In enkele delen zal ik een uiteenzetting geven over podiumkunsten. Dans, theater, grondleggers, ..

Inleiding

Podiumkunsten?

Een korte uitleg

Podiumkunsten zijn onder te verdelen in verschillende soorten van kunsten zoals muziek, toneel of dans. Dit zijn wel zeer ruime begrippen want in deze genres zijn er nog veel verschillende stromingen die zich onderverdelen onder deze drie vertakkingen binnen het begrip podiumkunsten. Sommige stromingen worden ook vermengd met elkaar (cross-overs) zodat het een unieke vertoning op het podium wordt (bijvoorbeeld dans en video, muziek en toneel etc.). Men heeft hier ook in het verleden al mee gespeeld zoals bij performance art, happenings en body art waarbij ook bepaalde grenzen van podiumkunsten duidelijk werden gemaakt. Hierbij is de definitie van podiumkunsten in de hedendaagse kunst ook grotendeels in kaart gebracht. Men gaat bijvoorbeeld kijken in hoeverre het publiek interactief is met de gebeurtenis(sen) die plaatsvinden op of naast het podium en hoe men het menselijk lichaam gebruikt in het stuk (als medium, als instrument, als decoratie…). Dit gaat men vergelijken met de hedendaagse veralgemening van het begrip podiumkunsten en dan bepaalt men in welke categorie het opgedragen stuk thuishoort. Bij vele podiumkunsten zijn er ook sterke gelijkenissen met de mythologie of de literatuur. Dit kan op verschillende manieren verwerkt worden. Men kan geschreven boeken, Bijbelse of oude Griekse verhalen uitbeelden en vertalen naar een meer moderne en abstracte versie van het originele verhaal. Dit wordt gesorteerd bij de zogenaamde ‗montage-voorstelling‘. Hierbij kan het schouwspel aangesloten worden bij de actualiteit zodat het beter in de leefwereld van het publiek past en dus beter begrijpbaar is. Als de voorgedragen stukken eerder abstract of meer op ervaringen van mensen en het dagelijks leven gebaseerd zijn, dan kan het ook dat het stuk gemaakt is zodat het voor interpretatie vatbaar is voor de toeschouwer. Het lichaam en het decor worden hierbij gebruikt als een medium dat de toeschouwer op verschillende manieren kan interpreteren. De bedoeling hiervan is in de meeste gevallen dat het stuk de toeschouwers aanzet tot denken. Deze podiumkunsten worden meestal gecombineerd met muziek om een gevoelswaarde toe te voegen aan bepaalde stukken.
 

Muziek & gevoel

Anderzijds heb je ook podiumkunsten die eerder naar muziek en gevoel neigen. Hierbij hebben we het over een muziek- of dansoptreden zoals een musical of een opera. Het menselijk lichaam wordt hier eerder gebruikt als een instrument. Het lichaam beweegt ritmisch mee op de muziek waardoor het ritme en het verhaal achter de muziek extra in kaart worden gebracht. Hierbij kan men een decor of videofragment tonen om een meerwaarde aan het stuk te geven of om het in een achtergrond te plaatsen. Hierdoor komt het effect van het optreden of de dans beter over bij de toeschouwers, denk bijvoorbeeld aan de decors van ballet of aan videofragmenten die bij bepaalde optredens worden gebruikt. Vaak gebruikt men in plaats van de term ‗podiumkunsten‘ ook de term ‗uitvoerende kunsten‘. Hierbij kan wel wat verwarring ontstaan want uitvoerende kunsten kunnen bijvoorbeeld ook de betekenis van het artistiek handelen benadrukken. Dit is niet de bedoeling want bij artistieke handelingen zoals schilderen of beeldhouwen is enkel het eindproduct belangrijk. Er zijn enkele uitzonderingen waaronder Jackson Pollock met zijn action paintings. Hij beschouwde de handelingen die nodig waren om het schilderij tot stand te brengen als het meest belangrijke. Hij toonde deze handelingen ook in zijn atelier en liet zich soms ook filmen. Er is dus ook een levend publiek aanwezig tijdens de ‗vertoning‘. Als we zijn werk zo bekijken dan leunt het sterk aan bij de stroming podiumkunsten.
Podiumkunsten kunnen ook veranderen naarmate tijd of plaats. Het is ook persoonsgebonden. Sommige mensen beschouwen oudere theatervormen als omstreden en niet meer als een kunstvorm.

In het politieke theater

Anderen proberen juist terug te blikken om zo ook politiek theater te creëren. Kijk bijvoorbeeld naar Gerard Mortier. Hij toont ons in het tijdschrift TM dat hij theater als Europees theater bekijkt. Hiermee bedoelt hij dat hij gelooft in een theater met een polis, net als in het Griekse theater. In ons huidige theater ligt dit natuurlijk anders. Het theater verandert voortdurend, net zoals de leefwereld van de mens.
Er zijn veel mensen die het hedendaags theater willen vernieuwen en het publiek iets ongeziens willen tonen. Het is dan weer moeilijk om deze abnormale of ongetoonde ‗kunsten‘ onder te verdelen in de stroming podiumkunsten. Het begrip en de betekenis van podiumkunsten blijft groeien. Deze vernieuwende stroming zal later misschien opnieuw tot het traditionele podium worden gerekend. Dit kan men nooit met zekerheid zeggen, want vele kunstcritici verstoten vernieuwende ideeën die een kunstopvatting kunnen verbreden.

Reageren?