U kunt zomaar uw baan verliezen. Dan heeft u vaak recht op een WW-uitkering. Wanneer krijgt u er een, hoe moet u deze aanvragen en welke bedragen gaat het om?

In de WW: WW-uitkering aanvragen, duur, hoogte en voorwaarden in 2011 en 2012

Als u buiten uw schuld om werkloos raakt compenseert de overheid u vaak voor uw verloren inkomsten. Dit heet een WW-uitkering. WW staat voor Werkloosheidswet. Deze krijgt u uitbetaald door het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen).

Er zijn veel bepalingen omtrent de WW-uitkering. Dit artikel geeft een overzicht. De belangrijkste vier aspecten zullen worden besproken: 1) de voorwaarden waar u aan moet voldoen om een WW-uitkering te krijgen, 2) de hoogte en lengte van de uitkering, 3) of u tijdens de periode van een WW-uitkering thuis kunt blijven zitten en 4) hoe u de WW-uitkering aanvraagt.

1. Wanneer heeft u recht op een WW-uitkering?

U komt in aanmerking voor een WW-uitkering als u voldoet aan de volgende voorwaarden:

U bent werkloos. Dit betekent dat u minimaal 5 uur per week minder kunt werken. Als u minder dan 10 uur werkte, bent u werkloos indien u minstens de helft van uw uren heeft verloren; en
U de verloren uren niet krijgt doorbetaald; en
U direct aan de slag kunt als u een baan vindt of deze aangeboden krijgt; en
U voldoet aan de wekeneis: in de 36 weken voordat u werkloos werd, heeft u minimaal 26 weken (een half jaar) gewerkt; en
U niet door uw eigen schuld werkloos bent geworden (‘verwijtbaar werkloos’). U moet dus niet zelf ontslag hebben genomen en ook niet door een ‘dringende reden’ bent ontslagen (ook wel ‘ontslag op staande voet’). Een dringende reden voor ontslag zijn bijvoorbeeld misdragingen; denk aan fraude, diefstal of mishandeling; en
U jonger bent dan 65 jaar; en
U verzekerd bent voor de WW. Dit is iedereen met een arbeidsovereenkomst. Stagiairs, gepensioneerden en personeel dat minder dan vier dagen per week bij dezelfde particulier werkt (bijvoorbeeld alfahulpen of tuinmannen).

2. Welke bedragen zijn gemoeid met een WW-uitkering en hoe lang loopt een WW-uitkering door?

Er geldt een maximum en een minimum voor zowel de hoogte als de lengte van een WW-uitkering.

2.1. Bedragen

De bedragen voor de WW-uitkering zijn afhankelijk van het loon dat u ontving in het jaar voordat u werkloos raakte. De eerste twee maanden dat u een WW-uitkering ontvangt is uw uitkering 75% van dat loon. Daarna ontvangt u 70%. De precieze berekening is afhankelijk van uw gemiddelde dagloon. Dit is uw jaarloon gedeeld door het aantal werkdagen per jaar (261).

2.2. Maximum- en minimumbedragen

De bovengenoemde bedragen gelden tot een bepaald maximum. U kunt maximaal 75, respectievelijk 70 procent van uw loon tot € 190,32 per dag ontvangen. Verdiende u meer dan dat, dan telt dat niet mee. De maximale hoogte van de WW-uitkering is dus 75% van € 190,32 = € 142,74 per dag. Let op: dit bedrag geldt vanaf 1 juli 2011. Per 1 januari 2012 wordt het maximum verhoogd tot € 191,82 per dag (op jaarbasis is dat € 50.065,02).

Ook geldt er een bepaald minimum. Als uw inkomen uit de WW-uitkering samen met het eventuele inkomen van uw eventuele partner lager is dan het sociaal minimum wordt de WW-uitkering aangevuld tot dit bedrag. De minimumhoogte van een WW-uitkering die u kunt ontvangen is met die voorwaarden vastgesteld op (bedragen per dag) 70, 90 en 100% van het minimumloon. Oftewel € 50,04 voor een alleenstaande van 23 jaar en ouder; € 62,34 voor een alleenstaande ouder en € 65,99 voor gehuwden of samenwonenden. Let op! Deze bedragen gelden vanaf 1 juli 2011. Vanaf 1 januari 2012 gelden er nieuwe bedragen; respectievelijk € 50,49, € 62,90 en € 66,51 per dag.

