Vanaf de geboorte leert een kind door te spelen. Dit spelen veranderd per jaar. Hoe zit het eigenlijk bij een gezond kind, en hoe zit bij een kind die verstandelijk gehandicapt is?

spelend gewijs leren

Veel verstandelijke gehandicapten stokken in hun ontwikkelen. fysiek blijven ze hun eigen leeftijd, maar geestelijk zitten ze vaak in een fase van de kleuter of schoolkind.

-Een baby maakt allerlei bewegingen met de handjes en voetjes, het gaat kruipen, stoeien. In deze fase ervaart het kind veel plezier in eenvoudige contact spelletjes bijv. kiekeboe spelletjes en het spelen met actie- reactie materiaal.

-Rond het 2e levensjaar gaan kinderen ontdekken wat er met bepaald speelgoed kan worden gedaan. Het kind leert de eigenschappen van het speelgoed kennen. Een bal kan rollen, een kopje hoort op het schoteltje etc.

-Rond het 3e levensjaar gaan het deze vorm uitbreiden met het spelend construeren. Het kind gaat al spelend met het spelmateriaal iets bouwen of iets maken. Van verschillende dingen wordt er een geheel gemaakt.

-Rond het 4e levensjaar komt dit spel helemaal tot ontplooiing. In het fantasiespel toont het kind zijn belevingswereld. Dit spel laat aan de volwassene zien wat er bij het kind leeft, hoe het de dingen verwerkt en wat het kind dwars zit.

-Succes en gezelschapsspelen gaan kinderen spelen vanaf hun 5 a 6e jaar. Eerst zie je dan vooral dat ze hun eigen spelregels verzinnen. Dit leert het kind steeds beter te begrijpen en komt meer tot een samenspelen. In deze vorm leert het kind op de beurt wachten en het omgaan met winnen en verliezen.

Spel blijft het hele leven belangrijk, want door te spelen leren kinderen hoe ze met dingen om kunnen gaan. Ze verwerken er gebeurtenissen mee. Ook treedt een kind in relatie met de wereld om hem of haar heen. Bijv. het vader en moedertje spelen.

Verstandelijk gehandicapten doorlopen deze fasen natuurlijk anders dan een gezond kind. Voor verstandelijk gehandicapte kinderen is de wereld wat moeilijker te begrijpen. Er komt veel informatie op hen af waar ze niet zo goed op kunne reageren. Hierdoor bestaat de kans dat ze agressief, druk of angstig worden of zich juist terugtrekken en helemaal niet meer lijken te reageren. Ook hebben deze kinderen meer tijd nodig voor een reactie.
Omdat het voor hen zo moeilijk is om op hun omgeving te reageren is het heel belangrijk om door middel van gericht activiteiten en spelletjes een reactie uit te lokken. Zo ontstaan er mogelijkheden om informatie op te nemen en contact te maken met de wereld.

Tips bij het begeleiden van het spel:
- Bied duidelijke situaties met veel overzicht, structuur en veiligheid. wijzig eventueel de situatie als het spel niet lukt bijv. een kleiner veld of groter doel.
- Vereenvoudig de spelregels. Zo blijft alleen de kern van het spel over en later kan eventueel worden uitgebreid. Geef kleine opdrachten, blijf veel herhalen en blijf sturing bieden en aanmoedigen.
- Let bij de keuze van het stukje speelgoed op of het duidelijk is wat ermee gedaan moet worden. Bijv. rijden of timmeren. Laat het speelgoed aansluiten bij de werkelijkheid. Gebruik zacht materiaal.
- Doe zoveel mogelijk beroep op de zintuigen. Laat iets zien, voelen of horen.
- Spreek de verstandelijk beperkte aan op zijn leeftijdsniveau. Iemand van 40 jaar kun je niet als een kleuter behandelen.

De keuze van het speelgoed hangt af van het ontwikkelingsniveau, de ernst van de handicap, waar iemand gevoelig voor is en behoefte aan heeft. Het speelgoed kan de motorische, sociaal-emotionele of verstandelijke vermogens prikkelen.
Voorbeelden van speelgoed zijn: een bellenblaas, speelgoed dat geluiden maakt of beweegt, een hengelspel, mobile, muziekdoos, een vlieger, knikkerballen, verkleedspullen, een telefoon, garage, winkel, keukentje, auto's, treintje, skelter etc
 

Reageren?