Israel Kamakawiwo'ole, IZ de ziel van Hawaii.

Voorwoord

Bijzondere mensen hebben me altijd geïnspireerd. Naast de namen die hun terechte plaats hebben ingenomen in de geschiedenis, zijn er die mensen die uitschieten door uitzonderlijkheid, talent of een combinatie van indrukken. Onbekenden voor de massa doch symbolen, trendsetters of helden voor anderen. Populariteit is als vluchtig als de wind, doch een oeuvre nalaten is de echte voetafdruk der onsterfelijkheid voor een mens. Een oeuvre hoeft niet altijd materiële zaken te zijn of intellectuele werken, het is ook een erfenis van karakteriële eigenschappen en ingesteldheid. In het Nederlands hebben we niet een passend woord, het Angelsaksische “Legacy” dekt volgens mij meer de lading van het woord.

Terwijl we leven in een wereld van uiterlijk vertoont en esthetische omlijnde schoonheidsidealen, zijn er mensen die dit kunnen overstijgen, tot zelfs over de grens van de dood heen. De titel van dit artikel zal verloren gaan in de lianen van google doch ik hoop dat ik erin slaag om een stukje van de ziel mee te geven.

Deze bijzondere man werd vooral bekend als een Hawaiiaanse muzikant. Eén van zijn laatste albums werd een internationale hit. Zijn remake van “Over the Rainbow” wordt nu nog veelvuldig gespeeld in commercials, televisie uitzendingen en films. De ukelele geen populair instrument voor een ongekende artiest is momenteel een symbool in zijn geboorteland. Naast zijn muziek is het vooral zijn boodschap die de weg naar de harten heeft gevonden, IZ zoals hij liefkozend werd genoemd is erin geslaagd om de schoonheid van zijn land te vereeuwigen met de gedachte van vrede, plezier en geluk.

Biografie.

Kamakawiwoʻole werd in 1959 geboren in Honolulu, in de vijftigste staat van de Verenigde Staten, de exotische parel Hawaii. Hij begon muziek te spelen op 11-jarige leeftijd met zijn broer Skippy en de buurtjongens en was sterk beïnvloed door de traditionele Hawaiiaanse muziek. Zijn muzikale invloed kwam dan ook grotendeels door lokale artiesten zoals Don Ho. IZ zoals hij werd genoemd studeerde aan de Universiteit van Honolulu, en op de campus vormde hij een muziekgroepje met studiegenoten. De Makaha Sons of Ni’ihau heette de band en tussen 1976 en 1980 boekten ze bescheiden successen in de staat Hawaii. In totaal produceerden ze vijftien succesvolle albums. In 1982 overleed zijn broer Skippy, en trad hij in het huwelijk met zijn schoolvriendinnetje Marlene. Ietwat later kregen zij een dochter Ceslie-Ann.

De Artiest.

In 1990 ging IZ solo met een album “Ka Ano I”. Het album brak alle lokale records en IZ werd beroemd op het Amerikaanse vasteland en ver er buiten. Het liedje “Over the Rainbow” was een regelrechte hit. Het werd de Eerste Hawaiiaanse platina CD, en hij verkocht meer dan één miljoen in de Verenigde Staten alleen. Het leverde hem in 1994 de titel op van populairste artiest in Hawaii. Zijn succesverhaal was vertrokken en er leek geen einde aan te komen.

Hawaii for ever.

Kamakawiwoʻole was bekend als een voorstander van Hawaiiaanse inheemse rechten en zelfs Hawaiiaanse onafhankelijkheid. Zijn liefde voor de eilanden was even groot als hijzelf. Velen weten niet dat dit eens een mooi en vreedzaam koninkrijk was. IZ vond het belangrijk dat de jongere generatie respect had voor de oude taal, cultuur en gebruiken. In zijn songteksten kon men heel veel verwijzingen vinden naar de verzuchting om Hawaii terug vrij en onafhankelijk te maken. In zijn eenvoud en in de integriteit van zijn teksten werd hij de ziel van de Hawaiiaanse eilanden. Door zijn eigen mensen werd hij aanbeden als een cultuur icoon die de oude Zuidzee waarden wou terugbrengen naar de eilanden. De Hawaiaanse manier was ook deze van de groene jongens, respect voor de natuur en de bewoners.

De ziel van Hawaii rust in de golven.

Doorheen zijn leven had IZ altijd te kampen gehad met obesitas, op een zeker moment woog hij maar liefst 343 kg voor 1 m 88. Zijn gewicht gaf hem serieuze gezondheidsproblemen en de hospitalisaties volgden elkaar op. Vooral zijn kortademigheid speelde hem voortdurend parten. Op 26 juni 1997 stierf hij in Honolulu.

De Hawaiiaanse nationale vlag vloog half mast op de dag van zijn begrafenis. In het lokale koa hout gemaakte kist was geopenbaard voor een Staats begrafenis in het Capitool van Honolulu. Het was enkel de derde persoon die deze eer kreeg, en hij was de enige persoon die geen overheidsambtenaar was geweest. Maar liefst 10.000 mensen woonden de begrafenisplechtigheid bij. Zijn as werd uitgestrooid in de Stille Zuidzee bij Makua Strand. De video van deze plechtigheid met zijn grootste hit op de achtergrond “Over the Rainbow” werd op You Tube ondertussen 60 miljoen keer bekeken. Klik hier voor deze video.

In 2003 kreeg de man een bronzen standbeeld in O’ahu. IZ slaagde erin in een relatief kort leven een boodschap over te brengen die blijkbaar is blijven hangen in het collectief geheugen van de mensen.

Er gaat geen dag voorbij in Hawaii of men grijpt de kans aan om hem te eren in toespraken in populaire televisieseries zoals Hawaii-Five-O, maar vooral in scholen waar men zijn grootste wens probeert waar te maken een herop waardering van de Hawaiiaanse cultuur omdat deze nooit zou verloren gaan in het spinnenweb van de tijd.

Bedenking.

IZ is een voorbeeld dat men niet de perfecte maten moet hebben om iets te betekenen in de wereld. Hij leerde ons dat populariteit irrelevant is, wanneer men iets heeft betekend voor één enkele of een paar mensen dan is het leven succesvol geweest. De boodschap overstijgt de auteur, daar ligt de kracht van de mens, mensen sterven maar gedachten nooit.

Er zijn plaatsen in de wereld waar men bij een bezoek voelt dat onze ziel is thuisgekomen. Naast de wonderen van Azië en de koralenstranden van Polynesië, is Hawaii een dergelijke plaats waar men de innerlijke rust voelt vallen in de adoratie van het natuurlijke schoon en de onderliggende ziel van de bevolking. Onder een kokosboom hoorde ik eens een oude man vertellen dat men geschiedenis niet onder een mat kan vegen. Hawaii komt dicht in de buurt van wat een mens zich kan voorstellen als een aards paradijs. IZ wou het heden laten huwen op een parelwit strand met het verleden, de trotste tradities van zijn voorvaderen, en vooral de pacifistische gedachten van de vroegere bewoners. Onder het standbeeld van koning Kamehameha, ontwaakte bij mij de hoop dat de schaduw van IZ groot genoeg zou zijn om te worden gehoord. Aloha IZ!