Taal, meer dan een begrip, maak kennis met de nieuwe taalvormen.

Voorwoord

 

Wat beter onderwerp dan een gemeenschappelijke factor die we allen gebruiken om ons uit te drukken en om creativiteit te gieten in een grijpbaar concept. We staan er al lang niet echt meer bij stil doch de evolutie van de menselijke taal is er één van constante beweging net zoals de geschiedenis van de mensheid. Wat wordt aanzien als een collectief aangeleerde vaardigheid is de wijze waarop wij ons uitdrukken significant voor de demografische factoren van de maatschappij. Het feit dat er verschillende talen zijn daar kijkt niemand nog van op, doch de statistieke en cijfers hieromtrent zijn duizelingwekkend. Mijn betrachting is ook om het begrip “taal” te definiëren, want geen eenvoudige taak is, het is bijna zo ingewikkeld als een stelling te vormen van het begrip “leven”.

Begrip

Het is heel belangrijk om een correcte definitie te hebben van het begrip “taal”. In de meeste wetenschappelijke werken komt men uit op de omschrijving dat iedere methode die er in slaagt om communicatie over te zetten tussen individuen kan aanzien worden als taal. Uiteraard springen onmiddellijk bepaalde talen in ons brein zoals Engels, Nederlands, Frans, Duits, Spaans of Chinees, doch het begrip gaat dus duidelijk veel verder dan dit. Men zou kunnen stellen dat iedere geslaagde communicatietechniek om iets verstaanbaar te maken eigenlijk een taal is. In dit artikel zal ik proberen niet alleen de complexiteit van deze gedachte te bevatten, naast de feiten over onze sociale gangbare talen, maar ook de lezer in een inzicht geven in een nieuwe generatie van talen die bovendien niet zo voor de hand liggend zijn.

De oudheid

Men kan probleemloos stellen dat de voorvaderen van de hominidae, de mensachtigen voor de homo erectus al bedreven waren in “taal” communicatie, alhoewel het vocale aspect waarschijnlijk erg beperkt was tot kreten, zijn er tastbare aanwijzingen dat deze volkeren gebruik maakten van wat men kan noemen taal -associatief gedrag. De prehistorische tekeningen in de grotten van Lascaux zijn hier een opvallend voorbeeld van. De associatie is namelijk aanwezig tussen de tekeningen en het overbrengen van een communicatie. Ik zou bijna durven zeggen dat taal even oud is als de “mensheid”. Dat dit mondiaal was bewijzen dan weer de Toquepala grotten in Peru, op, een ander continent dezelfde drang om te communiceren.

Uiteraard zijn er over het begrip taal ook in de oudheid talrijke verwijzingen, het meest bekende is het verhaal van de “Toren van Babel”. In Genesis lezen we dat op een punt de mensheid een eenheidstaal had. Volgens het Bijbelse verhaal was het God die bewust de mensheid in verwarring achterliet en de taal versnipperde.

Uit onze geschiedenislessen herinneren we ook ongetwijfeld dat verschillende geschriften die duidelijk meer weg hadden van symboliek, zoals in het Egypte van de Farao’s de hiëroglyfen, het bekende spijkerschrift zoals men die kon vinden in het Babylonische-Assyrische Rijk, of de in klei gemaakte borden van de Sumeriërs. Het gebruik van symbolen is dus een perfecte aanvulling geweest op de vocale evolutie van de interhumane communicatie.

Feiten

De taal op zichzelf is een fascinerend feit, jammer eigenlijk dat zelfs mensen die zich constant bezighouden met letteren er niet genoeg bij stilstaan. Als polyglot en liefhebber van vreemde talen is het een constante ontdekkingsreis om gemene delen te vinden tussen de gespreksvormen. Iedere taal is bovendien een geweldige verrijking. De basis feiten op zich zijn al een bron van verwondering, een kleine greep:

• Het aantal levende talen bedraagt momenteel bij benadering: 6.912.
• Het aantal hiervan die men uitsterven is bedreigd is maar liefst 516 eenheden.
• De meest gesproken taal op Aarde is het Chinees, meer bepaald het Mandarijns met 873 miljoen gebruikers als moedertaal en 178 miljoen mensen bij wie het de tweede taal is.
• Het Hindi is een dappere tweede met 490 miljoen sprekers.
• De eerste “Europese” taal is het Spaans met 420 miljoen sprekers wereldwijd.
• Wat voor velen zal verwonderlijk zijn Engels staat slechts vierde met 510 miljoen mensen.
• De taal die het meest wordt overgenomen door anders sprekenden is wel het Engels met 350 miljoen mensen.
• Land met de meeste talen Papua Nieuw Guinea liefst 820 verschillende talen.
• Het Engels is dan weer de taal met de meeste woordenschat ongeveer 250.000 woorden.
• De meest geringe woordenschat met slechts 340 woorden is het Taki-Taki.
• Het grootste alfabet is het Khmer met 74 letters. Het Rotokas is dan weer de taal met het kleinste alfabet slechts 12 letters.
• De meest gepubliceerde taal is dan alweer het Engels.
• De moeilijkste taal ter wereld is het Baskisch.
• In de internationale luchtvaart is er slechts één taal: het Engels.
• Afrika heeft meer dan 1.000 verschillende talen.
• In de Filipijnen alleen al zijn er meer dan 1.000 dialecten.

