Met welk doelen kunnen geneesmiddelen gebruikt worden en hoe reageert je lichaam erop?

Er zijn ziektes die vanzelf genezen, maar vaak moet de natuur een handje geholpen worden. Vele ziektes kunnen door de geneesmiddelen geholpen worden. Sommige ziektes, zoals AIDS, kunnen (nog) niet met medicijnen geholpen worden.

Het recept

Een recept is een schriftelijke aanwijzing tot bereiding of aflevering van een geneesmiddel. De meeste geneesmiddelen kun je bij de drogist of apotheek krijgen. Eenvoudige medicijnen, zoals hoestdrankjes of paracetamol zijn zonder recept verkrijgbaar. Voor de meeste medicijnen moet je een recept hebben.

Wijzen van toediening

1 Orale toediening – het innemen van geneesmiddel via de mond.
2 Rectale toediening – het inbrengen van de medicijn via de anus.
3 Plaatselijke toediening – het aanbrengen van geneesmiddel op de plaats waar het moet werken.
4 Injectie – het toedienen van een medicijn door middel van een injectiespuit.
5 Inhalatie – het innemen van medicijn door middel van een nevelspray.

Hoe een geneesmiddel ingenomen moet worden is sterk afhankelijk van het effect dat de medicijn bij een of andere toedieningswijze heeft en van hoe snel een geneesmiddel opgenomen met worden.

Opname en afbraak van medicijnen

Nadat een geneesmiddel is toegediend en in de bloedbaan terecht is gekomen, wordt het medicijn door het bloed over het hele lichaam verspreid en komt zo op de plaats waar het moet werken. Het lichaam herkent een geneesmiddel als een vreemde stof en probeert het zo snel mogelijk af te breken en uit het lichaam te helpen. Het orgaan dat voor de afbraak van de stoffen zorgt is lever. Medicijnen die in de lever terecht komen worden omgezet in andere stoffen. Door deze omzettingen kunnen er soms stoffen ontstaan die niet werkzaam zijn of zelfs giftig. Dergelijk geneesmiddelen kunnen beter rectaal of via injecties toegediend worden.

Soorten therapie dat medicijnen kunnen bieden

Symptomatische therapie

Niet alle geneesmiddelen werken genezend. Veel medicijnen bestrijden allen de symptomen, oftewel verschijnselen, van een bepaalde ziekte, maar de oorzaak ervan blijft bestaan. Denk aan de pijnstillers, bijvoorbeeld.

Oorzakelijke therapie

Als de oorzaak van een ziekte door de medicijn weggenomen kan worden, dan heet het oorzakelijke therapie. Hierbij kun je aan antibiotica denken. Het antibioticum doodt de bacteriën die de aandoening veroorzaken.

Substitutie therapie

Er zijn ziektes die veroorzaakt worden doordat het lichaam niet in staat is om een bepaalde stof zelf te maken. Bij suikerziekte, bijvoorbeeld, is het lichaam niet in staat om zelf voldoende insuline te produceren. Door injecties of tabletten kan het tekort opgeheven worden. Als je dus een ontbrekende stof toegediend krijgt, heet het substitutie therapie.

    
Preventieve therapie    

Ook op gezonde mensen worden soms geneesmiddelen toegepast. Meestal is het om een ziekte te voorkomen. Denk aan vaccinaties tegen mazelen of rode hond die je als kind krijgt.

Palliatieve therapie

Bij een palliatieve therapie wordt de ziekte niet bestreden, maar men probeert verschijnselen ervan te verzachten. Denk aan mensen die kanker in het terminale stadium hebben. Ze krijgen zware pijnstillers om de pijn te verlichten.

Allergie, bijwerkingen en vergiftiging

Sommige mensen kunnen allergische reactie krijgen op een bepaalde soort medicijn. Jeuk en rode uitslag op de huid zijn meestal de tekens ervan. In extreme gevallen kun je in schok raken.

Veel vaker dan een allergische reactie heeft men last van een bijwerking. De bijwerkingen dat mensen bij het gebruik van zelfs hetzelfde medicijn krijgen kunnen sterk verschillen. De ene persoon kan ook sterkere bijwerkingen hebben dan de andere. De mogelijke bijwerkingen staan altijd in een bijsluiter vermeld.

Door te veel in te nemen van een medicijn kun je ook vergiftigd worden. Bij een grote overdosis kun je er zelfs dood aan gaan. Ook kan het combineren van medicijnen gevaarlijk zijn. Bij interactie van bepaalde medicijnen kunnen giftige stoffen vrij komen of de werking van de ene medicijn kan ongewenst versterkt worden door de andere geneesmiddel.

Geneesmiddelengebruik tijdens zwangerschap

Medicijnen die tijdens zwangerschap gebruikt worden kunnen het ongeboren kind beschadigen. Daarom is inname van medicijnen tijdens zwangerschap niet wenselijk. Vooral de eerste 3 maanden van zwangerschap kan risicovol zijn om geneesmiddelen te gebruiken omdat in die tijd worden de organen gevormd.
 

Reageren?