Wat is longontsteking, hoe ontstaat het, wat zijn de verschijnselen en hoe is het te behandelen.

Wat is longontsteking?

Een longontsteking is een ontstekingsreactie in een of beide longen. De medische term voor longontsteking is pneumonie.

Bij een longontsteking is sprake van een infectie van de longblaasjes (de zogenaamde alveoli) en/of de kleinere luchtwegen (bronchioli). Indien beide longen zijn ontstoken, dan noemen we dat een dubbele longontsteking of bilaterale longontsteking.

longblaasjes

Longontsteking kan een gevaarlijke ziekte zijn, zeker wanneer de behandeling niet tijdig wordt ingezet. Oudere mensen en mensen die sterk verzwakt zijn overlijden soms aan de gevolgen van een longontsteking.

In Nederland krijgen meer dan 120.000 mensen per jaar een longontsteking, waarvan er naar schatting zo’n 5000 overlijden. Precieze cijfers zijn niet te geven omdat dood door longontsteking meestal als natuurlijke dood wordt geregistreerd.

Ontstaan en oorzaken longontsteking

Bij gezonde personen beschermt het lichaam de longen. Bij ziekte mensen gebeurt dit vaak onvoldoende, waardoor bacteriën en schimmels een kans krijgen. Zodra deze zich uitbreiden naar de kleinere luchtwegen en longblaasjes, reageert het lichaam met een ontstekingsreactie: je krijgt longontsteking.

streptococcus pneumoniae

Mogelijke ziekteverwekkers zijn bacteriën zoals streptococcus pneumoniae of pneumokok, staphylococcus aureus of tafylokok, chlamydia pneumoniae, virussen zoals influenza, schimmels en gisten. Daarnaast kan longontsteking worden veroorzaakt doordat voedingsdelen, vloeistof kleine voorwerpen in de longen terechtkomen.

Risicogroepen longontsteking

Er zijn een aantal risicogroepen aan te wijzen voor longontsteking, maar feitelijk betreft het alle mensen met een slechte weerstand. De risicogroepen zijn:

• Ouderen
• Jonge kinderen
• Patiënten met verlammingsverschijnselen
• Patiënten die onder verdoving zijn.
• Mensen die ernstig ziek zijn
• Rokers
• Diabetespatiënten (mensen met suikerziekte)
• Patiënten met hart- en circulatieproblemen
• Patiënten met longziektes
• Chemokuur patiënten
• Verslaafden
• Patiënten met AIDS

Symptomen of verschijnselen

Mensen met longontsteking krijgen doorgaans een aantal van onderstaande symptomen:

• Koorts (soms hoog) en rillingen
• Pijn in de borststreek
• Snelle ademhaling en kortademigheid
• Benauwdheid
• Verkoudheid
• Spierpijn
• Het ophoesten van slijm en soms ook bloed
• Stekende hoofdpijn
• Veel zweten
• Oververmoeidheid
• Verminderde eetlust
• Neusvleugelademen (in het bijzonder bij kinderen
• Blauwe lippen, gezicht en vingers
   

Diagnose en behandeling van longontsteking.

Zoals gezegd is longontsteking een gevaarlijke ziekte. Bij genoemde verschijnselen dien je altijd (en met spoed) een huisarts te raadplegen. Deze zal je verder ondervragen en onderzoeken. De definitieve diagnose kan worden gesteld door middel van röntgenfoto’s en laboratoriumonderzoek van het opgehoeste slijm.

De behandeling zal meestal plaatsvinden met een antibioticakuur maar ook de symptomen van de ziekte dienen soms bestreden te worden, bijvoorbeeld met koortsremmers en pijnbestrijders.

De genezingsperiode voor longontsteking bedraagt zo’n twee tot zes weken. Hoe eerder de arts kan ingrijpen, des te eerder zal de longontsteking zijn verdwenen. Ziekenhuisopname is soms noodzakelijk.

Is preventie mogelijk?

Het is moeilijk om algemeen geldende adviezen te geven maar stoppen met roken en voor de risicogroepen is de jaarlijkse griepprik aan te raden en natuurlijk zijn de standaard vaccinaties voor kinderen heel belangrijk.

Ook is er sprake van een longontsteking vaccin. Hiermee wordt het vaccin tegen pneumokokkenbacterie, als belangrijkste veroorzaker van longontsteking bedoeld. De Global Alliance for Vaccines en Immunisatie (GAVI) probeert door vaccinaties hiermee de kindersterfte in ontwikkelingslanden te reduceren.

Historie

Voor het bestaan van antibiotica was longontsteking een belangrijke doodsoorzaak voor mensen. In de tijd van de grote grieppandemie van 1918-1919 gingen patiënten vaak dood aan de longontsteking, die het gevolg was van een influenzavirus infectie en niet aan gevolgen van de griep zelf, zo bleek uit longweefselonderzoek.

Nu is de ziekte redelijk goed te behandelen, maar voor ernstig zieke patiënten is een longontsteking vaak levensbedreigend. Snelle diagnose is daarom van levensbelang voor deze groep. Bij twijfel: raadpleeg altijd je huistarts!
 

Succes!

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.