2% krijgt er mee te maken: een beroerte. Snel handelen is belangrijk. Iedereen moet dus de symptomen kunnen herkennen. Deze informatie redt levens.

Hoe herkent u een beroerte?

Beroertes zijn de vierde doodsoorzaak in Nederland. 2% heeft ooit een beroerte gehad. Nog veel meer mensen hebben er dus naast gezeten toen dat gebeurde. Hierin dus een snel ezelsbruggetje dat iedereen moet onthouden. Daarna zal worden uitgelegd wat een beroerte precies is en waarom snel handelen zo van belang is. Tot slot wat u kunt doen om een beroerte te voorkomen.

Denkt u dat iemand een beroerte heeft? Wees snel en doe de FAST-test!

De FAST-test (Face – Arm – Speech – Time, Gezicht – Arm – Spraak – Tijd) is de snelste en eenvoudigste manier om een beroerte te herkennen. Vertoont iemand één of meerdere van deze verschijnselen? Bel dan direct 112.

• Gezicht (Face): vraag de persoon te lachen of de tanden te laten zien. Staat de mond scheef of hangt één van de mondhoeken naar beneden?
• Arm (Arm): vraag de persoon om beide armen tegelijkertijd recht voor zich uit naar voren te strekken met de handpalmen naar boven. Zakt hierbij een arm weg of beweegt deze zwalkend rond?
• Spraak (Speech): vraag de persoon een zin uit te spreken (bijv. Ik heb een beroerte). Komt de persoon niet uit zijn woorden of spreekt hij onduidelijk?
• Tijd (Time): vraag de persoon of omstanders hoe laat één of meerdere van de symptomen begonnen zijn. Dit is van belang voor de behandeling.

Vertoont de persoon één of meerdere van deze symptomen? Bel dan direct 112. Twijfel niet! Er wordt minder vaak ten onrechte een beroerte vermoed dan er ten onrechte geen ziekenwagen wordt gebeld. Als u wel gelijk heeft kunt u levens redden.

Een eenvoudig ezelsbruggetje om deze test te onthouden: FAST is het Engelse woord voor ‘snel’, en snelheid is het meest belangrijke bij een beroerte. In het Nederlands vertaald zou het overigens de GAST-test worden.

 

 

 

 

 

 

Zijn er nog andere kenmerken?

Ja. Een beroerte is een complex verschijnsel. In sommige gevallen wordt de beroerte voorafgegaan door een kleinere bloeding: een TIA of mini-beroerte. Een zesde van alle beroertes wordt aangekondigd met deze verschijnselen, meestal enkele weken tot enkele dagen vóór de beroerte plaatsvindt. TIA’s zijn meestal minder ingrijpend dan beroertes. Toch moet u ook direct 112 bellen als iemand één of meerdere van de volgende symptomen vertoont:

• Opeens moeite met spreken of om mensen te verstaan
• Opeens duizeligheid of evenwichtsstoornissen
• Opeens minder kracht in het gezicht, arm of been
• Opeens gevoelsstoornissen (hevige tintelingen en verdoofd gevoel) in het gezicht, arm of been
• Opeens zeer hevige hoofdpijn
• Opeens blindheid, dubbelziendheid of een wazig zicht uit één of beide ogen.

Deze verschijnselen hoeven maar enkele minuten aan te houden, maar vaak verdwijnen ze niet helemaal volledig. Let op! Ook als iemand zegt: ‘Gisteren was ik opeens even blind, maar dat was ook zo weer voorbij’ is het dus niet voorbij! Ook dit kan duiden op een TIA. Zelfs als het er geen is heeft het toch zin snel contact op te nemen met de huisarts of 112. Het kunnen ook symptomen zijn van andere problemen.

Wat is een beroerte en waarom is snel handelen zo belangrijk?

Een beroerte is een verzamelnaam voor verschillende verschijnselen. In de medische wereld staan deze bekend als CVA’s (CerebroVasculaire Accidenten). Er zijn twee verschillende vormen: de bloedige CVA’s oftewel hersenbloedingen en de niet-bloedige CVA’s oftewel herseninfarcten.

Bij een hersenbloeding is er een bloedvat in de hersenen geknapt. Hierbij komt er bloed in de hersenen vrij op plaatsen waar dat niet de bedoeling is. Daardoor sterft er hersenweefsel af, wat leidt tot de bovenstaande problemen.

Een herseninfarct wordt veroorzaakt door een blokkade in de hersenen, met andere woorden dus een verstopt bloedvat. Hierdoor krijgen er delen van de hersenen minder voedingsstoffen en zuurstof. Deze sterven hierdoor af.

Dit geeft ook direct aan waarom snelheid zo belangrijk is. Weefsel sterft namelijk niet direct af. Vergelijk dit bijvoorbeeld met iemand die stikt. De hersenen krijgen minder zuurstof en na enkele minuten verliest iemand het bewustzijn. Weer later raakt iemand in een coma, en na nog langer zonder lucht te hebben gezeten kan uiteindelijk de dood er op volgen.

Met een beroerte is dit niet anders. Hoe minder tijd er is verstreken sinds het bloedvat knapte of verstopt raakte, hoe minder schade er is veroorzaakt. En hoe meer kans er is op goed herstel.

Hoe voorkomt u een beroerte?

Een beroerte is dus bepaald geen pretje. U kunt een beroerte nooit geheel uitsluiten, maar gelukkig is het wel mogelijk de kans erop zo klein mogelijk te maken. Met de onderstaande adviezen bent u daarnaast in het algemeen gezonder.

Het gaat hierbij om: veel bewegen, niet roken, matig alcohol gebruiken en gezond eten. Veel van deze bloedingen worden namelijk veroorzaakt door bloedproppen ten gevolge van aderverkalking. Slechte stoffen, die u vooral door uw dieet binnenkrijgt, klonteren dan samen. Als het propje dat zo ontstaat in uw hersenen terecht komt kan het daar een beroerte veroorzaken.

Risicofactoren zijn daarnaast overgewicht, suikerziekte, een te hoog cholesterolgehalte, hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk. Veel bewegen, niet roken, matig alcoholgebruik en gezond eten verminderen deze risicofactoren. Ook bestaan er medicijnen tegen suikerziekte, te hoog cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten. Consulteer hiervoor uw huisarts.

©HenkX, december 2011
Laatste update: 2 maart 2012

Tip: ook doodsoorzaak nummer 1 kunt u eenvoudig herkennen. Lees daarom ook: De 9 meest voorkomende symptomen van kanker

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.