Dementie. Wat is het, hoe ontstaat het en wat zijn de gevolgen voor het dagelijkse leven. En wat is nu het verschil met een Delier? Wat is een Delier nu eigenlijk? Vind hier al u antwoorden

Dementie:

Wat is het:

Dementie betekend in het Latijn letterlijk ont – geesting, ontdaan van geest. Dementie houdt een niet aangeboren blijvend verlies van functies van het verstand in. Het bewustzijn blijft echter intact. Dementie kenmerkt zich door een geleidelijke achteruitgang van het geestelijk functioneren. Het is een aandoening die bestaat uit meerdere stoornissen, waarbij het geheugenverlies meestal voorop staat. Wanneer verlies van functies zodanig is dat de persoon niet meer als voorheen in de maatschappij kan functioneren, is er spraken van demente.
 

Dementie is een verzamel naam voor een aantal ziekteverschijnselen die allemaal veroorzaakt worden door niet aangeboren afwijkingen in de hersenen. De meest bekende vormen van dementen zijn:
 

- de ziekte van alzheimer:
Dit is een aandoening van de hersenen waarbij bepaalde hersencellen in versneld tempo verouderen of aangetast worden, kleiner worden en uiteindelijk verloren gaan. De oorzaak is nog niet bekend. Door het verlies van hersencellen ontstaan er stoornissen in de werking van het geheugen en gaan de intellectuele prestaties achteruit. Het verlies aan hersencellen treedt vooral aan de buitenkant van de hersenen op. Hierdoor gaan alle intellectuele prestatie globaal en langzaam achteruit.
 

- vasculaire dementie:
Vasculaire dementie is een verzameling van aandoeningen, waarbij de beschadiging van de hersencellen wordt veroorzaakt doordat de vaten/vaatjes in de hersenen niet meer goed werken en de doorbloeding van de hersenen afneemt. Vasculair betekend: de vaten betreffend. (zie ziektebeeld CVA)

- lewy body dementie
Deze wordt zo genoemd omdat verspreidt door de gehele hersenen heen, abnormale eiwit neerslagen worden gevonden in een karakteristieke vorm. de lewy body’s worden ook gezien bij patiënten met de ziekte van parkinson. Bij de ziekte van parkinson zijn de lewy body echter specifiek op 1 plaats in de hersenen aanwezig.
 

- frontaaldementie:
een progressieve dementie die begint in het midden van het leven (rond 50 – 60 jaar). Gekarakteriseerd door langzame veranderingen in het karakter en sociale desoriëntatie met als gevolg dat het verstand, geheugen en taalgebruik afneemt.

Oorzaken:

De meest voorkomende oorzaak van dementie is de ziekte van alzheimer (ongeveer 60 tot 70%). Bij 10 tot 15% is een dementie ontstaan door hersenbeschadigingen als gevolg van doorbloedingsstoornissen, de zogenaamde vasculaire dementie. De lewy body dementie en frontaaldementie nemen 10 tot 20% voor hun rekening.

Symptomen:

aantoonbare geheugenstoornissen en daarnaast 1 of meer van de volgende stoornissen
- Afasie: stoornis in taal, woordvindstoornis of taal niet meer kunnen begrijpen
- Aprexie: stoornis in het handelen, niet meer kunnen aankleden of wassen, de planning en aanpak is verstoord
- Agnosie: stoornis in waarnemen, interpretatie van beelden is verstoord, theekopje wordt niet meer herkend als kopje
- Stoornis in het abstracte denken: moeite om vooruit te denken, bijv. moeite om een tas in te pakken voor de vakantie, humor niet meer begrijpen
- Stoornissen in het beoordelingsvermogen: zichzelf overschatten, vergeten dat het vuur aan staat en ‘vuurgevaarlijk’ zijn.
- De stoornissen hebben een duidelijke negatieve invloed op dagelijks functioneren
- De stoornissen doen zich niet alleen voor in een delirante toestand.

