In dit artikel wordt duidelijk gemaakt van het Foetaal Alcohol Syndroom is, hoe het ontstaat en wat de kenmerken van FAS zijn.

Wat is een Foetaal Alcohol Syndroom?

Een Foetaal Alcohol Syndroom is een aandoening, die ontstaat door alcoholgebruik voor en tijdens de zwangerschap. Foetaal Alcohol Syndroom kan leiden tot onherstelbare afwijkingen van het zenuwstelsel en de organen van een foetus. Ook bestaat er een sterk vergrootte kan een spontane abortus of een doodgeboren kind.

Het voorkomen van FAS verschilt per land, per regio en zelfs per bevolkingsgroep en loopt uiteen van 0,5 tot 15(!) per 1000 geboren kinderen. Foetaal Alcohol Syndroom komt twee keer zo vaak voor bij kinderen, als het down syndroom(!).

Tot voor kort had niemand ooit van Foetaal, Alcohol, Syndroom gehoord. Pas in 1968 was er een Franse arts (Lemoine) die het opviel dat kinderen van alcoholistische moeders bepaalde fysieke kenmerken met elkaar deelden, evenals bepaalde gedragsproblemen. Jones en Smith bedachten in 1973 het begrip Fetal Alcohol Syndrome.

Klinkt FAS onheilspellend?

Dat zou het ook moeten doen. Voor kinderen is FAS een onomkeerbare aandoening waar die hen de rest van hun leven beperkt in het normaal functioneren in de maatschappij.

Hoe ontstaat FAS?

Het Foetaal Alcohol Syndroom ontstaat door alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Dit kan leiden tot hersenbeschadiging van de foetus. Volgens sommige bronnen kan de beschadiging al eerder ontstaan, namelijk bij de eicel en de spermacel.

Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van alcohol op het foetale brein. Dierproeven hebben daarbij onomstotelijke aangetoond dat zelfs geringe alcoholconsumpties als leiden tot verlies van foetale hersencellen.

Vaak weet de aanstaande moeder het in de eerste maanden niet eens dat ze zwanger is en drinkt daarom net als altijd. Juist in die eerste drie maanden vormt zich het typische FAS gezicht. Het is daarom aan te raden dat beide partners al stoppen met alcohol als ze zwanger willen worden. Een keer goed doorzakken kan de foetus fataal worden!

Hoe stelt met de diagnose FAS?

Er bestaat geen (zelf)test om vast te stellen of iemand aan FAS leidt. Meestal moet er een uitgebreid lichamelijk onderzoek plaatsvinden, aangevuld met psychologisch onderzoek. Ook het drinkgedrag van de ouders wordt onderzocht. Het onderzoek kan plaatsvinden door en kinderarts, vaak in samenwerking met een neuroloog.

Wat zijn de kenmerken van FAS bij de geboorte?

Afgeplat gezicht
Platte neusbrug, neus die enigszins omhoog staat
Overhangende oogleden
Ogen staan iets verder uit elkaar
Rechte en smalle bovenlip
Terugwijkende kaak en Kleine kin
Lage oren
Afwijkingen aan organen, zoals het hart, de lever en de longen.
Kleinere hoofdomtrek
Laag geboortegewicht

Wat zijn de kenmerken van FAS op latere leeftijd?

Slechte spiercoördinatie.
Groeivertraging.
Problemen met het zicht.
Voortdurende stemmingswisselingen.
Zwakke sociale vaardigheden en functioneren.
Problemen met taalontwikkeling.
Geheugenproblemen.
Leerproblemen en een lager dan gemiddeld IQ.
Hyperactiviteit en schrikachtigheid
Verhoogd risico tot alcoholisme, drugsmisbruik en criminaliteit.
Verhoogd risico op gedragsstoornissen en zelf geestesziekten.
Verhoogd risico op depressies.

Is FAS te behandelen of te genezen?

Het antwoord hierop is heel eenvoudig te geven. Het Foetaal Alcohol Syndroom is een onherstelbare en niet te behandelen aandoening die een kind zijn of haar hele leven met zich mee zal moeten torsen.

Natuurlijk zijn er een aantal algemene richtlijnen te geven die ook voor kinderen met andere ontwikkelingsstoornissen gelden:

Regelmaat en structuur
Voorspelbaarheid
Consequent opvoeden van de ouders
Beloningssysteem

En vooral heel veel geduld van de ouders…

Is FAS te voorkomen?

Het antwoord hierop is heel simpel. Ja, Foetaal Alcohol Syndroom is te voorkomen echter de enige zekere manier om FAS te voorkomen is om alle inname van alcohol te stoppen tijdens een zwangerschap.

Slechts één keer teveel drinken kan al genoeg zijn voor een permanente beschadiging. Veel en regelmatig drinken verhoogt de kans. Nog steeds drinken veel aanstaande moeders tijdens de zwangerschap. Cijfers spreken over 35 tot 50 procent zwangere vrouwen die blijven drinken.

Resumerend,

Foetaal Alcohol Syndroom is een vreselijke aandoening die het toekomstperspectief van een kind sterk verminderd en de ouders opzadelt met een moeilijk kind en (vaak) een schuldgevoel.