simpele storing oplossen en kapotte apparaten zelf repareren. Heb je een kapot apparaat en wil je deze zelf gaan nakijken en repareren? Volg dan deze handleiding die je op weg helpt.

Technisch inzicht is wel zo handig als je hier aan gaat beginnen.
Deze handleiding is bedoeld voor het onderzoeken en repareren van apparaten die geen teken van leven meer vertonen en op 230 volt werken. Lees de veiligheidsregel goed door a.u.b.

Veiligheid

Let op je eigen veiligheid. Zorg in de eerste plaats dat de stekker uit het stopcontact is. Houdt er rekening mee dat er nog energie in het apparaat kan zitten ook al is de stekker uit het stopcontact. Sommige apparaten hebben een buffer om spanningsdippen op te vangen. Deze buffers zijn gevuld met elektriciteit. Als de stekker uit het stopcontact is, lopen deze buffers langzaam leeg. Om dit proces iets te versnellen kun je de aan- en uitschakelaar op aan laten staan. Het kan dan zijn dat het apparaat deze buffers dan leeg trekt. Om er zeker van te zijn dat de buffers leeg zijn kun je het beste enkele uren wachten. Dit is voor je eigen veiligheid. Een stroomschok kan gevaarlijk zijn. Met name voor mensen met een slecht hart. Als je onder stroom komt te staan terwijl de stekker in het stopcontact zit kan dit zelfs dodelijk zijn. Pas dus op en gebruik je verstand.

Wat is een Multimeter

De multimeter is een apparaat waarmee je elektrische stromen en elektrische geleiding mee kunt meten. Je kunt dus meten hoeveel spanning of elektriciteit ergens op staat én je kunt meten of onderdelen nog geleiden en goed zijn. De multimeter is je vriend. Ze zeggen altijd: “meten is weten”, en dat klopt helemaal.

Wat kun je met een multimeter

Met de multimeter kun je ontdekken waar er een onderbreking of fout zit en of de spanning aan komt op de juiste plaatsen. Uiteraard moet je wel weten hoe je de meter moet inzetten en hoe deze afgelezen moet worden.

De OHM stand

De multimeter heeft veel standen en mogelijkheden. We gaan hier maar 1 stand gebruiken en dat is de OHM stand. OHM staat voor geleiding en wordt aangeduid met dit symbol: Ω.
Er zijn heel veel verschillende soorten multimeters. De ene heeft meer instel mogelijkheden dan de ander. We gaan er even van uit dat je een digitale multimeter in bezit hebt. De meeste multimeters hebben meerdere OHM standen. Vaak loopt dit in stappen van 200 OHM tot 2000K OHM. De K staat voor kilo dus dit is de hoogste waarde. Hoe hoger de waarde in OHM, hoe hoger de weerstand, en hoe lager de geleiding. Een lage waarde is dus een betere geleiding. Een stukje kabel doormeten of een zekering doe je dus op de 200 stand en niet op de 2000K.

De meter testen

Als je de meter op de 200 OHM stand zet en de meterpennen los van elkaar houdt dan laat de meter een 0 of een 1 zien op het display afhankelijk van het type meter. Dit betekend dat de meter niets meet. Eén los getal (nul of één) betekend dus geen geleiding. Als je de meterpennen tegen elkaar aanhoud dan laat de meter een waarde zien van ongeveer 0.1 (OHM). Dit verschilt per meter. De ene meter heeft 0.0 aan en de ander 0.4. Dit hangt van de kwaliteit af van de meter en de meetsnoertjes.

Een kabel doormeten

Als we een elektriciteitskabel gaan doormeten van bijvoorbeeld 2 meter lang en houden het rode meetsnoertje aan het ene uiteinde op het ijzerdraad en het zwarte meetsnoertje aan het andere uiteinde op het ijzerdraad dan zien we op de multimeter een waarde tussen de 0.0 en 2.0 OHM. Dit betekend dat de ijzerdraad geleidt. Uiteraard kunnen meters afwijken en er een andere waarde worden weergegeven. Als het goed is zal deze niet heel veel afwijken.

