Hoe gek kan het lopen: dan doe je rij-examen en waar de meeste mensen allerlei grove fouten maken en vervolgens zakken, dan wel slagen, krijg ik doodleuk te horen: ‘Mevrouw, u heeft te veel verkeersfatsoen.’

                   ‘Mevrouw, u heeft te veel verkeersfatsoen,’ zei de agent tegen mij

Hoe gek kan het lopen: dan doe je rij-examen en waar de meeste mensen allerlei grove fouten maken en vervolgens zakken, dan wel slagen, krijg ik doodleuk te horen: ‘Mevrouw, u heeft te veel verkeersfatsoen.’ Tot gister begreep ik echt helemaal niets van deze uitspraak. Maar, laat ik bij het begin beginnen.

Mijn eerste rijbewijs
Deze heb ik met veel moeite na vier pogingen gehaald. Dit lag niet zo zeer aan mij, als wel aan mijn afkomst. Aangezien ik er al een artikel hier op Xead aan gewijd heb, wil ik niet in herhaling vallen. Degenen die mijn artikel hierover gemist hebben, kunnen hem hier lezen. Al met al heb ik dus mijn eerste rijbewijs gehaald midden November 1999. Na het behalen van mijn rijbewijs heb ik meteen een leuke Peugeot 205 op de kop getikt, waar ik een aantal jaren plezier van heb gehad, ondanks het feit dat het in deze om oude bak uit begin ’80 ging. En eerlijk is eerlijk, is was zo in mijn sas met mijn Peugeot 205 dat de opvolger hiervan ook weer een Peugeot 205 is geworden, alleen dan wel wat minder oud en wat moderner (met openschuifbaar dakraampje enz). Toen wij echter in 2004 naar Suriname gingen emigreren heb ik met pijn in mijn hart afstand moeten doen van mijn geliefde rode Peugeot. Immers, in Suriname heerst een tropisch klimaat en het wordt afgeraden om Europese auto’s mee te nemen. Auto’s worden voor diverse markten en omstandigheden gemaakt, ook al zijn de auto’s van éé en hetzelfde merk.

Hoe het verder ging in Suriname
Eenmaal hier aangekomen bleek het een verstandige beslissing te zijn geweest om de auto niet mee te nemen. Hier in Suriname rijdt het verkeer namelijk links. Niet zo erg zou je zeggen, maar wel als je, net als ondergetekende (of moet ik zeggen bovenstaande) dus problemen hebt met het uit elkaar houden van rechts en links. Mijn opa ‘pestte’ me er als kind altijd mee en zei: ‘Links is waar je duim naar rechts wijst’. Nou, daar schoot ik dus niets mee op. Ook andere ezelsbruggetjes hielpen weinig, of alleen dan wanneer ik genoeg tijd had om er uitgebreid over na te denken en dat is in het verkeer geheel niet het geval.

De eerste tijd hebben we ons prima kunnen redden met lopen en de bus. Een busrit kostte toendertijd maar €0,20 omgerekend. Dat was voor ons dus geen geld, omdat we nog in Europese maatstaven dachten. Zeker als je bedenkt dat je met dit geld hele grote afstanden af kon leggen, omdat de bussen niet volgens bepaalde zones rijden. Er zijn ook geen strippenkaarten. Je stapt in de bus (waar je maar wilt, want je kan gewoon je hand opsteken en elke bus zal voor je stoppen, maakt niet uit waar je je bevindt) en betaalt en dan rij je mee z over als je wilt. De bus stopt ook op aanvraag: gewoon op het belletje in de bus drukken en de chauffeur zal voor je stoppen. En zelfs al moet de bus binnen 100m tweemaal stoppen, dan gebeurt dat ook. Alhoewel men al jarenlang praat over het herstructureren van het openbaar vervoer, blijkt het tot op de dag van vandaag vruchteloos.

Toen, naast de oudste ook de jongste naar school moest (kleuter), besloten we een scooter aan te schaffen. Dat was in 2005. Wellicht een vreemd idee om met twee kinderen op de scooter te gaan rijden, maar in die tijd was het nog vrij gewoon en zag je dit veel mensen in Suriname doen. Ook bleek de aanschaf van een auto niet zo makkelijk omdat het Nederlandse rijbewijs hier niet geldig was (hierover zijn de regels ook inmiddels verandert, maar daar kom ik zo meteen op terug). Goed, de scooter deed uitstekend zijn dienst, al moest ik gedwongen technisch worden omdat er af en toe wat aan haperde en ik het zat was om elke keer bakken vol met geld uit te moeten geven.

