Een bezoekje aan Libi� tijdens de economische blokkade.

In de jaren negentig heb ik op uitnodiging een bezoekje gebracht aan Libië.
Libië leed in die tijd aan de economische blokkade die was opgelegd door de Verenigde Naties ter vergelding van de in 1988 ontplofte Boeing 747 boven het Schotse dorpje Lockerbie.
Zo was een van de vergeldingsmaatregelen, uitsluiting van alle internationaal vliegverkeer.
Om in Libië te komen moest je vliegen naar Tunis, de taxi pakken naar Djerba (een badplaats vlakbij de grens van Libië) en vandaar de taxi pakken naar Tripoli.

De reis was een belevenis op zich, gewend als ik was aan onze westerse levensstijl.
Door de internationale blokkade was Djerba van levensbelang geworden voor Libië.
Op de markt in Djerba was een aparte plek voor de taxichauffeurs die deze trip regelmatig maakten.
Het gaf je een gevoel van avonturier onder de avonturiers, er hing een vreemd soort kameraadschap.
Op de markt heerste een uitgelaten stemming, zij die het hadden gehaald waren opgelucht.
En diegene die de trip naar Libië weer gingen maken reageerden zich op luidruchtige wijze af.
De tocht was niet zonder gevaar, met enige regelmaat werden chauffeurs onderweg overvallen.
Taxichauffeurs die net terug kwamen van gene zijde werden dan ook met groot enthousiasme onthaald.

Door onze opvallende verschijning hadden we al snel veel aanspraak, men wilde ons graag vervoeren.
Hoe je het wendt of keert een buitenlander brengt nu eenmaal meer geld in het laatje dan een lokale reiziger die exact op de hoogte is van het gangbare tarief voor zo´n overtocht.
Mijn reisgezel was echter ook op de hoogte van het tarief en ging al snel over tot prijsonderhandelingen.
Een vijftal chauffeurs stonden om hem heen heftig schreeuwend te onderhandelen wie de beste auto en de beste prijs had.
De keuze viel uiteindelijk op een chauffeur die in mijn ogen de meest rustige indruk maakte.
Nadat deze de aanbetaling van vijftig procent van de reissom in ontvangst had genomen liepen wij naar zijn auto.
Een blauwe Peugeot van minimaal 30 jaar oud stond voor ons klaar.

Dit vehikel zou ons over de grens naar Tripoli brengen.
Mijn metgezel en ik besloten eerst nog wat te gaan eten voordat we zouden vertrekken.
Na een corpulente lunch vertrokken we richting de Libische grens.
Het gebied rondom Djerba werd in hoog tempo veranderd in een toeristisch oord.
Na het aanschouwen van de rotzooi die in de Middellandse Zee wordt gekieperd vlak buiten Djerba besloot ik hier nooit een vakantie te boeken.

Na enige tijd arriveerden we bij de de grenspost Ras Jdir, deze haalde onlangs nog het nieuws door de chaos die er nu heerst door toedoen van tienduizenden vluchtelingen op de vlucht voor het oorlogsgeweld.
In die tijd was Ras Jdir een drukke plaats, midden in een woestijnachtig landschap was de grens.
Aan beide zijden van de grens stonden lange rijen auto´s en vrachtwagens te wachten.
Opvallend was het grote aantal Nederlandse vrachtwagens die kaas vervoerden.
Zonder te overdrijven schat ik het aantal op meer dan twintig vrachtwagens gevuld met Hollandse kaas die stonden te wachten op een doorgang naar Libië
Bij de wachtende auto´s was het een drukte vanjewelste, jonge jongens die hun handeltjes aan de man probeerden te brengen.
Zo had je sigarettenverkopers, geld wisselaars, en verkopers van benzine.
Onze chauffeur wimpelde iedereen af hij had zijn vaste leveranciers zei hij.

