Hier is dan het derde deel van mijn tekencursus ‘Remrov’s Notendop’. Deze keer gaan we geen tekening maken, maar ik ga het één en ander uitleggen over verschillende tekenmaterialen.

 

Remrov’s Notendop, Tekencursus 3

Tekenmaterialen, welke kun je het best gebruiken

Als ik mijn tekeningen aan mensen laat zien vragen ze mij vaak waar ik het mee getekend heb, en wat soort materialen ik gebruik. Er zijn natuurlijk ontzettend veel verschillende soorten potloden, markers of stiften en pennen die je kunt gebruiken maar het resultaat is natuurlijk ontzettend afhankelijk van wat je gebruikt. In dit artikel wil ik gaan uitleggen welke soort materialen ik gebruik voor welke soort tekening. En ook leg ik uit hoe je deze materialen dan het best kunt gebruiken.

 

Dit is saai!  Ik wil een tekening maken.

 

Misschien is deze theorie inderdaad een beetje saaier als tekenen zelf, maar het is wel erg belangrijk om te weten welk soort tekenmaterialen er bestaan en wat voor een resultaat je ermee krijgt. Let dus maar gewoon goed op!

 

 

 

Een portrettekening in zwart wit

 

De tekeningen die ik het vaakst maak zijn portret tekeningen van personen en ook dieren. Eigenlijk gebruik ik voor deze twee precies dezelfde materialen.

Hoewel ik ook wel eens portretten van mensen in kleur heb gemaakt, ik geef er zelf altijd de voorkeur aan portretten in zwart/wit te maken. Ten eerste vind ik persoonlijk het resultaat mooier, maar daarnaast is het minder tijdrovend en gemakkelijker. Dit met de reden omdat je kleurpotloden erg moeilijk tot helemaal niet kunt uitgummen, dus als je een beste fout maakt kun je direct helemaal opnieuw beginnen. Ik maak dus bijna alles met gewone tekenpotloden. Maar dan komt de vraag van welk soort ik gebruik en ook niet onbelangrijk, welke hardheid.

Persoonlijk kijk ik wat tekenpotloden betreft nooit echt naar het merk. Je kunt praktisch in iedere kantoorboekhandel of onder andere bij de V&D wel goede tekenpotloden krijgen. Je kunt ze daar meestal per stuk kopen maar soms kun je ook een heel doosje kopen van potloden in de hardheden van bijvoorbeeld 5H tot 7B.  Maar wat stellen deze hardheden nou voor?

 

De codes voor de hardheid van een tekenpotlood

Ik zal beginnen bij het potlood met de code HB. Dit is het meest gebruikte standaard potlood. Het is niet echt hard en ook niet echt heel zacht. Dan gaan we naar de potloden met de code H. Dit zijn de potloden die harder zijn. Je hebt onder andere een 2H potlood en een 5H, en hoe hoger het getal voor de H is hoe harder het potlood. Deze potloden vind je niet in mijn etui. Ze zijn absoluut niet geschikt voor het tekenen van portretten, daar zijn ze echt veel te hard voor. Deze H potloden worden meer gebruikt bij grafisch tekenen en door architecten en dergelijke. Ze zijn geschikt voor tekeningen die hele dunne en strakke lijnen moeten hebben.

Dan gaan we naar de andere kant van het HB potlood en daar krijgen we de potloden met de code B erop. En bij de B potloden is het zo dat hoe hoger het getal voor de B, hoe zachter het potlood is. En deze potloden vindt je wel erg veel in mijn etui, want deze zijn juist door hun zachtheid heel erg geschikt voor het tekenen van portretten.

 

 

Maar welke B potloden gebruik ik dan en hoe gebruik ik ze?

Voor mijn portretten gebruik ik vaak drie verschillende hardheden. Meestal zijn dit de 2B, de 5B en de 7B. Ik begin altijd met het 2B potlood. Deze is zacht maar ook weer niet al te zacht. Ik gebruik deze voor het opzetten van een portret van een persoon of dier, de contouren, en de lichtere delen. Daarna ga ik er ook het 5B potlood bij gebruiken. Soms is dit een 4B potlood, de hardheden kunnen kwa merk natuurlijk wel een beetje verschillen. Met dit 4- of 5B potlood ga ik de donkere delen opvullen, zoals onder andere de ogen. De pupillen van ieder mens en dier zijn vaak het allerdonkerst. Maar let altijd wel op dat je ergens in het oog een ‘glimmer’ houd. Het is heel erg belangrijk om een stukje wit te laten in het oog anders lijkt het portret niet levendig.

