Het kasteel van Pierrefonds is niet zo maar een kasteel. Het is enorm van omvang en behoort absoluut tot het meest tot de verbeelding sprekende, laat middeleeuwse bouwerken van Frankrijk.

            Woorden schieten tekort bij het zien van dit kasteel                                                                                               

De lezers die wel eens over de Franse autoroute A1 richting Parijs rijden is het vast wel eens opgevallen dat even voor de afslag Compiègne er rechts langs de weg een Bruin / wit informatie bord is geplaatst met de informatie ,, volgende afslag Pierrefonds,, met een afbeelding van een kasteel er op.  Als u op uw rit naar de zon van het zuiden eens wat tijd over heeft is het zeker de moeite waard om een bezoek te brengen aan het werkelijk majestueuze kasteel van Pierrefonds, dat op een afstand van ongeveer 25 minuten rijden van de A1 is gelegen. 

                                         Het prachtige kasteel van Pierrefonds in welstand

Kasteel Pierrefonds is gelegen op een heuvel op een afstand van zo'n 85 kilometer van Parijs in het departement Picardi. Het kasteel wordt omzoomd door het grote bos van Compiègne en ligt vlak bij de plaats Soissons. Het kasteel heeft een adembenemende uitstraling en heeft op het eerste gezicht wel iets weg van het eveneens grote Zuid-Duitse kasteel Neuschwanstein. Het kasteel ligt op een strategische plek, dominant de achterliggende landerijen beheersend. Voor het kasteel ligt een grote vijver waaromheen het dorp Pierrefonds is gebouwd. Het kasteel was eeuwen lang verwaarloosd en tot een grote ruïne vervallen en pas in de 18e eeuw is er begonnen met restauratie van de imposante vesting. 

                                                                  kasteel Pierrefonds, noordzijde.

De eerste bouw van het eerste primitieve kasteel dat ten grondslag ligt aan het huidige Pierrefonds ving aan omstreeks het jaar 1188.  Dit kasteel had een zuiver militaire functie en was gebouwd naar de normen van de militaire architectuur van de middeleeuwen. De vesting kwam in het jaar 1371 in handen van de familie d 'Orleans.  Louis d 'Orleans liet de primitieve vesting sterk vergroten en paste hem aan naar de normen van de  14e eeuw.

 In het jaar 1415 komt het inmiddels sterk vergrootte kasteel door vererving  in handen van Charles d 'Orleans, de prins die gedurende de 100 jarige oorlog met Engeland zowat 30 jaar in een Engelse gevangenis moest doorbrengen.  Toen in 1444 de 100 jarige oorlog met Engeland eindigde, bleef er in Frankrijk een geplunderd en in anarchie gedompeld land over. Ook het kasteel van Pierrefonds ontkwam niet aan de aanslagen van rondtrekkende benden en leed op verschillende plaatsen schade. 

De grote vernieling van het kasteel.   

Na het beëindigen van de schermutselingen van de 100 jarige oorlog kocht Antoine d' Estrees het kasteel van de familie d' Orleans. De schade veroorzaakt door roversbenden na de oorlog  werd herstelt. Maar het ergste voor het fiere kasteel moest nog komen.    De familie d' Estrees was lid van een groep edelen in Frankrijk die tegen het beleid van de machtige toenmalige minister van oorlog en adviseur van de koning Richellieu samen spanden. 

 Het complot werd voortijdig ontdekt en Richellieu gaf opdracht tot belegering en verwoesting van het bezit van de samenzweerders. Ook Pierrefonds ontkwam niet aan de hand van de ,,ijzeren kardinaal,,  Er werd een beleg geslagen en het kasteel werd met artillerie bestookt. De koninklijke legemacht bestond uit zo'n 3000 soldaten die na de aangebrachte vernielingen door hun artillerie het kasteel vrijwel geheel sloopten.  Slechts enkele muren en resten van torens bleven overeind staan. De meeste daken en verdiepingen waren onder het kanon geweld ingestort.  

