VVD en CDA hebben in het regeerakkoord van 2010 vastgelegd dat de maximumsnelheid op autosnelwegen naar 130 km/uur wordt verhoogd. Maar is dat wel zo'n goed idee?

Gedoogpartner PVV is voorstander en ook meer dan de helft van de bevolking wil best sneller rijden. Daarnaast zijn er ook tegenstanders die vrezen voor de gevolgen: meer geluidhinder, meer uitstoot en luchtverontreiniging en ook meer verkeersonveiligheid.

Regeerakkoord 2010: 130 km/uur

De minister die de invoering van deze maatregel moet regelen is Melanie Schultz van Haegen (foto). Net minister geworden op het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (voorheen Verkeer en Waterstaat en VROM) heeft zij laten uitzoeken wat de effecten zijn van deze snelheidsverhoging: voor de verkeersveiligheid en voor het milieu. De (eerste) rekenresultaten zijn bekend en het kost 'ons allemaal' nogal wat: 15 doden extra, 200 zwaar gewonden extra en zoveel extra uitstoot dat de 'winst' van stimuleringsmaatregelen voor schonere auto's in één keer teniet wordt gedaan.

De meningen zijn verdeeld

Deskundigen zijn het eens dat een hogere maximumsnelheid nadelig is voor het milieu en voor de verkeersveiligheid. Daar tegenover stelt de politiek, en vooral de PVV en VVD, dat verhoging juist voordelen heeft omdat in het buitenland het aantal ongevallen juist daalde. In Denemarken (ging in 2004 van 110 naar 130 km/uur) daalde het aantal ongevallen met 25% doordat men zich beter aan de maximumsnelheid ging houden. De Denen vonden 130 km/uur geloofwaardiger overkomen.

De regeringspartijen willen 130 km/uur invoeren op autosnelwegen buiten de stedelijke gebieden en alleen als er meer dan 2 rijstroken zijn. Daarbij wordt de A6 bij Almere genoemd, de A2 tussen Utrecht en Den Bosch, de A12 van Utrecht naar Den Haag en de A4 van Den Haag naar Amsterdam. De ANWB heeft aangegeven “open te staan om kritisch mee te denken over het plan”, heeft andere normen en stelt dat verhoging naar 130 km/uur maar op enkele plaatsen kan. Op de meeste snelwegen in Nederland zou de ANWB het te gevaarlijk vinden of worden de geluids- of lucht-normen overschreden. De ANWB stelt:

"Rond vrijwel alle grote steden neemt de geluidshinder voor omwonenden flink toe als de snelheid wordt verhoogd’’, aldus een woordvoerder van de ANWB. ,,En buiten de Randstad tellen veel wegen twee rijstroken. Het vrachtverkeer op de rechterrijstrook rijdt maximaal 80 kilometer per uur. Als andere auto’s daarnaast 130 gaan rijden, kan het te grote snelheidsverschil voor gevaarlijke situaties zorgen”.

De  ANWB heeft het snelwegennet voor overdag en 's nachts ingedeeld en geven daarmee hun idee aan waar het wel en niet kan. Een veel dynamischer snelheidslimiet dus.

De website van SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) geeft geen directe input aan de discussie. Wel hebben zij onderzoek gedaan naar de relatie tussen snelheid en ongevalskans. De samenvatting geeft het beeld weer:

"Naarmate er harder wordt gereden, neemt de kans op een verkeersongeval toe, evenals de kans op ernstig letsel. De exacte relatie tussen snelheid en ongevallen is afhankelijk van veel factoren. Zo wordt bij een botsing de letselernst van de inzittenden niet alleen bepaald door de botssnelheid, maar bijvoorbeeld ook door het massaverschil van de voertuigen. Wat de ongevalskans betreft, geldt dat snelheid een grotere rol speelt in complexere situaties (bijvoorbeeld op wegen binnen de bebouwde kom) dan op minder complexe wegen (bijvoorbeeld op autosnelwegen). Het effect van snelheids-maatregelen hangt in ieder geval af van absolute rijsnelheden, wegtypen en snelheidsverschillen tussen voertuigen."

