Ernstige kiespijn. De tandarts adviseert een wortelkanaalbehandeling. Maar wat houd dat precies in?

Ongeveer in het midden van elke tand of kies bevindt zich de zenuwholte. In deze holte zijn verschillende weefsels te vinden: bloedvaten, lymfvaten, zenuwweefsel en bindweefsel. Al deze weefsels spelen een rol bij de ontwikkeling van de tand of kies. Als een kies volgroeid is veranderd zijn uitwendige vorm niet meer, maar de zenuwholte wordt met de leeftijd steeds kleiner.

Hoe komt het dat de tandweefsel ontstoken raakt?

Als je een gaatje hebt dat heel diep is of je vulling lekt, kunnen de bacteriën de zenuwholte binnen komen. Ze veroorzaken daar een ontsteking en dat ervaar je als pijn. Voordat de zenuw ontstoken raakt en gaat afsterven, raakt het eerst geïrriteerd. Dan doet het nog niet ''steeds pijn''', maar bij bepaalde irriterende factoren. Denk aan koud water, hete koffie, zure sap of iets zoet. Bij deze klachten is het verstandig om naar je tandarts te gaan. Een (nieuwe) vulling zou in sommige gevallen de situatie kunnen redden.

In elk geval, als de tandarts denkt dat de zenuw nog levend is, dan zal hij een afwachtende houding kunnen nemen, want geïrriteerde zenuw kan zich nog herstellen. Want als de zenuw verwijderd is wordt de tand of kies daardoor zwakker. Ook al kan zo'n kies nog vele jaren mee.

Zodra de bacteriën de zenuwholte binnen komen, begint een onomkeerbaar ontstekingsproces. Je krijgt hevige, vaak kloppende, pijn die niet meer te stillen is. Dan is het enige wat de pijn kan verhelpen is een wortelkanaalbehandeling.

Wat is wortelkanaalbehandeling?

Tijdens een wortelkanaalbehandeling verwijderd de tandarts ontstoken tandweefsel. Hij maakt de zenuwholte schoon. Wortelkanaalbehandeling gebeurt zo nodig onder plaatselijke verdoving.
In principe kan elke tand of kies een wortelkanaalbehandeling hebben als het nodig is. Soms is een wortelkanaalbehandeling niet zinvol omdat de tand of kies los staat.

Wat gebeurt er precies tijdens een wortelkanaalbehandeling?

Als de tandarts vermoedt dat de zenuw ontstoken is, gaat hij het eerst controleren met een aantal testjes, omdat het niet altijd meteen duidelijk is welke tand/kies is de boosdoener.

Percussie test: De tandarts gaat met de handvat van, bijvoorbeeld, een spiegel op een aantal tanden en/of kiezen tikken. Voelt het op een tand of kies extra gevoelig/pijnlijk dan is het waarschijnlijk degenen die pijn veroorzaakt.

Kou test: Met een beetje chloorethyl (voelt koud aan) kan de tandarts controleren welke tand/kies extra op kou reageert. Bij een gezonde kies zal het gewoon een beetje koud aanvoelen. Bij een kies met geïrriteerde zenuw zou het pijnlijk aanvoelen en bij een kies met dode zenuw, zul je helemaal geen kou kunnen waarnemen.

Warmte test: Net als bij kou test zal een gezonde tand/kies het alleen maar kunnen voelen en bij een kies met geïrriteerde zenuw of dode zenuw zou het pijnlijk zijn.

Verder zal de tandarts een foto maken om te kijken of de zenuw levend of dood is en hoe de wortels van de kies eruit zien. Zodra het duidelijk is dat de zenuw (bijna) dood is, zal de tandarts aan een wortelkanaalbehandeling beginnen. De meeste wortelkanaalbehandelingen geschieden in twee zittingen.

Bij de eerste zitting:

Als het nodig is of als je het zelf wilt, word je verdoofd. De tandarts zal de vieze smaak van de verdoving wegspoelen en je tand/ kies open boren. Dan zal hij met een instrument genaamd endosonde de ingang(en) van de wortelkanalen opzoeken. Zodra hij de kanalen gevonden heeft, zal hij ze met speciale boortjes (gatesgliddendrills) gaan verwijden. Als de zenuw nog levend is, dan wordt die met een extipatienaald verwijderd. Dan worden er vijlen in je wortelkanalen ingebracht en wordt er nog een foto gemaakt om de lengte van de kanalen te bepalen.

Na deze ''fotoshoot'' gaat de tandarts de wortelkanalen op lengte vijlen. Dat doet hij enkele keren en tussendoor zal hij ook enkele keren de kanalen met natriumhypochloriet ontsmetten. Daarna worden de kanalen gedroogd met paperpoints. Dan wordt er een ontsmettingsmiddel in de kanalen gebracht en de tand of kies wordt afgesloten met een tijdelijke vulling en er wordt een vervolgafspraak gemaakt voor over enkele dagen.

Bij de tweede zitting

Bij de tweede zitting wordt de noodvulling verwijderd en de kanalen worden verder gevijld en schoongemaakt. En weer wordt er tussendoor met natriumhypochloriet gespoeld. De kanalen worden gedroogd en de kanalen worden definitief, vaak met guttapercha, afgesloten. En dan komt er een blijvende vulling bovenop. Nog een foto voor het eindresultaat en je mag naar huis.