                  Oude foto van een brochure van Pierrefonds laat de situatie zien voor de restauratie

Enkele eeuwen lang bleef de ruïne ongebruikt en in verval liggen totdat het in het eind van de 18e eeuw  wordt verkocht voor 8100 francs aan de Franse staat. Napoleon 1 koopt het tenslotte voor 2950 francs met het doel het te restaureren. Tussendoor komt het kasteel nog in handen van koning Louis Philippe de Bourbon die zijn dochter tussen de restanten van het eens zo fiere kasteel liet trouwen met Leopold de eerste koning der Belgen.  Pas later onder Napoleon 3 wordt het inmiddels tot historisch erfgoed benoemde kasteel onder de loep genomen voor algehele restauratie.   

Een moeilijke keuze.

Er moest een keuze worden gemaakt voor het restaureren van twee belangrijke historische ruïnes in Picardi. Niet alleen Pierrefonds stond op het lijstje van de Franse bewindvoerders maar ook de resten van het  eveneens vroegere machtige kasteel van Cousy was aangewezen voor restauratie.  Het verhaal wil dat er door loting een keuze is gemaakt die voor Pierrefonds gunstig uit viel.

 Prosper Mérimée, voorzitter van de Franse monumentenzorg in die tijd en vriend van de beroemde architect en restaurateur Viollet Le Duc, adviseerde om de restauratie aan ,,Viollet Le Duc,, te geven.  Napoleon 3 gaf de architect de vrije hand en had slechts een wens, het resultaat moest schitterend zijn en het kasteel zou na restauratie moeten  dienen als keizerlijke residentie.   Met deze opdracht kon ,,Viollet Le Duc,, aan de slag zonder de constante controle van het ambtelijke apparaat.  

                                                                     De keizerzaal in het kasteel

Hij ging zeer voortvarend te werk met een surplus aan arbeidskrachten en met gebruikmaking van moderne bouwmaterialen.  Veel van de uiteindelijke externe verbouwingen zijn ontsproten aan de fantasie van de architect die niet kon buigen op nog bestaande bouwtekeningen en dus geheel volgens eigen inzicht moest restaureren.  Ook de vele ornamenten in het interieur zijn door de architect bedacht. De torens zijn bedekt met spitsen die vermoedelijk op de oorspronkelijke torens  niet aanwezig waren.   Door geldgebrek van de Franse staat en de tussentijdse oorlog met de buurland Duitsland  werd het werk sterk vertraagd en kwam het exterieur omstreeks 1884 pas geheel gereed.

De beroemde architect heeft de oplevering van zijn werkzaamheden niet meer kunnen mee maken. Kort voor het opleveren van het exterieur van het kasteel overleed Viollet Le Duc.  Zijn zoon bouwde de resterende werkzaamheden af en plaatste al het glaswerk en de kozijnen in het gebouw. In 1884 was er geen geld meer overgebleven voor de inrichting zodat het kasteel bij een bezoek van binnen  wat kaal aandoet.  Er blijft echter heel veel moois  te zien en wie van de schoonheid van architectuur houd kan hier zijn hart ophalen.   Ook al heeft de keizer er zelf nooit gewoond, het kasteel draagt zeker de sfeer uit van een echte keizerlijke residentie.

                                                               Kasteel Pierrefonds voorzijde

Pierrefonds heden ten dagen.

Ook nu nog wordt er jaarlijks in het kader van algemeen onderhoud gewerkt aan het behoud van dit prachtige Franse Nationale Monument.  Er worden regelmatig in de zomer klank en licht spelen gehouden en er hebben enkele filmopnamen voor bekende films plaats gevonden.  Het kasteel is voor bezichtiging dagelijks geopend.

eveneens van deze schrijver;  

http://www.xead.nl/het-beroemdste-kasteel-van-de-franse-charente.

http://www.xead.nl/kasteel-van-roquetaillade-een-plaatje-van 

middeleeuwse-militaire-architectuur.

http://www.xead.nl/rochechouart-een-stad-een-kasteel-en-een-heel-oude-familie.

© Alleen-16

2011

Reageren?