Verkeersveiligheid daalt

Becijferd is dat er 15 verkeersdoden extra vallen en 200 extra gewonden in het ziekenhuis moeten worden opgenomen als op iets minder dan de helft van het autosnelwegennet 130 km/uur wordt ingevoerd. De overige weglengte blijft 100 of 120 km/uur. De extra verkeersonveiligheid wordt veroorzaakt doordat mensen een kortere reactietijd hebben om op situaties te reageren, doordat de autosnelwegen op een maximumsnelheid van 120 km/uur zijn ontworpen (zoals bogen, hellingen en zichtafstanden). Indien ongevallen plaatsvinden is, zoals de SWOV aangeeft, ook de botssnelheid, het onderlinge verschil in gereden snelheden en de massa van de betrokken voertuigen van belang.

Uitstoot en geluidhinder stijgt

Het meest opvallend zijn de rekelresultaten ten aanzien van het milieu. De CO2-uitstoot neemt met  2,5% per jaar toe. Dit komt neer op 1 miljoen ton (1.000.000 x 100.000 kg) broeikasgas per jaar extra. Dat is meer dan tot nu 'bespaard' werd door de aanschaf van schone auto's te stimuleren.

Verder heeft sneller rijden grote gevolgen voor de uitstoot van Stikstofoxide (NO2). De stijging daarvan is bijna 30%. Hierdoor komt de uitstoot rond snelwegen in Gelderland en Noord-Brabant boven de wettelijke normen te liggen.

Tot slot worden geen knelpunten geconstateerd ten aanzien van fijnstof omdat personenauto's maar zeer beperkt bijdragen aan die problematiek.

Doordat voertuigen sneller rijden overstemd het bandengeluid het geluid van de motor. Sneller rijden leidt tot een hoger geluidniveau en daardoor tot meer geluidhinder.

Meer weggebruikers
Dat er meer vervuiling komt, is niet alleen te wijten aan de bestaande automobilisten die harder gaan rijden maar ook mensen die voorheen thuis bleven gaan nu de weg op. Ze gaan verder weg omdat de reistijd iets afneemt. Becijferd is dat het om 3% meer autokilometers gaat. Maar, is die reistijdwinst wel zo groot? Lees daarover het artikel "Waarom te hard rijden weinig zin heeft". Daarin wordt uitgelegd dat bij een snelheidsverschil van 10 kilometer (van 120 naar 130 km) en een afstand van b.v. 25 kilometer het slechts 1 minuut sneller is: één minuut! Tel uit je winst.
 

11 februari 2011: Het ministerie van Infrastructuur en Milieu geeft nadere informatie

“Ik wil het meeste halen uit elke meter asfalt die we hebben aangelegd. Ook moeten snelheden beter aansluiten bij de belevenis van de weggebruiker. Als het rustig is, is een snelheid van 80 km/u niet te begrijpen”, aldus minister Schultz van Haegen. De minister verwacht dat rond een derde van alle snelwegen een snelheid van 130 km/u mogelijk moet zijn zonder grote investeringen in maatregelen voor leefomgeving. Op plekken waar vanwege de normen geen permanente verhoging mogelijk is, onderzoekt de minister een dynamische verhoging voor bepaalde tijdstippen op een dag. Op deze manier wordt voor elke snelweg in Nederland in kaart gebracht of de snelheid verhoogd kan worden naar 100, 120 of 130 km/u. Op de website van het ministerie van Infrastructuur en Milieu is een informatieve video te zien

De acht experimenten met 130 km/u zijn:

Locatie waar 130 km/uur gaat gelden:	lengte	overdag/nacht	datum invoering
A7 Wognum – Zurich	60 km	hele dag	1 maart 2011
A6 Almere Buiten-Oost – Joure	80 km	avond en nacht	medio mei 2011
A16 Moerdijk – Breda	20 km	buiten de spits	mei 2011
A2 Everdingen – Deil	15 km	buiten de spits	mei 2011
A17 Moerdijk – Bergen op Zoom	35 km	hele dag	juli 2011
A58 Bergen op Zoom – Vlissingen	65 km	hele dag	juli 2011
A32 Steenwijk – Heerenveen	17 km	hele dag	juli 2011
A37 Hoogeveen – Klazienaveen	40 km	hele dag	juli 2011

