Is een autobiografisch verhaal minder eng door de illusie te wekken dat het géén eigen ervaring is?

Het eerste artikel van HJzandman schokte mij

om wat er in mijn geheugen staat gegrift.

Aan den lijve maakten wij mee wat hij over Sterretje en Mara vertelde vanuit zijn kist,

( ksiet noemt men het daar, maar als je het omdraait staat er bijna stik)

Huishoudbudget.

Moontje heeft netjes de tafel gedekt. Het eten is bijna klaar, over enkele minuten kunnen we aan tafel.
"Goed gedaan meiske, mama is trots op jou. Kijk nou, de messen rechts plus ook nog precies genoeg onderzetters klaargelegd. Dank je wel, lieverd." Ze reageert nors op het compliment en staat stijfjes te bekijken hoe ik saus door de groente roer tot ze aan mijn rug vraagt: 

"Zeg mama, hoeveel verdien je eigenlijk?" 

Omdat het zo grappig eigenwijs klinkt kijk ik glimlachend om, maar ik merk tot mijn schrik dat ze bloedserieus is.

Leren ze op school budgetteren? Redaktiesommen, nu al? Rijkelijk vroeg voor een zevenjarige. Alhoewel, tegenwoordig, met die kringgesprekken...

"Gingen de rekensommen vandaag over het salaris?"
"Ach, doe nou niet zo raar! Ik moet het gewoon weten."
"Nou lieverdje, er is geld genoeg. Daarover hoef jij je géén zorgen te maken."
"Oh nee? En waarom dan wel niet?" Ik schiet als vanzelf in de moeder-maak-je-niet-druk-modus, zoals ik dat nu al jaren doe om onnodige spanningsvelden te voorkomen, maar ik zie hoe dochterlief zich opdraait om een rel te schoppen. Ze speelt graag de bedillerige moeder.
"Moontje, omdat jij je daar echt geen zorgen over hoeft te maken."
"En toch wil ik het weten," blijft ze nadrukkelijk. Ik zucht…De aardappels afgietend overweeg ik: Poeh, huishoudbudget, dat is voor volwassenen soms nog te ingewikkeld. Vriendin Yvonne houdt iedere maand een schuld over. Ik maak er een sport van, anders hadden we geen droog brood op de plank. Het is best leuk, ook nog

"Waarom wil je mijn inkomen weten, lieverd?"
"Wat doet dat er nou weer toe." Ja hoor het klinkt verwijtend.
"Wil je iets kopen?" probeer ik geduldig, maar ze bromt dat ik er weer niets van begrijp.
"Vanwege een project op school? Wilde de meester het ergens om weten?"
"Ik zeg toch, doet er niets toe. Vertel het nou maar, ik MOET weten of er genoeg geld is."
"Ja Mona de Koning, er is geld genoeg en dat is niet JOUW, maar mama's zorg, lieverd."

Ik zeg het lachend terwijl ik op mijn hurken zak

om haar in mijn armen te nemen, gerust te stellen. Als een kwikstaartje draait Moontje zich echter onder mijn liefkozing vandaan. Ze moet al jaren geen arm meer om zich heen. Een paar meter verderop staat ze stram en probeert me met schroeiende blikken van de grond te kijken. Ik weet niet goed raad met deze situatie en sta op. Moet ik echt straks met mijn kind van zeven plus de boekhouding rond de tafel? Van wie moet dat? Dit is toch te gek? Moontje bekijkt gepikeerd hoe ik de jus afblus, het in het petieterig vuurrode pannetje uit Hongarije giet, waarna ik alles op tafel zet. Ik kan haar niet gelukkig maken en hoop dat ze ophoudt.
"Mmm, jammie, kijk eens, Moon, lekker, andijvie." blijf ik goedgemutst. We schuiven aan.
Ze weet altijd precies hoeveel ze eten wil en we maken een kuiltje voor de jus. 

"Ik moet het weten hoor! Hoeveel geld is er?" dramt ze door als ik mijn eerste hap neem.
"Duizend en nog wat honderd meer. Wat wil je dan kopen?"

Ze kijkt of ik haar het bos in heb gestuurd en haalt geërgerd haar schouders op.

"Kom, we gaan eten. Kijk, gehakt, dat lust je zo graag." Ik leg een balletje naast haar groente en begin aan mijn maaltijd, maar Moon rolt het vlees verveeld over haar bord. Wat wil ze toch?

"Jullie maken op school toch nog niet zulke moeilijke rekensommen? In de duizend en zo?"
"Wat weet jij daarvan? Jij hebt zelf niet eens de school afgemaakt." knalt het snerend. Ik schrik koude rillingen, van de denigrerende toon en de vreemde wending.

"Moontje, ik wil NIET dat je ZO tegen me spreekt, ik heb meer dan voldoende gestudeerd."
Met een harde bons zet ze de ellebogen op tafel en snuift weerbarstig, maar negatief gedrag negeer ik. In stilte eet ik door tot zij aan haar maaltijd begint.
Na een paar happen probeer ik luchtig.
"Hoe ging het op school? Wat hebben jullie gedaan? Gym, tekenen?" Mokkend blijft ze zwijgen en legt haar bestek demonstratief terzijde. Dan niet, denk ik. Het is weer eens zo'n dag dat er niets goed is.
"Eet maar door, lieverd, straks is het koud."
"Nee, ik moet eerst weten of we deze maand wel rond kunnen komen."
Dat ze zich niet van het onderwerp af laat leiden verontrust me steeds meer.
"Ja Moontje, we kunnen héél goed rond komen en kinderen hoeven zich dáárover geen zorgen te maken. Die mogen spelen, ravotten met vriendjes, boekjes lezen, tekenen of wat ze maar leuk vinden." Het helpt niets. Vanaf de overkant blijven twee zwaar beladen ogen me afschieten terwijl ze zich met lange tanden door de maaltijd werkt. Ons groepje van twee is zo confronterend klein. Op dit soort momenten mis ik haar broer en zusje, die ik met haar vader had zullen krijgen. Haar half zusje en babybroertje, die ze van zijn nieuwe vrouw niet mag zien. Moon mist hen waarschijnlijk ook, realiseer ik me met pijn in het hart..

Ze houdt de bokkenpruik op. Na het badderen wil ze geen knuffel, ze heeft geen zin in een spelletje en kijkt zonder interesse naar Sesamstraat. Ze gaat ook beslist niet op luchtige algemene vragen in. De reden van haar ongerustheid blijft strikt geheim. Als ik haar later instop om te gaan slapen, een boekje mag ik haar al jaren niet meer voorlezen, reageert ze geagiteerd op mijn kus. "Jij bent veel te stom," vindt ze en draait zich weerbarstig om…

Moon is niet meer te vermurwen gelukkig kind te zijn sinds papa verdween.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.