Geplande veroudering is het maken van iets waarvan het moment van onbruik -wanneer het kapot gaat- op voorhand al gepland is.

Geplande Veroudering

Geplande veroudering is het maken van iets waarvan het moment van onbruik -wanneer het kapot gaat- op voorhand al gepland is. Met deze techniek maken fabrikanten producten waarvan de commerciële levensduur zeer kort is. Dit verplicht of moedigt de consument in ieder geval aan hun product door een nieuw te vervangen. In sommige gevallen, voegen fabrikanten bewust wat ontwerpfouten in hun producten toe.

Deze techniek wordt vooral gebruikt door veel fabrikanten van speelgoed, kleding, schoenen, huishoudelijke apparaten, computers en hun randapparatuur, software, apparaten, bedrade elektrische machines, auto's, elektronica, huishoudelijke apparaten en andere apparaten.

Principe

Geplande veroudering groepeerd alle technieken die de levensduur van een product drastisch dienen te verkorten zodat de consument het prdoct sneller zal moeten vervangen. Dit werkt ten voordele van de fabrikant, of zijn concurrent(en). Er is meer productie wat dus ook tot meer winst leidt.

Deze strategie is niet altijd zonder risico, het kan de reputatie (en het imago) van een bedrijf in gevaar brengen. Toch nemen veel fabrikanten dit risico.

Dit heeft (spijtig genoeg) ook een directe ecologische impact. Geplande veroudering die overconsumptie viseert is ook de oorzaak van het teveel aan afval. Ondanks dat het kan worden gerecycleerd, wordt het afval massal geëxporteerd van consumptielanden naar geografische zones waar het lozen van afval vrijwel gratis is (China, SubHimalaya Azië, Zwart Afrika,..). Dit vervuilt deze (vaak armere) landen en trekt de bevolking vaak in armoede. Het afval wordt geloosd op gigantische stortplaatsen waar vaak kinderen zoeken naar iets wat waarde heeft dat overblijft (bv koperdraad, etc...). In zo'n 'afvalvelden' werken is vaak gevaarlijk en brengt vele ziektes met zich mee. Bovendien dragen de meeste kinderen daar zelfs geen schoenen of andere bescherming.

Geschiedenis

In de hele geschiedenis van de economie, is het eerste product dat massal en mondiaal gepland moest verouderen waarschijnlijk de gloeilamp. Doordat de kwaliteit en de levensduur van de gloeilampen alleen maar steeg (in 1924 gemiddeld 2500 uur) met als gevolg dat ze minder frequent werden vervangen, hebben de gloeilampfabrikanten besloten dat de maximale levensduur van een gloeilamp 1000 uur is. Ze hebben hun gloeilampen ook zo gemaakt, om minder lang mee te gaan.

Op de afbeelding hierboven ziet u de gloeilamp van de brandweerkazerne in Livermoore. Sinds 1901 brandt deze gloeiamp bijna non-stop. Dit is het bewijs dat men zelfs meer dan een eeuw geleden al gloeilampen kon maken met een extreem lange levensduur.

De mode

Doordat de fabrikanten altijd nieuwe modellen van hun producten 'in de mode brengen' (vooral kleding) gaan de consumenten hun oud model vaak willen vervangen door een nieuw omdat ze anders 'niet meer met de mode mee zijn'.

Software

Geplande veroudering vindt ook vaak plaats in de software-industrie. Wanneer fabrikanten een nieuwe versie van hun programma uitbrengen, gaan ze de oudere versies incompatibel proberen te maken met de nieuwe bestandsextensie(s). Hierdoor gaat de consument de nieuwe versie aanschaffen en maakt het bedrijf winst. Vaak gaan ze ook het nieuwe programma traag of incompatibel maken  met oudere computers die op oudere besturingssystemen draaien. Zo gaat de consument een nieuwe computer moeten aanschaffen een maakt het bedrijf winst.

Reparatiekosten

Vaak gaan fabrikanten een onderdeel van hun product zo ontwerpen dat het snel kapot gaat. Door de reparatiekosten zeer hoog te maken gaat de consument meer de neiging krijgen om een nieuw product te kopen. Vaak hoort men dan "Het is zo duur om hem te laten herstellen dat je beter gewoon een nieuwe koopt".

Van de markt halen

Voor wat oudere modellen van mobiele telefoons worden de laders en/of batterijen van de markt gehaald. Wanneer de consument dan gewoon een nieuwe lader nodig heeft, zal het onmogelijk zijn er eentje te vinden waardoor hij een nieuwe telefoon moet kopen.

Printers

Somige printers bevatten een chip die het aantal afdrukken telt. Na een bepaald aantal afdrukken (bv. 18000) blokkeert de printer gewoon. Normaal gezien zou hij nog perfect werken maar deze chip blokkeert de printer gewoon waardoor deze onbruikbaar wordt en waardoor de consument een nieuwe gaat moeten kopen.

Wat nu?

Geplande veroudering is dus een probleem. Niet alleen voor de consument, maar ook voor de armere landen waar al het afval terechtkomt. Er zijn voor geplande veroudering al vele processen gedaan tegen grote bedrijven, er gaan waarschijnlijk ook nog vele processen komen. Maar toch is er nog geen oplossing...

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.