 

Op onderstaand kaartje zijn deze weergegeven (RTL-nieuws 13 febr. 2011)

 

 Daarnaast wordt de snelheid dynamisch verhoogd op:

Locatie met dynamische snelheid	wanneer	type	start
A12 Voorburg stad uit: van 80 naar 100	's avonds en 's nachts	experiment	2012
A20 Rotterdam Noordbaan: van 80 naar 100	’s avonds en ’s nachts	experiment	juli 2011
A1 Bussum – Muiderberg van 100 naar 120	in rustige uren	experiment	na werk

 

12 febr. 2011: het laatste nieuws (www.nos.nl)

Premier Rutte beloofd dat op 1/3 van het autosnelwegennet de maximumsnelheid omhoog gaat.
Deze belofte deed hij bij de start van de VVD-campagne voor de Statenverkiezingen die op 2 maart 2011 zijn. Gestart wordt op 8 stukken snelweg, zie hieronder de printscreen van het 20-uur NOS-journaal van 12 februari 2011 (het item start op 11:20 min. van die journaaluitzending):

De belofte houdt verder in dat ook op vele andere stukken snelweg de maximumsnelheid omhoog zal gaan. Zie hieronder de printscreen van het 20-uur NOS journaal van 12 februari 2011:

 

Helaas is dit geen proefballonnetje en gaat het gewoon door. Helaas dus voor de verkeersveiligheid, voor de extra milieuvervuiling en geluidhinder.

8 maart 2011: het laatste nieuws (www.nos.nl)

Het NOS-Journaal meldt dat automobilisten op 130-kilometerwegen iets harder mogen rijden zonder een boete te krijgen. Minister Schultz van Haegen heeft dat in een brief aan de Tweede Kamer geshreven. In het concept van de brief schreef Schultz nog :

"Het leidt er bijvoorbeeld toe dat er een bon wordt uitgeschreven bij een gemeten snelheid van 87 km/u op een weg waar 80 km/u is toegestaan, en bij 128 km/u waar men 120 km/u mag rijden. Op wegen waar een maximumsnelheid van 130 km/u wordt ingevoerd, zou binnen deze systematiek een boete volgen vanaf een gemeten snelheid van 139 km/u.

De minister van Veiligheid en Justitie en ik vinden een dergelijke marge bij zulke hoge snelheden niet wenselijk. Het gedeelte van de snelheidsmarge dat als ondergrens van vervolging wordt gehanteerd wordt daarom bij de maximumsnelheid van 130 km/u afgeschaft. Dit zal per 1 januari 2012 gebeuren met een aanpassing van de Wet Mulder. Overtreders worden dan bij 136 km/u beboet."

In de definitieve brief staat:

"De minister van Veiligheid en Justitie en ik onderzoeken de komende maanden de ondergrens van vervolging en het effect op de verkeersveiligheid".

In de praktijk betekent dat dat automobilisten voorlopig pas een boete krijgen als ze 139 (echte) km/u rijden, maar ook dat je pas bij 128 km/uur een boete op 120-wegen krijgt en bij 87 km/uur op 80-wegen. Er zit verder nog verschil tussen kilometers die de kilometerteller aangeeft en echte kilometers die via b.v. de sateliet worden berekend en via een navigatiesysteem wordt weergegeven (b.v. TomTom). Doorgaans zit daar al een verschil van 5 á 9 km tussen. Die 139 km/uur zijn echte kilometers wat neerkomt op een nog hoger aantal op de kilometerteller...

11 mei 2011: Inmiddels is het ten aanzien van de boetegrens enigszins aangescherpt en verduidelijkt. De boete grens is verlaagd naar 135 km/uur echte kilometers. Dat betekent dat je bij 136 km/uur een boete tegemoet kan zien. 

