Waarom hebben we zout nodig en hoeveel zout per dag horen we per dag te nuttigen.

Zout komt in de natuur voor in de grond als steenzout op plaatsen waar in een geologisch verleden binnenzeeën zijn opgedroogd. Het wordt daaruit al eeuwen gewonnen. Het is ook de belangrijkste component van de opgeloste stoffen in zeewater en wordt ook daaruit direct door verdamping van het water gewonnen.

Vroeger was zout zeldzaam en kostbaar. Romeinse soldaten kregen hun salaris (sal = zout) in zout uitbetaald. Tegenwoordig kost zout bijna niet en wordt rijkelijk in bij het maken van allerlei producten gebruikt.

Wat is zout?

Een zout is een chemische verbinding dat uit positieve ionen (kationen) en negatieve ionen (anionen) bestaat. Ze worden met elkaar verbonden door de elektrostatische aantrekkingskrachten. Een zout is in vaste toestand een kristallijne stof waarin de positieve en negatieve ionen in een kristaal rooster zijn gerangschikt. Een chemische formule van de zout die we dagelijks gebruiken is NaCl (natriumchloride).

 

Zout en gezondheid

Alle mensen hebben zout nodig om gezond te blijven, maar wel minder dan wat vaak wordt aangenomen. Te veel zout innemen is niet gezond, want het zout houdt vocht vast, zodat men zwaarder wordt, waardoor het hart wordt belast. Daarom mogen sommige mensen geen of weinig zout gebruiken.
Je kunt ook zout kopen waaraan jodium is toegevoegd. Jodium is als bouwstof nodig in het lichaam. Ook helpt jodium bij het aanmaken van schildklierhormonen.

We eten te veel zout

Dagelijks heeft het menselijk lichaam minimaal 2 gram zout nodig. In Nederland wordt gemiddeld 10 tot 12 gram zout per dag genuttigd. Vooral kant-en-klaarmaaltijden bevatten veel zout, maar ook in brood zit vrij veel zout. Keukenzout bestaat voor 99% uit natriumchloride. Op verpakkingen van etenswaren staat het natriumgehalte vermeld. Te veel zout eten veroorzaakt in sommige gevallen hoge bloeddruk, hetgeen weer hart- en vaatziekten kan veroorzaken. Jaarlijks sterven in Nederland ruim 5000 mensen omdat er te veel zout wordt gegeten.
De Nederlandse Gezondheidsraad adviseerde eind 2006 om niet meer dan 6 gram zout (2,4 gram natrium) per dag te eten. Nog minder zout zou beter zijn, maar dat is in de praktijk nauwelijks te realiseren, omdat driekwart van het zout dat mensen eten, binnenkomt met kant-en-klare voedingsmiddelen.

Wat kun je doen om minder zout te nuttigen

Hier zijn enkele tips om zoutconsumptie te verminderen.

1 Voeg geen zout als je kookt van te voren. Proef het eerst en beslis dan of het echt nodig is om zout toe te voegen. Ook kun je het proberen om helemaal geen zout te gebruiken bij koken. Het is 1 maand wennen en dan wil je zelf geen zout meer bij. Daarna lijkt alles al gauw heel zout.

2 Neem de verleiding weg en zet het zoutvaatje niet meer op tafel.

3 Wees zuinig met het gebruik van smaakmakers zoals ketchup, curry pasta en andere kant-en-klare sausjes, want ze bevatten vaak veel zout.

4 Eet zo min mogelijk hartige snacks, zoals chips en gezouten noten.

5 Eet zo min mogelijk kant-en-klare maaltijden, want die bevatten veel zout. Vooral pizza schijnt veel zout te bevatten.

6 Let op de zoutgehalte in de producten die je koopt. Op de etiketten wordt zout als natrium vermeld. Voedselproducenten vermelden de hoeveelheid natrium per 100 gram product in een voedingswaardetabel op de verpakking. Producten die minder dan 120 milligram natrium per 100 gram bevatten, worden als zoutarm gezien. Producten met 500 milligram of meer per 100 gram zijn zoutrijk.

7 Gebruik minder bouillonblokjes als je kookt, want ze bestaan grotendeels uit zout.

8 Probeer zoutarme varianten van producten te vinden.

N.B. Te veel zout eten kan er ook voor zorgen dat je veel vocht vast gaat houden en je kun erdoor een hoge bloeddruk krijgen.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.