Heel vroeger waren er al heksen. Nu zijn ze er nog steeds. Ze leefden en leven over de hele wereld. Kortom, er is heel veel te vertellen over de heks.

Heksen en hekserij
 

De heks in sprookjes

De meeste kinderen maken kennis met heksen via de sprookjes. De gemene heks van Hans en Grietje, de stiefmoeder van Sneeuwwitje. Het zijn meestal oude vrouwen de krom lopen en een kromme vinger hebben, waarmee ze je kunnen roepen. Ze zijn heel erg gemeen. Je moet bang voor ze zijn. Kinderen kunnen nachtmerries krijgen als ze verhalen hebben gelezen of een film hebben gezien waarin zo´n heks voorkomt.

Het traditionele beeld van de heks

De heks in sprookjes toont veel overeenkomsten met het traditionele beeld van heksen. De heks is een kwaadaardige, oude vrouw die anderen heel veel pijn kan doen, lichamelijk en geestelijk.  Ze draagt speciale kleding en heeft uiterlijke kenmerken, die als lelijk bekend staan. Ze woont alleen in het bos, maar kan overal naartoe vliegen. Een zwarte kat vergezeld haar. Soms heeft ze contact met andere heksen, maar dat is vooral bedoeld om elkaar tips te geven om nog kwaadaardiger en gemener te worden.

Overeenkomsten met het wereldbeeld

Dit traditionele  West-Europese beeld heeft overeenkomsten met de kenmerken met de heks uit andere delen van de wereld.  De meeste culturen beschrijven in hun beeld:
• Heksen leven op een geïsoleerde plek;
• Heksen zijn jaloers en kwaadaardig;
• Heksen erven hun vermogen om kwaad te doen van andere heksen,
• Hekserij behoort vaak bij een familie.

 

De heks kan een man zijn

In de westerse wereld is de heks bijna altijd een vrouw. Sommige mensen geloven dan ook, dat er een vorm van vrouwenhaat aan te pas komt. Lelijke vrouwen, die niet geliefd waren, werden slachtoffer van mannen.  Voor mooie, sterke vrouwen die ook wat te vertellen wilden hebben was de man bang. De angst voor heksen en hun streken zou dan door mannen de wereld ingeholpen zijn. Mannen die bang zouden zijn voor de onafhankelijke vrouw. In andere culturen is de heks veel vaker een man.

De angst voor heksen

De angst voor heksen heeft tot vervolging geleid.  Met name vrouwen werden van hekserij beschuldigd. Ze werden vervolgd en op gruwelijke wijze om het leven gebracht. Onbegrijpelijk? Misschien wel.  Het is moeilijk om uit te leggen, waarom de mensen zo bang waren voor heksen, want er zijn vaak zoveel oorzaken. De godsdienst, de geschiedenis, de relatie tussen man en vrouw en de fantasieën die de mensen hebben, hebben allemaal een rol gespeeld van het beeld dat over heksen bestond. Omdat er zoveel verschillende factoren zijn  en ieder mens zijn eigen ideeën over deze factoren heeft, is het beeld dat mensen over heksen hebben heel verschillend.

Spreekwoorden en gezegden

Verschillende spreekwoorden en gezegden laten zien dat heksen belangrijk voor ons zijn:
• Ik kan niet heksen
• Zo´n oude heks
• Heksen is geen allemanswerk
• Die kleine heks
• Een heks van een meid
• Men moet een lege eierschaal breken, anders varen de heksen erop naar Engeland
• Een heksenpenning bezitten

 

Heksen, ook nu nog.

Nog steeds zijn er mensen die zich met hekserij bezig houden. Ook zij gebruiken toverstaf, heksenketel, heksenmantel en punthoed. Niet altijd, maar als het uitkomt. Zij willen het symbool zijn van vrijheid, macht en seksualiteit. Is het andere geslacht hierdoor nog steeds bang voor hen? Er valt nog veel meer te vertellen. Wellicht volgen er later nog meer artikelen, ook over moderne hekserij.

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.