte straten dan ben je in het westerse, Europese deel. Dat deel is gebouwd door de Europeanen toen het land een kolonie werd. Een stad die zo is opgebouwd, noem je een koloniale dubbelstad.

New York: 

Reageren?