Waarom belanden er zoveel mensen onschuldig in de gevangenis omdat de ooggetuige de verkeerde persoon als de dader aanwees. Hoe betrouwbaar is het geheugen eigenlijk?

 

 

 

Wat verstaat men onder een ooggetuige?

Dit is iemand die bij een misdrijf een directe getuige is met een of meerdere zintuigen. Je kan bijvoorbeeld ook een oorgetuige zijn als je allerlei geluiden hoort tijdens een inbraak bij je buren, maar niets hebt kunnen zien.

Ooggetuige van een misdrijf zijn

Mensen die ooggetuige zijn van een misdrijf kunnen dit melden aan de politie. De politie gaat hiermee dan aan de slag. De ooggetuige kan de politie helpen de dader te identificeren. De politie doet dit het liefst zo snel mogelijk omdat dan het zien van het misdrijf nog vers in het geheugen ligt. De meest voorkomende test is de line-up waarin een aantal mensen op een rij worden opgesteld waarin de mogelijke dader zich bevindt. De ooggetuige kan dan hopelijk de persoon aanwijzen die hij/zij als de dader herkent.

Waar gaat het vaak mis?

- als de getuige last heeft van de stress die hij kreeg op het moment van het zien van een misdrijf, (bijvoorbeeld een overval). Dit kan een traumatische uitwerking hebben op de getuige waardoor de nauwkeurigheid van de herinnering beïnvloed kan worden. Onderzoek hiernaar heeft ook bewezen dat stress een negatief effect heeft op de nauwkeurigheid van de herinnering.

- het vantevoren laten zien van politiefoto's van een verdachte kan ook misleidend zijn, het kan ertoe leiden dat de getuige deze persoon later in een line-up zal aanwijzen.

- ooggetuigen blijken beter te zijn om leden van hun eigen ras te identficeren dan van een ander ras

- ook blijkt dat wanneer er in het misdrijf sprake was van een wapen dat dit het vermogen vermindert om de dader te identiciferen; de aandacht van de getuige focust zich dan meer op het wapen.

- de getuigenis van een ooggetuige kan ook beinvloed worden door de manier waarop de vragen van de politie geformuleerd werden

- jonge kinderen en ouderen kunnen meestal gezichten minder goed onthouden

- herinneringen worden vaak vervormd

Wat speelt nog meer een rol

Wat ook nog een rol mee kan spelen is hoe de ooggetuige in elkaar steekt. Ieder mens heeft in bepaalde mate persoonlijke vooroordelen en verwachtingen. Daarnaast spelen gezondheid en leeftijd  uiteraard ook nog een rol. De ooggetuige kan bijvoorbeeld problemen hebben in de waarneming wat betreft hoogte/tijd of gewicht. Bovendien heeft het visuele geheugen de eigenschap om de grenzen van een waargenomen gebeurtenis te verwijden. Dat betekent dat men zich meer achtergrond herinnert, wat niet altijd relevant hoeft te zijn in een getuigenis.

Dertig jaar onschuldig in cel

Dit overkwam de Texaan C. Dupree. Hij werd in 1979 door de politie opgepakt en meegenomen naar het bureau. Een dag daarvoor was er een vrouw verkracht en op het politiebureau wees zij deze man aan als zijnde een van de daders van de verkrachting.  De man werd veroordeeld en kreeg maar liefst 75 jaar cel, maar uit nieuw DNA-onderzoek werd zijn onschuld bewezen. Voor hem is het dubbel feest: hij is niet alleen vrijgelaten maar ook meteen miljonair: de staat schenkt hem 2 miljoen euro als schadevergoeding.

Voor het slachtoffer moet dit ook een enorme schok zijn: je hebt de verkeerde persoon aangewezen die dankzij jou 30 jaar onschuldig achter de tralies beland. Daarnaast de wetenschap dat al die tijd de echte dader nog vrij rondliep....en dat tot op heden doet....

Men verwacht dat er nog vele onschuldige mensen in de gevangenis zitten maar met behulp van hernieuwde DNA onderzoeken kan een misdrijf  veel beter onderzocht worden. Ze zijn nu veel verder met DNA-onderzoek dan een aantal jaren terug. Hopelijk betekent dit dat nog vele onschuldigen vrijgelaten kunnen worden.

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.