Een bedreigde burgermeester in Helmond... en hoe zijn bedreigers hun zin kregen..

Een bedreigde burgermeester in Helmond...
en hoe zijn bedreigers hun zin kregen.. 

Inleiding
Jongstleden 16 februari stelt de rechtbank van Den Bosch de burgermeester van Helmond in het gelijk met zijn beslissing om af te zien van het openen van een tweede coffeeshop in zijn stad. Deze beslissing om de coffeeshop niet te openen was het gevolg van bedreigingen aan het adres van de burgermeester. Er is alle reden om stil te staan bij deze uitspraak omdat deze affaire voor zeer veel commotie heeft gezorgd tot de landelijke politiek aan toe met een reeks aan maatregelen van de regering met verstrekkende gevolgen voor het Nederlandse drugs- en coffeeshop beleid.

Fons Jacobs, Burgemeester van Helmond

Bedreigingen en besluitvorming
Een voor Nederlandse begrippen volstrekt nieuw fenomeen haalt eind 2010 de voorpagina van alle kranten, vult menig actualiteitenprogramma op de TV en zorgt voor een oproep van bijna de hele Tweede Kamer voor een keihard optreden van de overheid.

Dit alles is het gevolg van het bericht als zou de georganiseerde drugsmisdaad in Brabant de burgermeester van Helmond bedreigen, naar aanleiding van zijn voornemen van het openen van een tweede coffeeshop in zijn stad. Nadat de burgermeester voor de tweede keer bedreigd werd, kwam hij terug op dit voornemen en besloot hij de tweede coffeeshop niet te openen.
Bij deze voor Nederland schokkende constatering dat een burgermeester bedreigt wordt en dat dit aanleiding geeft om een gemeentelijk besluit te herroepen, staat de vraag centraal in hoeverre de overheid haar rug recht houdt. Bij bedreigingen aan het adres van de overheid is het diezelfde overheid waarvan verwacht mag worden dat zij “hun hoofd erbij houden”. Juist vanwege die bedreigingen hebben zij de plicht om, op basis van een grondige analyse, de juiste beslissingen te nemen. Dit mogen, afhankelijk van de aard van de bedreigingen, zelfs onorthodoxe beslissingen zijn zoals het herroepen van een democratisch besluit als in dit geval in Helmond. Maar het allerbelangrijkste is dat bij welke beslissingen de overheid ook neemt dit het beleid moet versterken, waarmee tegelijkertijd ook iedere schijn voorkomen wordt dat de bedreigers hun zin zouden krijgen.


Coffeeshop 'Carpe Diem'

Maar wie zijn in dit geval dan die bedreigers? De berichten wezen in de richting van de georganiseerde drugsmisdaad in Brabant van met name de grootschalige kwekers van Nederwiet. Maar aangezien deze kwekers hoofdzakelijk op de export naar Europa gericht zijn roept dit de vraag op welke van hun belangen geschaad worden als een burgermeester van een middelgrote stad een tweede coffeeshop wil openen? Hun exportbelangen komen daarmee toch niet op de tocht te staan? Daarbij zal dit niveau van georganiseerde misdaad toch wel beseffen dat het bedreigen van lokale bestuurders, politici of anderen binnen de publieke sector als een boemerang op hen terugslaat, van het onnodig in beeld komen dan hen lief is?
Dus als het niet de grote kwekers zijn, zijn het dan de buurtbewoners die op die manier tegen de komst van een coffeeshop protesteren? Gelet op de aard van de berichtgeving is dit ondenkbaar! Protesten van buurtbewoners tegen de overheid vinden in het algemeen op een geheel andere manier plaats, via buurtbijeenkomsten of andere hele of halve ludieke acties.