Nieuws op 12 april 2011:

Rijkswaterstaat zelf niet positief over 130 km/uur

 

 

 

 

 

 

Het Ministerie noemt het proeven

Lees even het bericht van Rijkswaterstaat:
"Er worden drie verschillende methoden van snelheidsverhoging getest: 24 uur per dag een snelheidsverhoging, verkeersafhankelijk en met tijdvensters. Op de A7, en later dit jaar op de A17/A58, A32, A37 en A58, geldt 24 uur per dag een snelheidsverhoging. Op de A2 (Everdingen-Deil) en de A16 (Moerdijk-Breda) geldt een maximum van 130 km/u met uitzondering van de spits. Op de A6 mag in de avond en nacht (van 19.00 – 06.00 uur) 130 km/u worden gereden."

Wanneer mag je op welk proeftrajecten 130 km/uur?

1 maart 2011: A7 tussen Wognum en Zürich (Afsluitdijk) de hele dag en nacht. Dit is het eerste traject waarbij benadrukt wordt dat het om een experiment gaat.

16 mei 2011: A6 tussen Almere Buiten Oost en knooppunt Joure (77 km) tussen 19.00 uur en 06.00 uur. Overdag geldt 120 km/uur. Alleen op de Ketelbrug en de verbindingsboog Emmeloord geldt een lagere snelheidslimiet en mag geen 130 km/uur worden gereden.

31 mei 2011:  A2 tussen de knooppunten Everdingen en Deil (15 km). Buiten de spitsuren geldt 130 km/uur en in de spitsuren gaat de maximumsnelheid omlaag, afhankelijk van de verkeersdrukte. De geldende maximumsnelheid wordt dan met matrixborden aangegeven.

31 mei 2011:  A16 tussen Breda en Moerdijk / knooppunt A17 (20 km). Buiten de spitsuren geldt 130 km/uur en in de spitsuren gaat de maximumsnelheid omlaag, afhankelijk van de verkeersdrukte. De geldende maximumsnelheid wordt dan met matrixborden aangegeven.

7 juli 2011: komen de A17, A32, A37 en de A58 zijn toegevoegd aan het experiment. Op alle  4 trajecten geldt 24 uur per etmaal 130 km/uur.
A17 tussen Moerdijk en Bergen op Zoom
A32 tussen Steenwijk en Heerenveen-Zuid
A37: tussen Hoogeveen en Klazienaveen
A58: tussen Bergen op Zoom en Vlissingen.
 

Nieuws op 28 november 2011:

Minister Schultz van Haegen kondigt in een persbericht aan dat op 1 september 2012 op alle snelwegen in Nederland waar dat kan, 130 km/uur de limiet wordt. Alleen waar 130 niet mogelijk is vanwege het milieu en de verkeersveiligheid, geldt een lagere maximumsnelheid. De minister stelt dat "130 wordt de nieuwe norm": op 900 km autosnelweg permanent, op 500 km dynamisch alleen in de avond en nacht. Mogelijk komt daar nog 450 km bij van trajecten langs natuurgebieden. Uiteindelijk kan daarmee op 60% (=1950 km) van het autosnelwegennet de hogere maximumsnelheid worden ingevoerd. In onderstaand kaartbeeld is zijn de snelheden gegeven per 1 sept. 2011 van de trajecten (bron: evaluatiestudie RWS / groen = 130, oranje = 120, blauw = 100/130 of 120/130, rood = 100, geel = in onderzoek vanwege natuur)