2.3. Is de hoogte van uw WW-uitkering verder nog ergens van afhankelijk?

Nee. Zolang uw WW-uitkering boven het sociaal minimum uitkomt is deze niet gekoppeld aan zaken als het inkomen van uw partner of hoeveel geld u op de bank heeft staan.

2.4. Duur of lengte van de WW-uitkering

Een WW-uitkering loopt minimaal 3 en maximaal 38 maanden. Als u minimaal vier van de vijf jaar voordat u werkloos raakte heeft gewerkt komt u in aanmerking voor de verlenging. Dit heet de jareneis. U heeft voor het UWV een jaar gewerkt als u op meer dan 52 dagen loon ontving.

Elk jaar van uw arbeidsverleden geeft u recht op een maand extra WW-uitkering, tot het maximum van 38 maanden en met een minimum van 3 maanden. U berekent uw arbeidsverleden door uw fictief arbeidsverleden op te tellen bij de jaren die u daadwerkelijk heeft gewerkt vanaf 1998. Uw fictief arbeidsverleden is het totaal aan jaren vanaf het kalenderjaar waarin u 18 werd tot en met het jaar 1997. Een voorbeeld: bent u dus geboren in 1960, voldoet u aan de jareneis en heeft u vanaf 1998 alle jaren meer dan 52 dagen per jaar loon ontvangen? Uw arbeidsverleden telt dan 20 + 13 = 33 jaar in 2011. U heeft dan recht op 33 maanden WW-uitkering, waarvan de laatste 31 maanden het bedrag 70% van uw loon is.

3. Wat moet u doen tijdens de periode dat u uw WW-uitkering ontvangt?

Tijdens uw WW-uitkering geldt een sollicitatieplicht. U moet dus werk zoeken. Als u zich heeft aangemeld voor een WW-uitkering (zie onder) krijgt u van het UWV te horen welke bepalingen er in uw specifieke geval gelden. Algemeen geldt:

Als u kort werkloos bent, mag u ook banen weigeren. Het gaat dan om banen onder uw opleidingsniveau of werkervaring. Dit criterium verschuift geleidelijk. Iedereen die na 1 juli 2008 werkloos is geworden moet alle banen, op ieder opleidings- en loonniveau, accepteren na meer dan 12 maanden werkloosheid.
Ook geldt de ‘poortwachtertoets’. De poortwachtertoets betekent dat het UWV na 3 maanden WW-uitkering toetst of u wel genoeg uw best heeft gedaan om aan een baan te komen. Als u niet slaagt, kan uw WW-uitkering gekort of zelfs geheel stopgezet worden. Dit gebeurt enkel op basis van eerder gemaakte afspraken, dus zo lang u zich daar gewoon aan houdt is de poortwachtertoets een formaliteit.

Verder gelden er nog uitzonderingen met betrekking tot de sollicitatieplicht. Er geldt (tijdelijk) geen sollicitatieplicht indien:

U er niet in slaagt aan het werk te komen en in het kader van een re-integratietraject minstens 20 uur vrijwilligerswerk doet
U intensieve mantelzorg verricht
U in uw gezinssituatie te maken heeft met ernstige omstandigheden, zoals een sterfgeval of ernstige ziekte
U, met toestemming van het UWV, een eigen bedrijf begint.

4. Hoe moet u een WW-uitkering aanvragen?

Uiterlijk de eerste werkdag, maar als u het van tevoren ziet aankomen tot drie weken eerder, vanaf het moment dat u werkloos bent schrijft u zich als werkzoekende in bij het UWV. Dit moet via de site van het UWV WERKbedrijf, of op een lokale afdeling van het UWV.

Zodra u zich als werkzoekende heeft ingeschreven kunt u ook een WW-uitkering aanvragen. Dit kan op dezelfde manier.

Vanaf dat moment krijgt u spoedig bericht over de verdere procedure en uw persoonlijke omstandigheden, rechten en verplichtingen. Binnen één week wordt telefonisch contact opgenomen door een werknemer van het UWV. Deze informeert u over de te zetten vervolgstappen. Als u de aanvraag heeft voltooid en eventuele aanvullende documentatie heeft opgestuurd krijgt u meestal binnen een maand een brief met daarin een ‘beschikking’ of u inderdaad voor een WW-uitkering in aanmerking komt, en zo ja hoe hoog deze is, welke duur de uitkering heeft en aan welke voorwaarden u tijdens de uitkering moet voldoen.