Elke dag reed ik met mijn zoon achterop en mijn dochter voorop van en naar school. In 2007 gingen we dan verhuizen en toen ging het fout. Terwijl ik naar huis reed was er verkeerscontrole en werd ik gesommeerd aan de kant te komen. Ik begon te zweten want ik had mijn scooterpapieren niet op orde. En daar kwam de agente al aan wandelen. Ik werd echter niet gevraagd om mijn papieren, terwijl ze deze wel in hebben gezien (en er niets van hebben gezegd), nee het probleem was het feit dat ik met twee kinderen op de scooter reed, hetgeen bij wet verboden is. Doodleuk deelde de dienstdoende agente me mee dat mijn dochter (toen nog maar 7 jaar jong) wel af moest stappen en naar huis lopen. ???? Sorry???? Een kind van 7 dat nog een vreselijk lange afstand voor de boeg had moest ik alleen naar huis laten lopen? Ik heb die agente wel duidelijk gemaakt dat ik dat toch echt niet zou doen. Een geluk voor mij was dat een agent mij opmerkte en naar me toe kwam lopen. Helaas voor die agente, maar ik heb al mijn charmes in de strijd gegooid en heb uiteindelijk toestemming gekregen om gewoon met beide kinderen op de scooter naar huis te rijden. Wel kreeg ik te horen dat ze me niet meer zo op de scooter wilden zien, omdat het veel te gevaarlijk was. En mijn papieren die niet in orde waren? Daar heeft geen haan naar gekraaid.

Dit voorval heeft me wel aan het denken gezet. Temeer daar het verkeer in Suriname in razend tempo drukker en drukker werd en er toch wel veel slachtoffers vielen, met name onder het langzamere verkeer. Een auto rijden in Suriname zag ik echter nog steeds niet zitten, ook omdat ik dan een Surinaamse rijbewijs zou moeten halen.

Het Surinaamse rijbewijs
Mijn man was het inmiddels helemaal zat met mijn drogredenen en heeft achter mijn rug om een afspraak gemaakt en me aangemeld bij een rijschool. Ik had dus geen andere keus. In 2007 kon je als buitenlander wel gebruik maken van een internationaal rijbewijs, maar dat was niet alleen vreselijk duur (enkele honderden Euro’s), maar je moest ook aan allerlei eisen voldoen. Dat was allemaal niet te doen, dus moest ik voor de tweede optie kiezen: een paar rijlessen nemen (niet omdat ik niet al kon rijden, maar omdat het verkeer hier toch anders is), mondeling examen doen en afrijden. Dit examen wordt door de politie afgenomen en bij buitenlanders geldt dat een agent met een hele hoge rang meerijdt. De rijleraar zit achterin, terwijl de agent naast de bestuurder zit.

Na de benodigde lessen en het leren van de theorie heb ik me in augustus 2007 aangemeld op het politieburo. Theorie ging redelijk, alhoewel ik vreselijk zenuwachtig was door alle verhalen die ik gehoord had over de agenten hier in dit land. Het ging niet helemaal foutloos, maar de agent zei wel dat ik het gehaald had. Dat was alvast een pak van mijn hart. Het afrijden was een ware beproeving: juist die ochtend was het begonnen te regenen en heel veel straten stonden onder water. Er was zelfs een straat waar ik in reed, waar het water tot halverwege het portier kwam. Dit zou allemaal geen probleem zijn als de straten hier allemaal strak en goed onderhouden zouden zijn, maar helaas, dat is dus niet het geval. Als je dus ergens moet zijn en het staat blank van het water, moet je ofwel de weg kennen en weten waar bijvoorbeeld kuilen zijn of je moet een andere weg zien te vinden of uiterst voorzichtig vooruit kruipen in de auto. Toch ging alles goed en reed ik prima.