De minister baseert haar besluit op de resutlaten van de evaluatiestudie die Rijkswaterstaat deed naar de 8 proeftrajecten. Op deze trajecten  steeg de gemiddelde snelheid met 3 km/h. Alhoewel op de 8 trajecten geen afwijkende ontwikkeling t.a.v. het aantal ongevallen bleek, worden toch aanvullende maatregelen getroffen omdat ingeschat wordt dat het effect op de verkeersonveiligheid 3 tot 7 doden en 17 tot 34 ernstig gewonden extra per jaar op het hoofdwegennet is. Daarom trekt de minister 85 miljoen euro extra uit om dit negatieve gevolg te compenseren: het verlengen van in/uitvoegstroken en weefvakken, het vergroten van de obstakelvrije ruimte en het afschermen van obstakels langs autosnelwegen. Ook zal de politie scherper handhaven op 130 km/u wegen en staan er hogere boetes op forse snelheidsovertredingen.
Het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV) wordt aangepast: het autosnelwegbord krijgt een nieuwe betekenis: 130 km per uur. Voor de autosnelwegen waar 130 km per uur niet, of niet de hele dag mogelijk is neemt de minister nieuwe verkeersbesluiten. Totdat landelijk 130 kilometer per uur de norm is, blijft op de acht trajecten uit het experiment het (dynamische) regime van 130 kilometer per uur van kracht.

 

CDA houdt invoering op onveilige trajecten tegen (nieuws in dec. 2011)

Het CDA zet kanttekeningen bij het invoeringsplan van minister Melanie Schultz om de maximumsnelheid op  ± 60% van het snelwegennet te verhogen naar 130 km/uur. De CDA-fractie vindt dat de minister haar plannen moet aanpassen. Argument van het CDA is dat het wel veilig moet worden ingevoerd: "eerst de verkeersveiligheid regelen en dan invoeren; niet andersom. Het moet wel verantwoord gebeuren". Dat is het devies van de CDA-fractie. Zonder het CDA is er geen Kamermeerderheid voor verhoging omdat alleen de VVD en gedoogpartner PVV voor invoering zijn.
Alhoewel minister Schultz tientallen miljoenen euro's wil investeren in aanvullende veiligheids- en milieumaatregelen vindt het CDA dit niet verantwoord in tijden van bezuinigingen.

De CDA-fractiewoordvoerder stelt dat de minister de plannen voor 130 kilometer op de meeste trajecten wel zoals gepland in september 2012 kan invoeren
 

Laatste nieuws op 9 maart 2012: minder 130 km/uur kilometers

Op 18% van de autosnelwegtrajecten waar in september 2012 de maximumsnelheid naar 130 km/h-uur gaat, worden extra veiligheidsmaatregelen genomen. Voorbeelden: verlenging van in/uitvoegers, verwijderen of asfschermen van obstakels of het aanbrengen van waarschuwingsborden en/of markering.
De minister schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer. De Kamer, onder aanvoering van het CDA wil dat de maximumsnelheid pas wordt verhoogd, als de verkeersveiligheid is verzekerd. Minister Schultz stelt dat de Nederlandse autosnelwegen veilig zijn (Road Protection Score van 3 of 4 sterren) en dat een aanpak van de kritische ontwerpelementen de verkeersveiligheid verder kan verbeteren.
De maatregelen worden getroffen op wegen met een hoog ongevalsrisico, in combinatie met een hoog aantal kritische ontwerpelementen en een hoge verkeersintensiteit. Het gaat om totaal 342 km autosnelweg; dit is 20% van het autosnelwegennet waarop een snelheidsverhoging is voorzien.

Er was in 2011 een snelheidsverhoging aangekondigd op 58% van de autosnelwegen. Dat wordt teruggebracht naar 45% van de autosnelwegen (per 1 september 2012) doordat :
- als gevolg van een motie over luchtkwaliteit de snelheidsverhoging op 2,7% niet doorgaatv
- op 10% van de autosnelwegen gaat de maximumsnelheid pas later omhoog als kritische locaties zijn aangepakt (kritische ontwerpelementen).

 

Download hier alle achtergrondrapporten: www.rijkswaterstaat.nl

 

Colofon

Geplaatst: 31 januari 2011. Laatste updates: 1 juni 2011, 2 dec. 2011 en 13 maart 2012
Tags: 130 km/uur, maximum snelheid, milieu, geluidhinder, uitstoot, regeerakkoord 2010, verkeersveiligheid
Copyright 2011 Ed-Naab
© Dit artikel mag niet overgenomen worden zonder voorafgaande toestemming van auteur.

Wil je ook over interessante onderwerpen schrijven?
Meld je hier gratis aan.
 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.