Wat is schisis? Wat zijn de oorzaken ervan en hoe wordt schisis behandeld?

Schisis (Grieks woord voor spleet) is een spleet in de lip,kaak en/of het gehemelte. Deze afwijking ontstaat tijdens de embryonale ontwikkeling. De combinaties van een gespleten lip samen met een gespleten gehemelte komen vaak voor. In de eerste maanden van de zwangerschap vergroeien verschillende delen van embryo met elkaar en als er een stoornis optreed,kan het gebeuren dat bepaalde delen niet of niet goed met elkaar vergroeien.

Soorten schisis

* Cheiloschisis is een lipspleet (compleet of incompleet)
* Cheilopalatoschisis is een splitsing van lip en gehemelte (harde en/of zachte gehemelte)
* Cheilognathoschisis is een splitsing van lip en kaak
* Cheilognathopalatoschisis is een splitsing van lip, kaak en gehemelte
* Palatoschisis is een splitsing van het gehemelte (harde en/of zachte gehemelte)
 

Gespleten lip

Een gespleten lip wordt cheilo-schisis genoemd en komt ongeveer 1 op 1000 geboortes voor. Soms valt zo’n spleet nauwelijks op, maar er zijn ook gevallen waar de spleet doorloopt tot in de gehemelte en de neus. Meestal komt spleet in de bovenlip voor. Een lipschisis kan enkelzijdig en dubbelzijdig zijn.

Gespleten gehemelte

Een spleet in de gehemelte wordt een palato-schisis genoemd en komt veel minder vaak voor dan een lipschisis. Het komt ongeveer 1 op 2500 geboortes voor.
Er zijn grote verschillen in de ernst van de afwijking. De eenvoudigste vorm is een gespleten huig. Een palato-schisis kan zijn van alleen zachte gehemelte, alleen harde gehemelte of van allebei tegelijk.

Oorzaken

Over precieze redenen van het ontstaan van een schisis is weinig bekend. Erfelijke factoren spelen zeker een rol, maar ook factoren van buiten af. Zo blijkt dat hoe ouder is de moeder. Hoe meer kans ze op een baby met schisis heeft.

Gevolgen

Een schisis heeft grote gevolgen voor de patiënt en zijn omgeving. Voor de ouders is het altijd een schok om een baby met schisis te krijgen. Voor de schisis patiënt zelf geeft het esthetische en functionele problemen. Het ziet er niet mooi uit en het kan eet- en spraakvermogen negatief beïnvloeden.
De lipschisis geeft niet zo veel problemen, maar gehemelte spleten wel. Doordat er bij een gehemeltespleet een verbinding tussen de mond en de neus is, kan een baby niet zuigen. De melk zal dan door de neus uitlopen.
De gehemeltespleet beperkt articulatievermogen en de patiënt krijgt een nasale sprak. De gebitsontwikkeling wordt door de gehemeltespleet gestoord. Enkele tanden kunnen ontbreken of een afwijkende vorm of stand hebben. Met zo'n afwijkend uiterlijk kan de patiënt het ook psychisch zwaar hebben.

Behandeling

Een lipspleet wordt meestal enkele maanden na geboorte chirurgisch gesloten en een gehemelte wordt enkele maanden later gesloten. Vaak moet de patiënt op latere leeftijd nog meerdere malen geopereerd worden, omdat de afwijking meestal niet in een keer te behandelen is. Na het sluiten van het gehemelte ontstaat er vaak verstoring in het gelaatsgroei. Daarom worden de operaties het liefst op latere leeftijd uitgevoerd, om negatieve effecten ervan zoveel mogelijk te beperken.

Schisisteam

Omdat schisis een hele moeilijke afwijking is, wordt een schisispatiënt vaak door een zogenaamde schisisteam behandeld. De specialisten zoals kaakchirurg, KNO-arts, orthodontist, logopedist, maatschappelijke zorg nemen deel in zo’n schisisteam. Ook in Nederland zijn er en schisisteams in enkele steden onder andere in Alkmaar, Den Haag, Nijmegen, Almelo, Groningen, Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Ieder team heeft een eigen behandelprotocol.
De behandeling van een schisis is dus heel gecompliceerd en heeft veel tijd nodig. De meeste patiënten worden tussen de geboorte en 20e levensjaar meerdere keren geopereerd. Ze moeten uitvoerige tandheelkundige behandelingen ondergaan om een zo goed mogelijk resultaat te bereiken.
 

Reageren?