Jacques Brel. Ik ben verliefd op een man die het leven kende en dat dichterlijk verwoordde in zijn chansons. Brel le roi des chansons!

PLATONISCH VERLIEFD OP JACQUES BREL. WAAROM?
INLEIDING:

 

Ik ben al maanden in de weer met Jacques Brel. Youtube [wat een mooie uitvinding is dat slaat voor mij Steve Jobs met al zijn noviteiten].

Op woensdag 19 oktober zendt de Vara, op radio 1, vier uur Jacques Brel uit. In de nacht van 2 uur tot 6 uur. Een onmogelijke tijd voor mensen met een bioritme dat daar niet geschikt voor is. Daarom zou ik willen verzoeken, deze uitzending te herhalen op zaterdag of zondagmiddag of begin van de avond. De VPRO lijkt me de omroep daarvoor.

BEGIN JAREN ZESTIG, BISTRO"S,

Je kunt het je bijna niet voorstellen maar er waren café’s waar alleen franse chansons werden gedraaid. Visnetten met verknopte Franse flessen wijn vormden de decoratie. Stokbrood, Franse kaas en wijn was het enige dat je er kon krijgen. Georges Brassens, Charles Aznavour, Jean Ferrat,  Gilbert Becaud, Joe Dassin, Juliette Greco en natuurlijk: ‘Non je ne regrette rien’ Edith Piaf. Ik vond het leuk maar werd er niet opgewonden van…tot ik: ‘Ne me quitte pas’ hoorde een stem die, zo alles transcenderend, expressief was dat ik bleef zitten. Nog nooit heb ik zoveel wijn en kaas had gegeten om mijn verzoekjes voorJacques Brel te laten inwilligen. Ik was Platonisch verliefd op een man…die het leven kende en dat poëtisch verwoordde in zijn chansons. Lallend fietste ik naar huis…’Ne me quitte pas’.   

NU

                                                     Yves Momtand en Marilyn Monroe

Mijn gitaar protesteert als ik andere songs of chansons wil spelen. Ik pak de a mineur, maar Yves  Montant begint met een e mineur.  Gisteren probeerde ik nog Yves Montand met het toch heel mooie en toepasselijke: ‘Les Feuilles Mortent’ . Ik zat buiten op mijn veranda en zachtjes voelde ik de bladeren om me heen vallen, zonder geluid als sneeuwvlokken op Luik. Deze beeldspraak bracht me terug bij Jacques Brel en ik hoorde fluisterend:’Il neige sur Liege’.

DE SCHRIJNENDE EENZAAMHEID VAN HET NACHTLEVEN,

Natuurlijk een aantal chansons gaan over het nachtleven vooral van Parijs: ‘La valse a mille temps’ Brussel, ‘Bruxelles’, Amsterdam ‘Le port d ‘Amsterdam’ en zijn mooiste: over de eenzaamheid van het nachtleven:’ De nuttelozen van de nacht’.Met een grappig Brigitte Bardot intermezzo. Als kind zongen we dan: 'Brigitte Bardot Bardot die heeft ze niet zo maar zo'...met scabreuze gebaren er bij.

ZIJN OMGAAN MET DE DOOD,

VOIR UN AMI PLEURER!
Luister naar: ‘Voir un ami pleurer’. Omdat niet iedereen Frans leerde op school, zal ik in het kort de inhoud weergeven. Hij somt al zijn ergernissen op: geen muziek, vloekende bloemen, mensen die er over heen lopen, het fysieke verval, de armoede, werkeloosheid en de grijsheid van de stad, de overvolle metro’s, ontrouwe vrouwen, vermoorde vogels, de plotselinge vrienden die uit hun holen verschijnen, kiespijn. Maar alles valt in het niet, want hij ziet een vriend huilen.

LE MORIBOND: SEASONS IN THE SUN!