Toen we op het buro terug kwamen kreeg ik het echter Spaans benauwd, want de agent keek me bedenkelijk aan en zei doodernstig: ‘Mevrouw, u heeft te veel verkeersfatsoen. Ik weet niet of ik u kan laten slagen.’ Nu brak mijn klomp! Hoe kun je nou in vredesnaam zakken voor je rijbewijs wegens te veel verkeersfatsoen? En alhoewel iedereen me vooraf gewaarschuwd had om absoluut niet in discussie te gaan met de agent (of beter gezegd die hoge piet), sloeg ik deze raad in de wind, zo verbouwereerd was ik. Daar wilde ik toch het fijne van weten. Lang heb ik niet moeten wachten op de uitleg: op de weg naar de eigenlijke examenroute is een rotonde. En daar is het fout gegaan. Er stond een voetganger te wachten om over te steken (hier zijn alle rotondes compleet verkeerd aangelegd, want elke rotonde heeft zebrapaden bij de afritten van de rotondes), met daarnaast een fietser die ook wilde oversteken op het (zeer zeldzaam voorkomende) fietspad. Normaliter heeft een voetganger als zijnde de langzaamste in het verkeer altijd voorrang, zeker bij een zebrapad.

Dus, mijn persoontje stopte nietsvermoedend om de voetganger over te laten steken (had me er natuurlijk wel van verzekerd dat ik hierbij het verkeer niet hindered), waarbij ook de fietser zijn kans schoon zag en overstak (al fietsend). Vermeldenswaard is hierbij nog dat de voetganger voor de fietser was: dus eerst zebrapad en dan is ere en fietspad. En daar zat nu juist het probleem: de agent vond het niet zo erg dat ik de voetganger over heb laten steken maar de fietser had ik niet voor moeten laten gaan! Hoe ik dat had moeten doen was me een compleet raadsel, want terwijl de voetganger nog aan het oversteken was, was de fietser al lang en breed aan de andere kant en fietse alweer door. Doodleuk vroeg ik daarom aan de agent of ik de fietser dan maar dood had moeten rijden. Ai, daar was ik toch tegen die agent tekeer gegaan en dan was het al zo een kast van een vent die chagerijnig uit zijn ogen keek. Ik kon daarna wel mijn tong afbijten, maar ik had mijn zegje al gedaan. Wijselijk besloot ik maar mijn mond te houden. Zijn antwoord was kort en bondig, ik had ook het verkeer op kunnen houden en voor problemen kunnen zorgen voor verkeer achter me. De voetganger had in deze ook niet mogen oversteken. Bam! Die zat! Goed, ik had heel erg geluk, want de agent was toch minder slecht geluimd dan hij over kwam en ik kreeg te horen dat ik mijn Surinaams rijbewijs had gehaald, ik mocht het binnen 2 weken op het politieburo ophalen. Wel gaf hij mij als advies mee om minder verkeersfatsoen te hanteren. Met mijn rijbewijs in de hand zijn we op zoek gegaan naar een stevige tweedehandse auto: het werd een Isuzu Bighorn, welke in april vorig jaar ingeruild werd voor een Toyota Spacio.

Nu pas snap ik het
Al die jaren stak het toch wel dat ik bijna gezakt was wegens te veel verkeersfatsoen. In de afgelopen jaren is de economie zo vreselijk hard gegroeid en haast iedereen heeft tegenwoordig minimaal 1 auto, het aantal verkeersdoden zit elk jaar rond de 90 en dan wordt je aangesproken op te veel fatsoen in het verkeer. Met man en macht probeert men nu ervoor te zorgen dat mensen zich anders gaan gedragen in het verkeer om het aantaal verkeersdoden naar beneden te krijgen. Er is voorlichting op scholen, op tv, op de radio enz. En dan zijn er mensen die zich ergeren aan anderen met te veel fatsoen. Toen ik dit gister vertelde aan de buurtwinkelier begreep ik pas waarom die agent dat toen tegen me zei. Het gaat namelijk om het volgende: rotondes zijn aangelegd om een vlotte doorstroming te bevorderen van het verkeer (dat was me al duidelijk) en ook al zijn er zebrapaden aangelegd: voetgangers hebben hier geen voorrang. Mocht je vororang verlenen en iemand knalt met zijn auto achterop, dan ben jij de schuldige! Aha, nu werd het allemaal duidelijk! Ik had zelfs de voetganger geen voorrang moeten verlenen (alhoewel ik dan niet met zekerheid kan zeggen of ik dan wel geslaagd was voor het rij-examen).

Eind goed al goed: mijn rijbewijs heb ik sinds 2007 en ondanks alles probeer ik toch nog steeds genoeg fatsoen in het verkeer op te brengen als nodig is, wat anderen er ook van mogen denken!

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.