De enige kring waar de bedreigingen dan vandaan moet komen, zijn die van de lokale, illegale verkoopadressen van Nederwiet in Helmond. Het is de wereld van achteraf-adressen, van runners, van 06-dealertjes die “aan huis” leveren die de komst van de tweede coffeeshop in hun stad als een directe bedreiging van hun inkomsten beschouwen. Met het bedreigen van de burgermeester hebben zij hun zin gekregen. Hun inkomsten blijven gegarandeerd omdat de coffeeshop niet geopend wordt met als bizar detail dat het coffeeshopbeleid juist bedoeld is om de illegale dealpraktijken op achteraf-adressen terug te dringen! Coffeeshops fungeren al decennia lang als alternatief voor de illegale dealadressen; van de adressen waar vaak “vervuilde “wiet verkocht wordt en vaak ook harddrugs, om over de overlast en aantasting van het leefklimaat die zij veroorzaken in vooral de sociaal/economische zwakke woonwijken maar te zwijgen.

In plaats van het vasthouden aan de doelstellingen van het coffeeshopbeleid geeft de burgermeester een persconferentie waarbij hij de situatie in Brabant vergeleek met wat er zich in Mexico aan drugsoorlog afspeelt, van massale afrekeningen tussen drugsbendes, van infiltraties van drugsbazen in de bovenwereld, van corruptie tot in de hoogste kringen van politici, politie en bestuurders. (Met deze vergelijking gaat de burgermeester er volledig aan voorbij dat deze situatie in Mexico een uitvloeisel is van de extreme verschillen tussen het rijke Amerika en het straatarme Mexico, waar de drugsbazen kunnen beschikken over een leger aan arme, werkloze "desperado's" die voor een beetje Gringodollars voor zowat alles in te schakelen is. Dit drugsprobleem is in feite een Derde Wereld probleem!)

Door te verwijzen naar Mexico creëerde de burgermeester een zwaar overtrokken beeld over wat er zich in Brabant afspeelt. En aangezien hij in die beeldvorming ook de cofffeeshop betrok drong dit ook door tot in de landelijke politiek. Het was Minister Opstelten die, verwijzend naar het regeerakkoord de burgermeesters in Brabant en Limburg toezegde voor een versnelde invoering van de wietpas voor coffeeshops te zorgen, alsmede een intensivering van de aanpak van het drugstoerisme als het bestrijden van wietkwekerijen. Met deze oproep wordt er echter aan voorbijgegaan dat zowel het drugstoerisme naar Nederland als het aantal, op de export gerichte wietkwekerijen in Nederland al een tijd aan het afnemen is.
Dit is een rechtstreeks gevolg van de stormachtige opkomst van het aantal wietkwekerijen in zowat ieder Europees land. In plaats van deze ontwikkelingen in Brussel aan de orde te stellen van een Europees beleid tegen exportkwekerijen van wiet (met daarvoor in de plaats een integraal Europees cannabis- en coffeeshopbeleid) kiest Nederland voor een beleid; "om de macht in Brabant te heroveren op de drugsmisdaad", waarbij de coffeeshops daar in een pennenstreek bij opgeteld worden (terwijl coffeeshops criminalisering van verkoop en gebruik van cannabis juist tegengaat). Het regeeraccoord van onder andere de invoering van de wietpas (plus een afstandscriterium voor coffeeshops nabij scholen) zal leiden tot een ingrijpende reductie van het aantal coffeeshops (waarbij de weinig overgebleven coffeeshops tot grootschalige afhaaladressen zullen uitdijen, wat voor de overheid weer aan leiding zal geven om deze te sluiten).De manier waarop deze regering het coffeeshopbeleid wil uitvoeren zal ertoe leiden dat binnen een aantal jaren alle coffeeshops verdwenen zullen zijn. En zo krijgen in navolging van de Helmondse drugsdealers ook die in de rest van Nederland hun zin.

Dit alles brengt mij tot de macabere constatering dat waar in Mexico de drugsbendes nog zeer veel omkooppraktijken en intimidatie aan de dag moeten leggen om hun belangen veilig te stellen, in Nederland slechts het bedreigen van een burgermeester blijkbaar al voldoende is. Het trieste bij dit alles is dat het pijnlijk duidelijk maakt hoe weinig inzicht de overheid heeft in de voordelen van coffeeshops. Hoe kan bij meer dan 35 jaar coffeeshopbeleid al die betrokken bestuurders en instanties daar zo weinig van doordrongen zijn?

August de Loor
Adviesburo drugs

Dit artikel is hier gepubliceerd met persoonlijke toestemming van August de Loor , Adviesburo Drugs.

Reageren?