Graham Greene leert je schrijven. Met vele voorbeelden. Boeken en films!

HOE SCHRIJF JE EEN GOED VERHAAL OF BOEK? DE LESSEN DIE IK VAN GRAHAM GREENE LEERDE!

INLEIDING
Een aantal jaren geleden schreef het blad De Psychologie een prijsvraag uit met als onderwerp welk boek je het meest heeft beïnvloed. Ik koos voor Graham Greene met The Comedians. Het boek verscheen in 1965 en werd verfilmd met Elisabeth Taylor, Richard Burton, Alec Guinness en Peter Ustinov. Waarom? In de eerste plaats vanwege zijn subtiele wijze van schrijven. Maar zeker ook omdat ik een paar jaar later in 1969 de horror op Haïti zelf meemaakte. Lees mijn verhalen op Xead:

1  Lees op Xead: Cruise naar Haïti; in een bordeel ontmoet ik het wrede hoofd van de Tonton Macoute. Een martelend verhoor volgt!
De Tonton Macoute hielp Premier Duvalier, ook wel Papa Doc genoemd omdat hij als arts aan de Sorbonne was opgeleid met een mengeling van moordende wreedheid en voodoo praktijken Duvalier aan de macht.

2  Lees ook op Xead: Een angstaanjagend avontuur op Haïti.

GRAHAM GREENE

Omdat de Nederlandse literatuurnog niet zo lang geleden teveel gericht was op introspectie en navelstaarderij, met als voorbeelden Reve, Moring, Hermans, Mulisch, [behalve de aanslag], Maarten ‘tHart etc. Alleen Remco Campert viel daar buiten, las ik veel Angelsaksische literatuur: Irwin Shaw, John Irving, Donna Tart, Kurt Vonnegut, Philip Roth, Tom Wolf, William Styron. Maar er was een schrijver die boven allen uitstak, die nooit de Nobelprijs voor de literatuur kreeg omdat hij niet in de existentiële mode was.

Graham Greene was namelijk een twijfelend Katholiek. Hij stelde : ’de genade God’s wordt niet gelijkelijk over de mensheid verdeeld’. De wanhoop van Greene trok hem naar een aarzelend Katholicisme. Hij heeft daar nooit een geheim van gemaakt.
Garaham Greene zwierf de hele wereld over en dat vindt zijn weerslag in zijn gehele oeuvre. Schreef over morele kwesties: ‘A burned out Case’. Tragische komedie: The Comedians. Liefdesverhalen: ‘The end of the Affair’. Politieke intriges: The Quiet American en thrillers: ‘The Third Man’. Alle boeken zijn met groot succes verfilmd. Hij werd vaak aangetrokken als scenarist. Zo kon hij invloed op zijn werk houden. Hij noemde zijn werk eufemistisch entertainments. Misschien de reden waarom hij geen Nobelprijs kreeg.

DE SCHRIJVERS LESSEN VAN GRAHAM GREENE!
De lessen die ik van Graham Greene leerde:

1 EEN VERHAAL HEEFT GEEN BEGIN EN GEEN EINDE!

In : ‘The end of the Affair’ is de eerste zin: 'een verhaal kent geen begin en geen einde'. Waar je voor kiest is een moment dat je gebruikt om terug te kijken en naar de toekomst te staren'. Greene zegt eigenlijk dat je je vrij kunt maken van een slot. Amerikanen willen altijd een happy end en wij in Europa verkiezen een dramatisch einde. The Comedians is dan ook een sublieme roman die ruimte laat voor een betere toekomst of een nog tragischer einde.
De titel van : ‘The end of the affair’ lijkt in contrast te zijn met zijn idee. Maar ook bij dit boek kan de lezer verder fantaseren. Het gaat over een driehoeksrelatie. Een boek met tot het einde toe verrassende wendingen. Tot het laatst toe weten we niet hoe het eindigt als het dat al doet.  

2 SCHRIJF IN LAGEN!

                                          Eisabeth Taylor en Richard Burton in the Comedians!

