Zij was de duivel in eigen persoon.... de middeleeuwse vrouw.

De stand speelde een grote rol...

Als vrouw had je het heel moeilijk in de middeleeuwse mannenmaatschappij, waar geweld en kracht heerste, want een vrouw werd als ondergeschikt aan de man gezien. Natuurlijk speelde je afkomst een belangrijke rol. Was je van adel, dan had je het iets gemakkelijker dan een boerenmeid. Een vrouw van adellijke afkomst had meer rechten dan een vrouw uit een lagere stand. Adellijke vrouwen stonden in de 'spotlights' waardoor zij vaker in de problemen kwamen, denk bijvoorbeeld aan de liefdesaffaires...

Edelvrouwen (de jonkvrouwen)

Een vrouw van hoge afkomst had ook veel verantwoordelijkheden in het kasteel. Als de kasteelheer weg was, op een kruistocht bijvoorbeeld, dan moest zij de baas zijn over het kasteel! Zij zorgde voor het huishouden en de kinderen. Een meisje in de middeleeuwen trouwde rond 12-14 jaar, best jong zou u zeggen, maar u moet wel weten dat de mensen toen niet zo lang leefden. 40 jaar was in de middeleeuwen al oud! Natuurlijk waren er ook vrouwen die later trouwden.
Als een edelvrouw niet getrouwd was, was ze veel vrijer. In een ongetrouwde positie had een edelvrouw min of meer evenveel rechten als de man, maar vanaf het moment dat ze het huwelijksbootje instapte, werd het anders, want dan veranderden haar rechten in plichten en werd ze ondergeschikt aan haar echtgenoot. Een vrouw mocht zelf niet kiezen met wie ze wou trouwen en ik kan u verzekeren dat het altijd om verstandshuwelijk ging. Liefde speelde geen rol. Stelt u zich nu eens voor; een jong, pril meisje dat getrouwd is met een oude vent. Naar wat kan zij nog meer verlangen dan naar liefde? Als een edelvrouw betrapt werd op overspel, was ze er geweest. Ze kon worden verstoten, verbrand of ter plekke vermoord. Als je een milde echtgenoot had die echt van je hield, had je natuurlijk meer geluk.

De boerenvrouwen

Ja ja, dat waren nog eens vrouwen met ballen! Deze arme vrouwen, letterlijk en figuurlijk, moesten net als de mannen werken en geld verdienen. Echte werkhanden hadden zij! (Dat is wat anders dan de chi-chi madammen van de adel...)
Ze droegen oude vodden die jurken moesten voorstellen en werkten zowel binnen- als buitenshuis. Iemand moest thuis toch het huishouden doen? Natuurlijk waren deze dames vrijer dan de rijke vrouwen. Diegenen die volledige vrijheid en onafhankelijkheid wilden, moesten maar hun leven aan God weiden en naar het klooster gaan. Dat gold ook voor de adellijke vrouwen. De kinderen van de armen kregen bijna nooit een opleiding en ze gingen dus ook niet naar school. De meisjes leerden alles van hun moeder (huishouden) en de jongens alles van hun vader of van een ambachtsman.
Interessant weetje: De landheer had het recht om de dochter(s) van de boer(en), die op zijn grond werkten, als eerste te ontmaagden! (Raar, maar waar!)

Kerkelijke ideeën over de vrouw

Volgens de kerk was een vrouw de grootste zondedrager die er bestond! Zij was een duivels speeltje en haar bedoeling was de man te verleiden en hem van zijn doel af te houden. Zo ontstond vrouwenhaat die tot inquisities leidde. De heksen bijvoorbeeld, dat waren allemaal vrouwen, meestal totaal onschuldig. Kunt u u voorstellen hoe moeilijk het was voor een vrouw om te leven in een theocentristisch maatschappij waar God en de kerk alles waren? In de 15de eeuw, toen de Spaanse inquisitie begon, moest je goed uit je doppen kijken! Eén verkeerde stap en je werd beschuldigd van hekserij, één verkeerd woord of uiting en je werd verbrand! Helaas, maar in de middeleeuwen belandden roodharige meisjes sneller op de brandstapel wegens hun haarkleur...

De meesten zullen romantische gedachten hebben als ze het woord 'ridder' of 'jonkvrouw' horen. Verhalen over heldhaftige ridders die alles doen voor de liefde van een beeldschone vrouw, overschaduwen de werkelijkheid.
Werkelijkheid waarin het leven veel soberder, gevaarlijker en minder mooi was, vooral dat van een vrouw. Maar dat is nu eenmaal onze geschiedenis en alles wat tot geschiedenis behoort is mooi en fascinerend. We zullen er veel van kunnen leren...

Word fan