Bizarre feiten:

• Het eerst woord uitgesproken op de maan was: “Okay”.
• De namen van alle continenten beginnen en eindigen met dezelfde letter.
• Minstens de helft van de wereldpopulatie spreekt minstens twee verschillende talen.
• Tot zover de meest frappante cijfers en vaststellingen van de courante dagdagelijkse talen.

Wat opvalt is dat het Nederlands op wereldniveau een inferieure taal is, bijna te verwaarlozen zelf. De voorspelling dat in de toekomst het moeilijker en moeilijker zal worden om mineur talen te beschermen en behouden is volgens mij een te verwachten scenario. Het is dan ook belangrijk dat onze taal wordt gecultiveerd en beschermd. Op een zeer lange toekomstvisie is het niet ondenkbaar dat er uiteindelijk één wereldtaal zal overblijven en de andere talen zullen verzinken in folklore.

Andere taalvormen

Uiteraard zijn naast deze indrukwekkende lijst van talen en dialecten ook andere talen die een speciale verwijzing verdienen.

• De dode talen, zoals het Latijn en Oudgrieks, alhoewel ik de term “dode taal” nogal erg ongelukkig vind gezien vooral het Latijn nog de taal bij uitstek is voor wetenschappers en intellectuelen.
• Andere talen zijn eveneens verdwenen onder andere door het uitsterven van inheemse stammen in Zuid- en Noord-Amerika.
• Het Esperanto is zeker ook een geval apart, de kunstmatige taal die is gecreëerd in een poging om een Universele taal te scheppen.

Nieuwe technische taalvormen

Hierbij verwijs ik nogmaals naar de aftekening van het begrip “taal”. Indien men deze interpreteert als de definitie zijn er heel wat nieuwkomers sinds de industrialisatie van het Westen.
Hierna volgt een opsomming die in geen geval beperkend is:

- Morse code, de door Samuel Morse uitgedokterde communicatie code door het met tussenpozen uitzenden van signalen. In vele opzichten de voorloper van de nieuwe digitale communicatie.
- Het teksten in de S.M.S. cultuur kan eveneens aanzien worden als een nieuwe taalvorm.
- Het Braille schrift, het lees- en schrijf alfabet die het leven zag door de geniale Louise Braille in 1829. Het werd een globale werkende methode om blinde mensen toegang te geven tot communicatie en taal.

- Gebarentaal effectieve communicatie voor gehoorgestoorde mensen, met maar liefst 121 regionale talen.

- Talen die eigen zijn aan subculturen, in bepaalde gevallen zijn er groepen van mensen die een eigen taal hanteren, meestal als zelf creatie en met als doel de onderscheiding van nier adepten. Zo zijn talen uit de beroemde sciencefiction serie Star Trek in bepaalde landen erkend als talen, zoals het Klingon, Ferengi en Vulcan. Deze vreemde eendjes hebben hun eigen woordenboeken, kookboeken en allerhande gedrukte en vocale communicatiemiddelen.
- De laatste jaren is er echter een explosie geweest in computertalen, programmeertalen en dergelijke zijn een eigen leven gaan leiden in de middens van de I.T.

- Tijdens mijn studie in de cybernetica ben ik noodgedwongen ook in contact gekomen met de nieuwe binaire taal. Deze taal is de Toren van Babel, de nieuwe generatie, een taal die opgebouwd is door wiskundige ritmes met slechts twee cijfertjes: 0 en 1. Geen alfabet, geen woorden, maar overduidelijk een taal. Ik zal u het technische besparen echter is dit de nieuwe dimensie van communicatie.

Bedenking

Hoeveel schoonheid er ook ligt in de verscheidenheid der talen het is ook letterlijk een aspect die de wereld verdeelt. Het aanleren van zoveel mogelijk talen wil ik hierbij van harte toejuichen want in de diversiteit kan men meestal ook gemeenschappelijke vlakken vinden. Iedere diplomaat zal u vertellen dat de kennis de eerste voorwaarde is om een tegenstander te leren kennen en begrijpen. Volgens mij komt die eenheidstaal er onvermijdelijk aan en zal het echt noodzakelijk worden dat de regionale talen worden beschermd en bewaard. Het verzinken naar folkloristische toestanden zou een culturele aderlating zijn.

Het is ook overduidelijk dat de mensheid staat op de stoep van een nieuw avontuur, met de binaire talen zijn de mogelijkheden op mathematisch en astrofysisch vlak totaal onbeperkt. De notie van taal die we nu hebben zal danig evolueren, wat zeker is dat een efficiënte communicatievorm ook in de toekomst zal nodig zijn.

Weet niet hoe de meeste mensen er tegenover staan maar woorden zijn voor mij mooi uitgekerfde schaakstukken die je kan plaatsen op een emotioneel bord, en die je kan inrijgen tot een zin, een hoofdstuk, een verhaal. De communicatie an sich hebben wij al lang gebanaliseerd, doch de kunst om de woorden dragers te laten zijn van emoties, daarin ligt de kunst.

© Thalmaray - 2011.
 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.