Het stilteteken komt veel voor in het onderwijs. Hoe moet je het goed toepassen in je lessen?

Het stilteteken.
De leerlingen nemen het signaal over en geven het op deze manier aan elkaar door. Door dat de leerlingen het teken van elkaar zien, zullen ze het zelf ook moeten opvolgen.
Het voorbeeld van de leerkracht zelf, door in stilte om stilte te vragen, is heel erg belangrijk...

Aandachtspunten:
Het optimalisteren en het consequent toepassen van het stilteteken.
Je moet dit teken niet te onpas gebruiken, alleen in een ruimte waarin het ook haalbare kaart is.
Je moet ook nooit praten tegen een ander als je als leekracht het teken geeft. Ook geen Heil Hitler teken doen, maar gebruik een gebogen elleboog, een zogenaamde 'high five'.


De leerling die het teken geeft kijkt naar de leerkracht, en is dus niet bezig met iets af te maken of achterom te kijken.

Regelmatig onderhoud is noodzakelijk voor het stilteteken.
De werkzaamheid van het signaal blijft slechts bestaan als het consequent wordt toegepast en als de werkwijze ervan continue opgefrist wordt.

Het stilteteken geldt voor iedereen, iedereen moet mee participeren.
Het hoort tot de normen van de school .
Het stilteteken visualiseer je door het zelf voor te doen, zelf de hand op te steken. Als extra kun je hiervoor ook een pictogram gebruiken

Vooraf aan je stilteteken geef je een akoestisch signaal. Bijvoorbeeld door twee maal in je handen te klappen. Nadat alle leerlingen stil zijn volgt er een 'dank je wel' en noem je het woord luisterhouding.

Stilteteke, luisterhouding, werkhouding,
Je mag deze routine niet aanpassen en het door de vingers zien is een heel verkeerd signaal en roept ergenis op bij je collega's. Dit brent de ander alleen maar in moeilijkheden en is onduidelijk en inconsequent naar de kinderen toe.

Let op dat je het stilteteken altijd functioneel gebruikt. Op het stilteteken volgt een kost moment; bijvoorbeeld een instructie voor de kinderen.














 

Het stilteteken vraagt om aandacht. Een vraag om oogcontact. Niemand kan in een rumoerige omgeving goed opletten, goed luisteren en alles goed begrijpen. Weg dus met de lastige luister omstandigheden!

De routine van het stilteteken; Eerst Hand omhoog, stop met praten, stop met dingen doen. Dan waarschuw de anderen. (zonder te praten!) 3. Kijk. en 4. Luister.

De zin van het stilteteken.
In een groep vindt veel interactie plaats. Dat betekent dat je als leerkracht vaak de interactie moet onderbreken om bijvoorbeeld nieuwe opdrachten te geven of een volgende activiteit aan te kondigen.
Wanneer de kinderen betrokken bezig zijn, kan zo'n simpele onderbreking relatief veel tijd in beslag nemen.
Daarom is het handig als de kinderen hiervoor zelf mee verantwoordelijkheid gaan dragen.
Het stilteteken biedt die mogelijkheid, omdat nadrukkelijk aan de kinderen gevraagd wordt het teken oer te nemen en kinderne die er geen erg in hebben er opmerkzaam op te maken.
Een geluid, een woord, kan natuurlijk ook goed werken. Het verschil zit hem in het mee verantwoordelijk willen zijn. Het stilteteken voedt op tot gehoorzaamheid.
 
Welk teken?
Standaard gebruik je het universe stopteken: rechterhand omhoog. Elleboog gebogen.
Trainen en opfrissen is noodzakelijk. Wanneer je snel gemak wilt hebben van het stilteteken is het handig om het in een kort tijdbestek in te trainen. Kinderen vinden het prachtig als je zegt dat ze even mogen praten over wat ze willen en je wilt wel eens zien hoe snel ze allemaal het teken over kunnen nemen. Wanneer je dan ook nog de tijd opneemt met een stopwatch, kun je op jacht gaan naar records. En hiervoor de klas belonen.
Het zal duidelijk zijn dat het er niet om gaat om binnen 1 seconden stil te zijn, maar 3 a 4 seconden is prima.

Let op; In het begin vinden de kinderen het prachtig, maar na dertien dagen praten ze gewoon door met hun hand omhoog. Erg begrijpelijk; zodra het nieuwe ervanaf is... Daarom is het opfrissen van de betekenis en de bedoeling van het stilteteken, door er explicitiet aandacht aan te besteden van groot belang.

Reageren?