Dit mooie requiem van Jacques Brel is vertaald door zijn bewonderaar en vriend Rod McKuen. In 1974 scoorde Terry Jacks met de Engelse versie een enorme hit. Mc’ Kuen vertaalde 'le Morribond' nog al vrij waardoor het cynisme van Brel niet overkomt.
Brel neemt in dit chanson iedereen op de hak. Hij vindt het jammer dat hij in het voorjaar dood gaat, alles komt in bloei en de vrouwen zijn gewillig. Cynisch vraagt hij zijn vriend Emile niet te huilen, ze hebben immers dezelfde vrouw lief gehad. Ook de priester met zijn valse voorstellingen krijgt er van langs. Hij haat Antoine die nu de kans krijgt zijn vrouw te pakken. Dan moedigt hij iedereen aan te dansen en plezier te maken. Hij vraagt zijn vrouw met hem de trein te nemen die naar zijn dood voert.

OVER ZIJN RELATIES:

NE ME QUITTE PAS,

Het mooiste en beroemdste lied is natuurlijk: ‘Ne me quitte pas’. Wat hij voortdurend herhaalt met tranen in zijn ogen. Hij belooft haar liefde vanuit zijn hart, dat hij als een dood gewaande vulkaan weer zal uitbarsten, zal haar koningin maken in het rijk van de liefde en is bereid om in de schaduw van haar hond te leven. Hij vernedert en kwetst zich, opdat ze hem maar niet verlaat.
Vlak na mijn scheiding had ik dit lied in mijn training verwerkt. Ik dacht dat ik dat aankon. Het was gelukkig het einde gelukkig van de les, maar ik barstte voor de groep in tranen uit. Als je naar deze tekst luistert, weet je dat het niet gevoeliger kan. De tekst maar ook de presentatie…om te huilen zo mooi.

LA CHANSON DES VIEUX AMANTS,

Brel kijkt terug op een lang moeizaam huwelijk. Schreeuwende ruzies, tot slaan toe. De keren dat ze vreemd gingen, doet hij cynisch af met: het lichaam moet af en toe euforie beleven. We waren jong en niet van steen en besluit wijs: ‘je kunt altijd opnieuw beginnen’. Maar nu kennen ze elkaar te goed en weten zich te beheersen maar ze beseffen dat rustig leven en tevreden zijn, ook gevaarlijk is voor de liefde.

DRANK

Ze beseffen beide dat ze de smaak van water niet meer kennen. Met andere woorden. Ze zijn zuiplappen geworden. Maar een ding zal altijd blijven bestaan: ‘de zoete oorlog van het minnen’. Deze zin is een juweel vol contradictio.

Mij trof het, dat twee zo heftig met elkaar strijdende mensen toch, ondanks alle ruzie, met elkaar en tegen elkaar, bijeen blijven.

JACQUES BREL HAAT LIEFDE VERHOUDING MET VLAANDEREN.

Hij beschimpt de Vlaamse  burgerij in ‘Les Bourgois’, de zwijnerij, de huichelarij en de inhaligheid [toen al].  In : ‘Le plat pays’ verwenst hij de koude winden en lage luchten die over het land scheren. Alleen bij een zuiden wind is Vlaanderen te harden. De torens van Brugge en Gent ziet hij als bergen. Hij bezingt lyrisch zijn liefde voor Marieke, die zijn redding is in deze koude, kille stormachtige wereld.

JACQUES BREL’S OPTREDENS!

Brel kon bijna niet optreden, moest eerst 3 keer overgeven, voordat hij het podium bloednerveus betrad. Bij andere artiesten werkt dat storend…niet bij Brel. Brel wist ook dat die nervositeit hem toonde als een begaan, bewogen, meelevend mens. Maar desondanks bleef hij zenuwachtig.

Er zijn artiesten als Julliette Greco en Edith Piaf, niet de minsten, die hem coveren. Dat kan gewoon niet en zeker niet in het Engels wat Sting heeft gedaan met ‘Ne me quitte pas’ klinkt als inspecteur Clouseau die een poging doet Engels te zingen. ‘Do you have a reum’. Misschien Nina Simone, maar dan zonder dat accent. De beste cover is merkwaardig genoeg van Alison Moyet emotioneel en zonder hinderlijk accent. IR Maakte mij attent.

GENOEG GESCHREVEN OVER JACQUES BREL, LE ROI DES CHANSONS!

Ik pak zo mijn gitaar en speel mijn favorieten: 1 ‘Ne me quitte pas’, 2 ‘La chanson des vieux amants’, 3 ‘Voir un ami pleurer’, en 4 ‘Le Moribond’.

Geniet er van, Taco

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.