Wat zijn schuldgevoelens. Hoe gaan mensen om met schuldgevoelens en op welke manier kun je schuldgevoelens succesvol aanpakken.

Wat zijn schuldgevoelens?

Het woord schuld impliceert dat je verantwoordelijk bent voor iets wat is mis gegaan. De gedachten die je daarover hebt, zijn je schuldgevoelens.

In werkelijkheid is er bij schuldgevoelens niet altijd sprake van schuld in de zin van iets opzettelijk fout doen maar veelal het zicht verantwoordelijk voelen voor iets wat is fout gegaan.

Rationeel gezien is het verschil heel simpel. Als je vooraf had kunnen inschatten dat iets fout zou gaan is er sprake van schuld. Anders niet. Als je dronken in een auto stapt en een ongeluk maakt is er sprake van schuld. Rij je dertig door een woonwijk en er loopt een klein kind van achter een geparkeerde auto plotseling de weg op en je veroorzaakt een ongeluk is er formeel gezien wellicht geen sprake van schuld. Toch zal een dergelijke situatie doorgaans zorgen voor schuldgevoelens.

Last hebben van schuldgevoelens vreet energie. Je kunt er letterlijk van wakker liggen. In de praktijk heeft iedereen wel eens last van schuldgevoelens. De manier waarop je er mee omgaat, bepaalt echter een groot deel van je levensgeluk.

Hoe gaan mensen om met schuldgevoelens?

Er zijn een heleboel manieren die mensen toepassen om met hun schuldgevoelens om te gaan:

Compenseren

Bij compensatiegedrag gaat iemand met schuldgevoelens proberen om de gevolgen van gebeurtenissen te compenseren. Je hebt je kind geslagen en geeft het daarom een snoepje. Uiteraard wordt daarmee de kern van het probleem niet aangepakt.

Erin zwelgen

Sommige mensen kunnen zich echt wentelen in hun schuldgevoelens en verliezen zich in melancholie. Dit gedrag kan de schuldgevoelens juist versterken en leiden tot depressiviteit. Dit is geen goede aanpak.

Relativeren

Het relativeren is een veel gebruikte methode om met schuldgevoelens om te gaan. Relativeren is echter een rationele methode en daarmee bestaat het gevaar dan het emotionele aspect van schuldgevoelens onvoldoende wordt aangepakt.

Onderdrukken

Bij het onderdrukken van schuldgevoelens probeert iemand om er vooral niet aan te denken. Dat is natuurlijk struisvogelpolitiek. Al stop je jouw hoofd in het zand, het gevoel gaat niet weg, het is als een ijsberg waarvan je alleen het tipje maar ziet, maar onderwater blijft het hele probleem bestaan.

Cognitief herwaarderen

Het cognitief herwaarderen is het veranderen van de manier van denken over een bepaalde gebeurtenis. Dit kan positief zijn, maar ook negatief: Iemand verkrachten en vervolgens denken, maar ja ze vroeg er ook om, ze keek steeds naar me en ze had een kort rokje. Zo heeft ze in elk geval iets geleerd. Geen goede aanpak!

Aanpakken

Als je schuldgevoelens hebt, dan moet je er iets aan doen, anders blijft het gevoel in je smeulen en zal op een gegeven moment het brandje weer oplaaien.

Hoe pak ik mijn schuldgevoelens aan?

 

Stap 1: Bepaal welke soort schuldgevoelens je hebt.

Schuldgevoelens zijn een hulpmiddel van onze hersenen om ons gedrag bij te sturen. Je kan je bijvoorbeeld schuldig voelen omdat je te veel gegeten hebt. Je schuldig voelen is niet altijd slecht. Schuldgevoelens zijn pas een probleem als ze irrationeel proporties aannemen en je leven in negatieve zin gaan beïnvloeden. Is dat het geval, dan moet je actie ondernemen.

Stap 2: Verander indien mogelijk

Indien er iets is wat je kan veranderen, dan moet je bepalen wat je mogelijkheden zijn en dat toepassen.

Stap 3: Accepteer dat je iets fout hebt gedaan en leer van wat er gebeurd is.

Praat erover met vrienden, schrijf het van je af of zoek professionele hulp. Als je dit niet doet zal de schuld jou van binnen verteren.
Wat je ook gedaan hebt, je kunt het verleden niet ongedaan maken. Je zult jezelf het gebeurde moeten vergeven. Probeer te leren van het gebeurde de fout niet weer te maken. Kijk wat je goed kan maken en doe dat.

Stap 4: Ga verder met je leven.

Niemand is perfect, iedereen maakt fouten. Ook de toekomst zal je fouten maken. Soms zullen die grote gevolgen hebben, meestal kleine gevolgen.

No pain no gain.

Succes!

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.