 

Kijk maar eens naar het oogje hieronder van koala Twinkles. Zonder de uitsparing in dit oogje zou het er lang niet zo levendig uitzien.

 

 

Het 4- of 5B potlood gebruik ik vaak ook voor de partijen onder de kaaklijn bij een portret van een mens, de haren en de wenkbrauwen enzo. Maar langzamerhand , en vooral als je jouw portret van veraf gaat bekijken zul je zien dat de partijen waar je alleen 2B hebt gebruikt, dit lang niet donker genoeg is. Dit moet je dus allemaal gaan bijwerken met het 5B potlood. Eigenlijk is het 2B potlood echt alleen voor de opzet geweest en voor de allerlichtste partijen van het portret. Dit zijn vaak de jukbeenderen van een persoon.

Als laatste gebruik ik het 7B potlood. Dit is een ontzettend zacht potlood en je maakt hier alleen de meest donkere partijen mee. Vaak maar je hier de donkerste gedeelte van het oog nog wat donkerder mee en de neusgaten en dergelijke.

 

Nog een tip

Er zijn waarschijnlijk tekenaars die dit niet doen omdat ze gewoon een andere stijl hebben, maar persoonlijk werk ikzelf graag heel gedetailleerd en fijntjes. En dit doe je door je potloodpunt steeds heel scherp te houden. Ik heb constant mijn puntenslijper bij de hand en die gebruik ik ook om de 3 minuten. Vooral rond het oog met al die gedetailleerde lijntjes vind ik dat zelf erg belangrijk.

 

Een tekening met kleurpotlood.

Kleurpotloden zijn eigenlijk een heel ander verhaal dan tekenpotloden. Tekenpotloden bestaan voor een groot deel uit grafiet. Je werkt er gemakkelijk mee en als je een foutje hebt gemaakt gum je het uit. Tenminste als je de boel nog niet te donker gemaakt hebt. Er zitten natuurlijk wel grenzen aan het gummen. Kleurpotloden bestaan uit een soort mengsel van kleurpigment en een was. In een kleurpotlood zit geen grafiet, en grafiet is juist het geen wat je kunt uitgummen. Kleurpotlood is dus nauwelijks of helemaal niet uit te gummen.

Als ik een tekening wil maken met kleurpotlood maak ik eerst altijd een opzetje met een gewoon tekenpotlood totdat ik zeker weet dat het er goed uitziet. Dit doe ik wel ontzettend licht zodat ik er gewoon met een kleurpotlood overheen kan tekenen zonder dat je de grijze lijn eronder door ziet komen.
 

Waar koop ik mijn kleurpotloden?

De kleurpotloden die ik gebruik kun je niet zomaar overal kopen. Ik koop deze altijd in een speciaalzaak voor teken- en hobbymaterialen. Je kunt wel een pakje tekenpotloden bij de Bart Smit kopen voor 1,99 euro, maar deze zijn echt knetterhard en in plaats van een mooie kleur achter te laten beschadigen ze het papier vaak alleen. De potloden die ik koop zijn vaak toch wel zo’n 1,50 of 2 euro per stuk, maar dan krijg je ook echt een goed en mooi kleurresultaat op je papier.

 

 

Welke soort kleurpotlood gebruik ik?

Wanneer je een speciaalzaak voor kleurpotloden binnenloopt, zul je al snel zien dat er behoorlijk veel verschillende kleurpotloden zijn. Zo heb je onder andere ‘watercolour’ kleurpotloden, waarmee je aquarelachtige tekeningen kunt maken, en je hebt pastel kleurpotloden die echt heel zacht zijn. Maar de potloden die ik gebruik zijn gewoon de standaard kleurpotloden. Maar dan heb je in de ze ‘standaard’ kleurpotloden ook nog weer erg veel verschillende soorten en merken, die ik hier allemaal ook niet op ga noemen. De enige die ik opnoem zijn degene die ik gebruik. En dit zijn de Bruynzeel Design potloden, die volgens mij nu uit de handel zijn, en de Caran d’Ache. Swiss Made kleurpotloden. Deze laatste zijn zeker overal nog wel te krijgen. Deze beide potloodsoorten zijn erg goed vind ik zelf. Ze zijn redelijk zacht en ze zijn mooi en vol van kleur.