Diagnose:

Bij de diagnostiek van dementie wordt eerst vastgesteld of er sprake is van een dementiesyndroom. Wanneer dit is vastgesteld wordt geprobeerd de oorzaak te vinden. Ook wordt dan de ernst en de aard van de cognitieve functiestoornis onderzocht. Om dit vast te kunnen stellen kun je denken aan een algemeen lichamelijk onderzoek, neurologisch onderzoek, onderzoek naar psychiatrische verschijnselen en eventueel neuropsychologisch onderzoek. De huisarts zal de eerste onderzoeken verrichten. Deze beslist vervolgens of de patiënt doorverwezen wordt.

benadering:

In de omgang met dementerende patiënten worden verschillende benaderingswijzen gebruikt. De meest gebruikten zijn:
*realiteit oriëntatie training (r.o.t.)
*validation
*warme zorg
*snoezelen
*geintegreede belevingsgerichte zorg
De r.o.t. richt zich op training van cognitieve functies, zoals geheugentraining en de oorspronkelijke vorm van realiteitoriëntatie. De andere benaderingswijzen zijn zogenaamde belevingsgerichte benaderingswijzen. Hierbij probeert de zorgverleners in het contact zoveel mogelijk aan te sluiten bij de belevingswereld van de dementerende patiënt.

Delier:

Een delier is een acute verwardheid en komt bij ouderen (met dementie) regelmatig voor. De verschijnselen lijken erg op een dementie, maar dit is zeker geen vorm van dementie. Voor zowel de patiënt zelf als voor de familie en andere betrokkenen is het een angstige ervaring.

Oorzaak:

De oorzaak voor het ontstaan van een delier zijn velerlei en kunnen te maken hebben met o.a. infectieziekten, metabole (stofwisseling) aandoeningen, hersenziekten, cardiovasculair (hart en vaat) lijden, medicijnintoxicatie, en post operatieve oorzaken.

Delier en dementie:

Een delier en dementie kunnen ook gezamenlijk optreden, echter voor het vaststellen van een delier is de belangrijkste aanwijzing de gestoorde aandacht met het wisselende bewustzijn. Dit is ook het belangrijkste verschil tussen een delier en dementie.

delier	dementie
ontstaat snel	geleidelijk
verloop golvend	langzaam/geleidelijk
dag/nachtritme gestoord	veelal normaal
aandacht verminderd	ongestoord
spraak niet samenhangend	woord vind stoornis
lichamelijke conditie slecht/matig	veelal goed/matig

 

Onderzoeken:

Het onderzoek begint met een anamnese. Hierbij wordt er onder andere gevraagd naar de ontstaan wijze, bestaan van voorafgaande ziekten, het gebruik van medicijnen, wijzigingen in gedrag, inname van vocht en voeding, ontlastingpatroon, problemen rond urineren en sociale situatie thuis. Verder zal er een lichamelijk onderzoek plaats vinden, soms een neurologisch onderzoek en aanvullend een laboratoriumonderzoek. Ook wordt er een ECG en thoraxfoto uitgevoerd. Vaak zijn een EEG en CT-scan van de hersenen en een buikoverzicht foto aanvullend nodig.

Behandeling:

De behandeling bestaat uit het opsporen en behandelen van oorzaken die mogelijk een delier hebben veroorzaakt. De patient wordt verpleegd in een rustige omgeving en geholpen met de realiteit. Wanen en hallucinaties worden niet tegengesproken of genegeerd, de zorg gaat er echter niet in mee en zal aangeven dat het niet zijn/haar werkelijkheid is. De patient heeft hiernaast ook medische zorg nodig, hierbij kun je denken aan ADL, toiletgang, innemen van vocht en voeding, zelfbescherming e.d.

Persisterende dementie (Door middel teweeggebracht)
 

Hiervoor geld t dezelfde omschrijving als voor het alzheimer – type, met de toevoeging dat er aanwijzingen zijn vanuit de anamnese, het lichamelijk onderzoek of de laboratoriumuitslaen, dat de stoornis mede veroorzaakt is door langer bestaand middelengebruik zoals alcohol, drugs of geneesmiddelen)
 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.