Schrijf in lagen. De lezer moet elke keer weer een laag weg halen om weer nieuwe verrassende wendingen te ontmoeten. Tot het einde blijft Greene verrassen. Goede films hebben dat ook. Je denkt, dit wordt het einde en dan wordt het verhaal gebouleverseerd. Er vindt een verrassende volte face plaats en het boek en ook de film blijken nog lang niet te eindigen. Hij is de meester van de zorgvuldig effecten en de open eindes: een voorbeeld:
De laatste zin in the Comedians: ‘de rinkelende telefoon wekte me, ik had me verslapen. Voor zover ik het kon beoordelen kreeg ik een telefoontje van Mr. Fernandez die me mijn eerste opdracht gaf’.

3 WEES JEZELF TROUW EN VOLG NIET DE MODE! SCHRIJF TRAGISCH MAAR MET HUMOR!

Ik wees al op de introspectieve verhalen en romans die in de jaren zeventig in de mode waren. Als een boek goed vertelt was dan kon het geen goed boek zijn. Ontoegankelijk en onbegrijpelijk moest het zijn anders, werd men niet serieus genomen. Humor werd beoordeeld als oppervlakkig. Ik weet inmiddels, dat het aller moeilijkste is, geestig op een natuurlijke wijze te schrijven. Het mag geen opgelegde platvloerse humor zijn, maar logisch uit het verhaal voortvloeien.

Drie van mijn beste verhalen met soms een tragische ondertoon zijn:

A De geest van mijn vader deel 2, de grootste humorist die ik gekend heb, mijn God wat mis ik hem.

B Seksuele voorlichting op een camping, hilarisch!

C Pikant maar met humor, Thaise massage, een speciale behandeling!

NOGMAALS GREENE!

Ik wil me niet met Greene vergelijken, dat is een gotspe natuurlijk, maar je kunt heel veel van hem leren.
De drie hoofdpersonen in The Comedians heten Brown, Jones en Smith. Dit zijn de meest voorkomende namen te vergelijken met Jansen, Pieterse en De Jong bij ons. Dit op zich is al hilarisch.
Greene schrijft hoe wreed de gebeurtenissen ook zijn, altijd met een zachte ondertoon. Een zachte kracht die ingrijpt in de meest vernederende omstandigheden. Het leven is een komedie en niet een tragedie. Hij laat de controverse voelen: Ik lachte tot de tranen kwamen.

4 VAN GRAHAM GREENE HEB IK GELEERD, DAT JE OVERAL OVER KUNT SCHRIJVEN.

                                                            Voodoo Ceremonie

Graham Greene schreef met passie. Van de Comedians heb ik geleerd dat ik dat verhaal nog lang niet uit heb, daarvoor heb ik zelf teveel meegemaakt op Haïti. Maar Greene schreef ook moralistisch, filosofisch en religieus. Een roman is en geweldig vehikel om commentaar te geven op de wereld waarin we leven. Greene’s boeken dwingen je tot nuanceren. ‘There are no bad guys or good guys’. Laat daarom altijd meerdere kanten van een verhaal of persoon zien. De lezer moet voor dilemma’s geplaatst worden. Een voorbeeld: de Amerikaan in ‘The Quiet American’ probeert te helpen maar hij verergert de situatie alleen maar, terwijl Michail Caine zich overgeeft aan gelatenheid, drugs en hedonisme en de hoop op verbetering allang heeft opgegeven. De Fransen verlaten, verslagen na Dien Bien Phoe, Indo China en de Amerikanen nemen het over. En het verhaal gaat verder.

MIJN KEUZE!

                                                                  Tonton Macoute

Natuurlijk kies ik The Comedians tot het beste boek van Graham Greene. Aan alle bovenstaande criteria wordt voldaan. Als beste film kies ik voor de spannende film ‘The Third Man’ mede door de rol van Orson Welles als de gewetenloze zwarthandelaar in bedorven peniciline: Hary Lime. 

Graham Greene, lees en leer van hem.

                      De Nieuw Amsterdam Holland Amerika Lijn, waarmee ik in 1969 naar Haiti voer.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.