Kabeladers en stekker van een netsnoer of stroomkabel

We gaan er van uit dat het apparaat die defect is, helemaal niet meer doet. Dus geen teken van leven meer vertoont.

Het netsnoer dat uit het apparaat komt heeft een stekker die het stopcontact in gaat. Je hebt platte stekkers en ronde stekkers. Platte stekkers hebben 2 pinnen en bevatten ook maar 2 draden. Ronde stekkers zonder randaarde hebben ook 2 draden. Ronde stekkers met randaarde hebben een extra metaal lipje aan de buitenkant van de stekker en hebben 3 draden binnenin. Deze hebben dus een aarde draad als 3de draad. In de meeste gevallen zijn de draadkleuren gelijk in netsnoeren. De bruine en blauwe draad zijn de elektriciteitsdraden waar de 230 volt doorheen loopt. De groen/gele draad is de aarde draad. Deze draad kunnen we in dit verhaal verwaarlozen.

Het netsnoer controleren

De stekker dient hiervoor uit het stopcontact gehaald te zijn voordat je aan je onderzoek begint. Je hebt uiteraard zojuist de veiligheidsinstructie doorgelezen. Je schroeft het apparaat open. Binnenin het apparaat zie je waar het netsnoer binnen komt. Het netsnoer heeft 2 of 3 kabels of contacten, afhankelijk van de stekker. Als het goed is zie je de draadkleuren binnen in het apparaat. De bruine draad komt overeen met 1 van de 2 uitstekende pinnen aan de stekker. Dit geldt ook voor de blauwe draad. Gebruik nu de multimeter en zet hem op de 200 OHM stand. Controleer of de meter reageert als je de meetpennen tegen elkaar aanhoud. Als deze reageert ben je klaar om te gaan meten. Houd 1 meet pen op 1 pin van de stekker en meet met de andere meet pen op de bruine of blauwe draad. De meter moet op 1 van deze 2 reageren. Herhaal dit voor de andere pin aan de stekker. Als de meter op beide pinnen reageert lijkt het netsnoer in de eerste plaatst goed te zijn. Als de meter op 1 van de 2 pinnen niet reageert is het netsnoer defect. Je zou hiermee het defect hebben gevonden.

De zekering

Een zekering is een elektrisch geleidend onderdeel die als zwakste schakel dient. Als er iets mis gaan in het apparaat moet de zwakste schakel breken en dat is de zekering. De zekering is niets meer dan een dun draadje waar elektriciteit doorheen loopt. Als dit draadje breekt, loop er geen elektriciteit meer doorheen en werkt het apparaat niet meer.

In principe heeft elk elektrisch apparaat een zekering. Er zijn vele soorten zekering en allemaal een ander uiterlijk. Zo heb je zekeringen die in een houder zitten en die je zelf kunt loswippen maar er zijn ook zekeringen die zijn gesoldeerd op een printplaat. 1 Ding hebben ze met elkaar gemeen, ze hebben 2 contacten en ze horen te geleiden. Als ze dit niet doen zijn ze stuk.

Hoe meet je een zekering?

Net zoals je een netsnoer zou meten. Je houdt aan beide uiteinden van de zekering een meter pen. Uiteraard staat je multimeter op de 200 OHM stand en heb je eerst de pennen tegen elkaar aangehouden om te controleren of de meter goed functioneert. Als je de zekering meet en de meter geeft een 0 aan kan het zijn dat de meetpennen slecht contact maken met de zekering of dat de zekering stuk is.

Hoe herken ik een zekering?

Een zekering heb je in veel varianten. De meest bekende is het witte/doorzichtige glazen buisje met aan beide uiteinden een metaal dopje erop. Als het een zekering betreft dat op een printplaat is gesoldeerd dan staat er vaak ‘FUSE’ op de printplaat. Soms staat er een letter ‘F’ bij en soms staat er een getal achter de ‘F’ zoals ‘F 1’.
Vervang de zekering met de dezelfde waarde. Vaak staat er op een zekering een waarde. Niet elke zekering is gelijk. Mocht je de zekering hebben vervangen. Schroef dan het apparaat weer netjes dicht voordat je hem gaat testen. Dit uiteraard voor je eigen veiligheid.