Er is alleen één klein nadeeltje aan dit soort zachte kleurpotloden en dat is dat ze snel breken. Als je er eentje op de grond laat vallen kun je praktisch al wel gedag zeggen met je handje tegen dit potlood. Ze kleurstift breekt dan van binnen een aantal keren en als je het potlood dan wilt gaan slijpen ben je vaak de punt al snel kwijt. Een ander nadeeltje is dat bij sommige kleuren, en dan heb ik deze ervaring vooral met de donkerblauwe kleur, de kleurstift gaat brokkelen en dat je de punt onmogelijk kunt slijpen omdat deze steeds afbrokkelt. Dit schijnt aan het bepaald soort pigment te liggen. Ik heb met dit probleem behoorlijk wat ergernissen gehad maar het er net een oplossing op gevonden.

 

De oplossing hiervoor is een elektrische puntenslijper. Het potlood wordt in zo’n puntenslijper veel sneller geslepen en ik denk dat dat net het verschil maakt. Een elektrische puntenslijper is best een duur grapje maar je kunt er ook ééntje kopen die op batterijen werkt zoals ik heb gedaan en dat is weer een stuk goedkoper.

 

Maar je moet wel uitkijken dat je bij het gebruik van zo'n puntenslijper je potlood goed vasthoud want anders slurpt de puntenslijper hem zo op!  Want zo'n ding werkt wel heel erg snel. 

 

 

En weer een tip

De tip is eigenlijk weer hetzelfde als de tip die ik gaf bij de gewone tekenpotloden. Als je de punt van je kleurpotlood scherp houd krijg je een veel mooier resultaat. Vooral bij kleurpotloden wordt de kleur mooi, strak en egaal als je de punt scherp houd.

 

Gummen

Je kunt tegenwoordig ontzettend veel verschillende gummetjes krijgen. Zelfs bij speelgoed winkels kun je allerlei mooie gummetjes in allerlei verschillende leuke figuurtjes kopen. Sommige hebben zelfs zulke lekkere geurtjes dat je de neiging hebt ze op te eten, wat ik dus toen ik heel klein was eens heb gedaan. Een niet zo’n geweldige ervaring moet ik zeggen. De smaak was nogal behoorlijk anders dan wat de geur beloofde.

 

Urgh!  Bah!  Sukkel!

 

Al deze grappige en mooie gummetjes zijn natuurlijk ontzettend leuk, maar mijn tip is om deze lekker te laten liggen. Ze zijn namelijk vaak knetterhard en lijken meer van een soort plastic gemaakt te zijn. Vaak krijg je als je dit soort gummetjes gebruikt gewoonweg lelijke vegen en strepen op je papier in plaats van dat er echt iets uitgegumd wordt. Zelf gebruik ik gewoon een saai wit gummetje dat ook nog niet zo’n heel lekkere geur heeft. En soms gebruik ik zelfs een kneedgummetje. Deze beide gummetjes zijn zacht en ze gummen erg goed, zonder lelijke vegen of strepen achter te laten.

 

Een tip

Zorg er wel voor dat je gummetje schoon is. Je kunt bijvoorbeeld naast je tekenwerk een ander velletje papier leggen waar je met je gummetje een aantal keer overheen kunt gaan nadat je iets in je tekening hebt uitgegumd. Zo blijft het oppervlak waar je mee gumt schoon en kun je er geen vegen mee maken in je tekening.

Nog een andere tip is om je gum bijna helemaal niet te gebruiken, eigenlijk alleen in noodgevallen te gebruiken. Hoe meer je gumt namelijk, hoe meer je papier beschadigt.

 

Tot slot

Ik hoop dat ik jullie hier een aantal goed tips heb kunnen geven. Als je een vraag hebt kun  je mij altijd een berichtje sturen.

Ik wens jullie heel veel plezier met tekenen!

 

 

 

 

 

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.