Na enkele uren geduldig gewacht te hebben waren we dan eindelijk aan de beurt.
De paspoorten werden streng gecontroleerd, na ze in alle standen tegen het licht ingehouden te hebben kregen we ze weer terug.
Op de stempel na van het Libisch consulaat was de verdere tekst in het paspoort in een niet Arabische taal, ik vroeg me dan ook af of hij het überhaupt wel kon lezen.
De koffers moesten open en alles werd aan een nauwkeurige inspectie onderworpen.
Dit gebeurde door een streng uitziende geüniformeerde man met een grote snor.
De hele tijd werd hij geflankeerd door een jonger tweetal beide ook in uniform en de kalashnikovs dreigend in de aanslag.
Toen snorremans tevreden was met de inspectie mochten wij door.

Eindelijk waren we dan in Libië, vlak na de grens stopten we in een dorpje.
Hier zouden we even pauzeren en inkopen doen voor de verdere tocht.
Wat meteen opviel en dat was later ook zo in Tripoli en Benghazi dat iedereen, dat zijn daar mannen want vrouwen zie je niet, rookt als een ketter.
Met name Marlboro was toen een zeer populair merk.
Philip Morris, de eigenaar van Marlboro, dumpt regelmatig grote partijen in centraal Afrika tegen afbraak prijzen, zo hopen ze de Afrikaanse bevolking uiteindelijk verslaafd te krijgen.
Een gedeelte van die dumppartijen komt in Libië terecht via de eeuwenoude smokkelroutes, die vanuit Afrika lopen door de Sahara naar Zuid Libië
Het gerucht toen ging dat Khadaffi dat oogluikend toestond aangezien dit gedaan werd door leden van zijn eigen stam.

Na een pauze van een uur vertrokken we richting Tripoli.
Volgens onze chauffeur zouden we de volgende ochtend ter plaatse zijn.
We moesten nog zo´n driehonderd kilometer, en zijn inschatting was accuraat.
De weg was een mooie tweebaans weg die door een Duitse firma was aangelegd.
Als een lange zwarte rups trok hij een spoor door het dorre landschap.
Onderweg haalden we een oud renaultje in, ondanks de hitte reed de bestuurder met de raampjes potdicht.
Lachend vertelde onze chauffeur dat zo de indruk werd gewekt dat deze meneer in het bezit was van een auto voorzien met air conditioning het ultieme statussymbool.

Als snel werd het schemerig, langs de kant van de weg zagen we regelmatig autowrakken.
Mistroostige monumenten van minder fortuinlijke reizigers.
Op dit stuk weg waren regelmatig overvallers actief, ook vielen bestuurders soms in slaap.
Een ander gevaar was dat er geen wegenverlichting was, je was aangewezen op de verlichting van je koplampen.
Niet iedereen was overtuigd van het nut van goed functionerende lampen, onderweg kwamen we auto´s tegen die reden zonder verlichting.
Natuurlijk leidde dit regelmatig tot dodelijke ongelukken, dat was nou eenmaal de wil van God, Insha'Allah
Gedurende de hele rit braakte de autoradio een onafgebroken playlist van Arabische muziek uit.
In combinatie met het gesuis van de lucht uit de open raampjes kreeg het iets mystieks.
Langs de weg verschenen olielampjes van verkopers van illegale benzine, die was gestolen bij de raffinaderij van Ra's Lanuf.
Door te zwaaien met hun lampjes probeerden zij zo de aandacht te trekken van passerende auto´s.
Onderweg werden we nog een aantal keren afgestopt door slecht verlichte roadblock´s bemand door jonge militairen die driftig stonden te zwaaien met AK/47´s.
Die ouwe kalashnikov was een populair baasje in Libië
Tegen de ochtend wilde onze chauffeur nog even stoppen voor een ontbijt.
Dat bleek te bestaan uit een stuk vlees dat de hele nacht boven een houtskoolvuurtje had gehangen.
Wij bedankten hem vriendelijk voor zijn uitnodiging om deel te nemen aan deze feestdis.

Nadat onze taxiberijder zijn buik had gevuld reisden we verder.
In de ochtendschemering doemde een voorstad van Tripoli op.`
Lage simpele een verdieping hoge gebouwtjes doemden op langs de kant van de weg.
Tussen de huizen door kwam een meute vals blaffende honden, die renden achter onze taxi, het was een surrealistisch beeld.
Ik zat me stiekem al te verheugen op de terugreis.