Gezichtsherkenning is het systeem waarmee de hersenen waargenomen gezichten interpreteren. De hersenen zijn niet alleen in staat om de identiteit van het gezicht van een bekende vast te stellen, maar is het ook in staat om algemene informatie over onbekende te verzamelen: zoals in welke gemoedstoestand deze persoon zich bevind of wat het geslacht van deze persoon is.

Het vermogen om gezichten van mensen te herkennen is al bij baby’s aanwezig. Immers baby’s moeten in staat zijn om het gezicht van een moeder te onderscheiden van andere gezichten. Babyhersenen  letten daarbij vooral op globale kenmerken in het gezicht. Pas in de pubertijd is het vermogen om een gezicht te herkennen volledig voltooid. Gezichtsherkenning speelt een grote rol bij het aangaan van relaties met anderen.

Bij volwassen is gezichtsherkenning een onderdeel geworden van een systeem binnen de hersenen van herkenning, gedrag en beoordeling. Iemand kan bijvoorbeeld al een (voor)oordeel vormen van een persoon door alleen maar aan de hand van het gezicht het geslacht en leeftijd te bepalen, maar vormt door de gelaatsuitdrukking meteen een beeld over het karakter van het persoon. Een gelaatsuitdrukking kan daarbij ook een directe invloed hebben op een gedrag van een ander, zo gaan mensen bij een verdrietige gelaatsuitdrukking troosten of bij vrolijkheid, waarbij de ander meelacht.
Er blijkt een groot verschil te bestaan tussen het vermogen om bekende mensen of onbekende gezichten te herkennen. Onder de noemer bekend gezicht bedoelen we een goede kennis of een beroemd persoon. Het herkennen van een bekend persoon is relatief makkelijk en over het algemeen betrouwbaar. Volgens de theorie van Bruce en Young (Bruce, V & Young, A. Understanding face recognition. Britisch Journal of Psychology) zijn er een aantal stappen te onderscheiden bij het herkennen van een gezicht. Eerst worden de fysische kenmerken van een gezicht vergeleken met een representatief gezicht die in het geheugen opgeslagen is. Daarna volgt er een abstractere stadium waarbij ook de naam en andere kenmerken worden geïdentificeerd. De hersenen zijn ook in staat om een bekend gezicht te herkennen ook al is er een variatie van belichting, hoek van opname en kleur. Er is echter wel een verschil met een onbekend gezicht. Veel mensen hebben moeite bij het herkennen van een gezicht die maar één keer eerder gezien is. Dit is onderzocht door proefpersonen meerdere foto’s van het gezicht van eenzelfde onbekend persoon te laten beoordelen, verschillen in belichting, hoek van opname of gelaatsexpressies in foto’s van dezelfde persoon hadden al snel als uitkomst bij de proefpersonen dat het om verschillende personen ging.

Met onderzoek naar patiënten met hersenbeschadigingen hebben uitgewezen dat gezichtsherkenning een eigen specifiek systeem in de hersenen is. Dus niet een variant op het herkennen van objecten in het algemeen. Ook door middel van onderzoek over mensen die problemen hebben met het herkennen van gezichten (prosopagnosie) bleek dat gezichtsherkenning zich op verschillende gebieden in de hersenen zich afspeelt. In de rechtenhersenhelft van de slaapkwab bevindt zich een gebied waarmee gezichten in één oogopslag en als één geheel kan worden herkend. In de linkerhersenhelft bevind zich een gebied waar de details van gezichten worden geregistreerd. Verder zijn er nog aanwijzingen dat op het gebied in de temporale kwab van de rechterhersenhelft ook betrokken is bij het waarnemen en herkennen van gezichten.

Uit onderzoek is ook voortgekomen dat de hersenen voornamelijk naar de ogen kijken als het gaat om het herkennen van een gezicht, en pas daarna uit de mond en uit de neus.

Reageren?