Haaien zijn eeuwen lang de grootste jagers van de zee geweest, maar nu dreigen ze zelf het onderspit te delven. Vooral in de Middellandse Zee is het bestand dramatisch terug gelopen.

 

   

                   Wat is er aan de hand met de haaien 

 

 

Haaien in de Middellandse Zee.

Voor enkele jaren geleden was het mogelijk als je met een kleine boot uit een van de Siciiaanse havens vertrok voor een zoektocht naar haaien, je deze prachtige rovers van de oceanen al snel kon vinden en kon fotograveren.  Voor die gene die het water in durfde was het mogelijk de meest fantastische foto's onder water van deze grote rovers te maken, maar dat behoort tot helaas tot het verleden.   Het haaien bestand van de Middellandse Zee is nog nooit zo dramatisch laag geweest als vandaag de dag.  De meeste onderzoekers stellen zich dan ook de vraag, ‘wat is er mis met de haaien’.   

 

                                                    Hamerhaaien in de Middellandse Zee bij Sicilië

 

De populaties op de Middellandse Zee krimpen zeer snel, veel sneller dan in andere zeeën en oceanen op Aarde. Dit is vooral aan de overbevissing te danken en vooral aan het medogeloos jagen op deze grote rovers van de oceanen voor menselijk consumptie.  Het zijn met name de Chinezen die zich hier schuldig aan maken en die wereldwijd door ernstige overbevissing  de haaien stand thans minimaliseren.

Als we, als bewoners van deze planeet hieraan niets doen, dan zullen enkele belangrijke soorten al binnen zo'n 30 jaar uit de zeeën verdwenen zijn. Het is vooral ook een politieke kwestie geworden, vooral omdat bijvoorbeeld op de Middellandse Zee geen eens internationale vangst beperkingen gelden, zodat een ieder die dat wil, hier zijn netten vol kan vissen hetgeen thans dan ook door vissers van vele nationaliteiten wordt gedaan.

 

 

                                 De  Tijgerhaai, een van de meest gevaarlijke haaien soorten. 

 

Onderzoekers van het Amerikaanse ,, Lenfest Ocean Program,, hebben in 2008 al in een door hen gepubliceerd rapport melding gemaakt van de desastreuze daling van het aantal haaien in de oceanen en wereld zeeën.  In hun rapport maken ze melding van het feit dat bij het uitsterven van de haaien, die aan de top van de voedselketen staan, dit een grote, ernstige verstoring van het wereld ecosysteem met zich mee zal brengen, in de oceanen en zeeën  op de gehele wereld en met name in de zeeën en oceanen rond Europa en Azië  grote schade kan veroorzaken.  

In de Middellandse Zee zijn sommige soorten al vrijwel uitgestorven. Dit komt door de al gememoreerde overbevissing, maar ook doordat vaak haaien vast geraken in netten van tonijn vissers die de haaien dan als bijvangst op de afslag brengen, waar de haaien meestal door Chinese handelaren worden gekocht. Een andere zeer belangrijke commerciële  reden voor het vangen van haaien is gelegen in het feit dat de cosmetica industrie de haaien opkoopt omdat bepaalde delen van de haai gebruikt worden voor het vervaardigen van exclusieve cosmetica producten.  De vinnen worden vooral voor menselijke consumptie gebruikt.  Ook het thans steeds meer ontbreken van prooi dieren speelt in de Middellandse Zee een rol in de achteruitgang van de haaien populaties. 

 

Voorkomende haaien soorten in de Middellandse Zee.

De Middellandse Zee kent een viertal grote haaien soorten waar onder de gevreesde Witte Haai en de Tijgerhaai.  Verder komen ook de Zand Tijgerhaai en de Hamerhaai voor als regelmatige gasten. Witte haaien en Tijger haaien die af en toe worden gesignaleerd, of worden gevangen door Tonijn vissers, zijn er vaak slecht aan toe. Ze zijn meestal te mager wat weer het resultaat is van te weinig prooi dieren zoals robben, zeehonden en grotere, voor de haai vangbare vissen.  Zelfs in de Adriatische Zee wordt af en toe melding gemaakt van een Witte haai of een Tijgerhaai die waarschijnlijk uit pure wanhoop in hun drang naar voedsel, deze voor hen onbekende en vooral ondiepe zee in zwemmen in de hoop voedsel te vinden.   

 

                                 De Witte Haai, wordt zelfs af en toe in de Adriatische Zee gesignaleerd 

   

Uitgebreid wetenschappelijk onderzoek in de jaren 2008 en 2009 heeft aangetoond dat de grote Witte haai ook in de Middellandse Zee kan overleven en zelfs jongen kan voort brengen. Het zijn van nature wel afstand jagers die zeer grote afstanden door de wereld zeeën afleggen om aan voedsel te komen. Ook al wordt de Witte haai steevast afgeschilderd als een echte mensen eter, wat hij natuurlijk ook is, moet toch worden gesteld dat in wezen de Tijgerhaai voor de mens veel gevaarlijker is.  Mensen worden vaak aangevallen omdat de haai de bewegingen van de mens in het water verward met die van een Zeehond.

De Tijgerhaai is waarschijnlijk  de meest gevaarlijke haaien soort. Ze zijn vaak zeer  agressief en vallen zonder enkele voorafgaande aanwijzing aan. Hun kaken en tanden zijn het sterkst ontwikkeld van alle bekende haaien soorten.  Deze, tot de groep van de ,,requiemhaaien,, behorende vis is in staat de pantsers van zeeschildpadden te breken en heeft ook geen enkele moeite  om een  kleinere soortgenoot te verslinden.  Tijgerhaaien zijn in tegenstelling tot de in de Middellandse Zee voorkomende Witte haaien slechts verdwaalde passanten.  Terwijl de Witte haai via de straat van Gibraltar vanaf de Atlantische Oceaan de Middellandse Zee jaarlijks bezoekt, komt de Tijgerhaai per abuis vanuit de Rode Zee,  via de sluizen van het Suezkanaal in de Middellandse Zee terecht. 

 

   

                                                                                   Tijgerhaai

 

De Tijgerhaai en de Witte haai worden door wetenschappers verantwoordelijk gehouden voor het verdwijnen van de Robben en Zeehonden  voor de Turkse zuidkust, alsmede voor het zeer sterk terug gelopen bestand van de Turkse zeeschildpadden kolonie.   De grootste twee haaien soorten komen vooral voor op plaatsen waar Zeehonden regelmatig voorkomen en op plaatsen in de Middellandse Zee waar grote scholen Tonijn te vinden zijn. De Tonijn vormt voor de Witte haai een onderdeel van zijn dagelijks menu.  De grootste Witte haai die ooit op de Middellandse Zee is gevangen had een lengte van 5.9 meter.

 

                                                                     De Zand Tijgerhaai

 

Een andere regelmatig terug kerende bezoeker van de Middellandse Zee is de wat kleinere maar niet minder agressieve Zand Tijgerhaai.  Deze bezoeker komt via de Rode Zee en de sluizen van het Suezkanaal regelmatig in de zomer een kijkje in de Middellandse Zee nemen.  De Zand Tijgerhaai behoort tot de familie van de Makreel haaien en wordt ongeveer  2.5 meter lang.  Ze komen in de Rode Zee veel voor en liggen vaak in het zuurstofrijke water voor de sluisdeuren al te wachten om bij het openen van deze sluisdeuren het Suezkanaal binnen te kunnen zwemmen. 

 Deze haai is een ernstig bedreigde diersoort die het door zijn ,,intrauterine kannibalisme,, moeilijk heeft te overleven . Meestal slagen slechts twee jonge dieren er in te overleven en tot volwassen dieren uit te groeien.  Ze houden zich het liefste op rond de kusten en verblijven vaak overdag in onderwater liggende grotten en spelonken.  Ze jagen vooral op op de bodem van de zee levende vissen en kreeftachtigen.    

 

                                                                        De Stierhaai ( Grondhaai )

                                                                        

Zeldzame bewoners van de Middellandse Zee.

Een andere meer zeldzame passant in de Middellandse Zee is de Stierhaai ( grondhaai ) Deze haai voelt zich het beste thuis in wat warmer water en heeft meestal geen overlevingskans in de Middellandse Zee. Via de Rode Zee komen echter jaarlijks enkele tientallen Stierhaaien vanuit de Rode Zee en de Indische Oceaan de Middellandse Zee bezoeken. Deze haai is erg agressief en behoort na de Tijgerhaai en de Witte haai tot de haaien die jaarlijks op de wereld de meeste menselijke slachtoffers maakt.  Deze haai kan uitstekend in zowel zout als zoet water overleven en heeft er geen probleem mee soms zeer ver een rivier in te zwemmen.    

 

                                                                                 De Blauwe haai.

 

 

Ook de veel bejaagde Blauwe haai komt regelmatig in de wateren van de Middellandse Zee voor. Deze haai bezoekt de Middellandse Zee vooral in het voorjaar en komt vanaf de Atlantische Oceaan de Middellandse Zee bezoeken.  De Blauwe haai wordt vooral bejaagd voor zijn vinnen die in de Chinese keuken worden gebruikt voor de bereiding van haaienvinnensoep.   

De meest voorkomende grote haai in de Middellandse Zee is de hamerhaai. Deze merkwaardig uitgeruste haai heeft zijn ogen samen met een aantal andere zintuigen op de als hamerstelen uitstekende voorvleugels zitten.   Deze haaien zijn voor mensen niet echt gevaarlijk maar dulden in groepen geen andere grote vissen en ook mensen binnen hun territorium. 

 

                                                                             De   Hamerhaai.

 

Haaien zijn merkwaardige vissen. Ze kunnen niet stilliggen om te te rusten.  Net als bij de dolfijn, kan een haai een deel van zijn hersenen onafhankelijk van elkaar uitschakelen zodat eerst het ene deel en daarna na verloop van tijd, het andere deel kan gaan rusten. Tijdens deze zogenaamde rust van de hersenen, zwemt de haai gewoon langzaam door, bestuurt door het wakkere deel van de hersenen.  De haai zal dan niet jagen maar blijft wel alert op onraad. 

De Haai heeft het thans moeilijk om te overleven. Niet alleen rond  Europa en Afrika,  maar in alle zeeën op de gehele wereld wordt er intensief op ze gejaagd. Ook het terug lopen van de aantallen prooi dieren vormt een ernstige bedreiging voor vele haaien soorten.  Het is te hopen dat ook de  generaties  mensen die na ons komen nog kunnen genieten van deze prachtige jagers van de zeeën, die thans helaas van jager tot bejaagde vervallen. 

eveneens van deze schrijver; 

http://www.xead.nl/wie-kent-dit-europese-zoogdier.

http://www.xead.nl/wie-is-er-bang-voor-de-boze-wolf.

http://www.xead.nl/beren-in-europa.

http://www.xead.nl/opkomst-van-de-lynx-in-europa.

© Alleen-16

2012

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.