Dicht je cultuurgat: podiumkunsten deel 2. Grondleggers der podiumkunsten

Grondleggers

Konstantin Stanislavski

Stanislavski werd als Konstantin Aleksejev geboren op 17 januari 1863. Zijn gezin behoorde tot de betere klasse en bezat een grote liefde voor kunst. Zijn familie had een eigen privétheater. Daar zette Stanislavski zijn eerste voetstappen in de theaterwereld.

Theater

Op 19-jarige leeftijd richtte hij samen met zijn familie een klein theatergezelschap op; de Maatschappij voor Kunst en Literatuur. Om de naam van de familie niet te schenden, nam hij de artiestennaam Stanislavski aan. Hij vond zijn inspiratie niet bij zijn Russische tijdgenoten maar wel bij de oudere generatie van het Russisch realisme. Volgens Stanislavski had het theater een morele opdracht; het moest het publiek beschaven en opvoeden.Van het naturalisme moest hij echter niets weten want dit was een oppervlakkige weergave van de realiteit. Het ging hem om de historische en sociale essentie van de gebeurtenissen en de personages. In 1897 ontmoette Stanislavski de succesvolle auteur Nemirovich Danchencko. Vanaf dat moment werd de basis voor het Moskouse Kunsttheater gelegd. Ze brachten stukken van Tsjechov, waaronder ‗De kersentuin‘. Ook Meyerhold, die later een bekend regisseur zou worden, debuteerde hier als acteur. Tijdens deze periode ging Stanislavski als acteur door een crisis; hij wist niet wat het precies was dat hem zo succesvol maakte. Hij ging op zoek naar een nieuwe manier van acteren die de vrijheid van acteurs niet zou beperken en schreef zijn bevindingen neer in ‗My life in art‘ en ‗An actor prepares‘. In de Verenigde Staten werd Stanislavski's woord als bijbel beschouwd en zo ontstonden er misverstanden die zouden leiden tot de method acting. Vaak overschatten de acteurs hun eigen rol en belang en beschouwden ze zichzelf belangrijker dan de tekst of auteur. Op 7 augustus 1938 stierf Stanislavski. Hij bleef tot aan zijn dood geloven dat podiumkunst en literatuur de wereld konden veranderen.

Bertolt Brecht

Bertolt Brecht werd geboren te Ausburg in 1898. Zijn ouders behoorden tot de betere klasse van die periode. Hierdoor genoot hij van een goede opvoeding. Op school werd al snel duidelijk dat er in hem een kunstenaar schuilde. Hij maakte deel uit van het schooltoneel en bekritiseerde al meteen de eerste wereldoorlog. Hij kon het niet vatten dat alles in teken stond van het vaderland en dat zelfs veel mensen hun leven hieraan wilden wijden. Na zijn middelbare studies studeerde hij verder en kreeg hij de vakken natuurkunde, literatuur en medicijnen. Al na één jaar werd hij opgeroepen om zijn militaire dienst te vervullen

Inspiratie

als verpleger. Door het zien van al dit geweld, hield hij trauma‘s over. Bertolt wou werken aan een betere wereld waarin naastenliefde en harmonie centraal staan. Hij zag theater als een perfect medium om zijn ideeën over te brengen. Zo verhuisden de Brechts in 1924 naar Berlijn, de culturele hoofdstad van die periode. Al snel kwam hij op de proppen met een eerste voorstelling. Tegelijkertijd ontwikkelde zijn politieke bewustwording maar hij zou nooit deel uitmaken van een partij, Hij steunde wel het communistisch gedachtegoed (vooral Marx en Hegel). Deze bewustwording valt ook te merken aan zijn werken. Tegelijkertijd legde hij samen met Kurt Weill de basis van het epische theater (zie deel 3).

Lee Strasberg

De Joods-Amerikaanse acteur Lee Strasberg werd geboren op 17 november 1901 in Budzanów, het huidige Budaniv in Oekraïne. Samen met zijn ouders emigreerde hij op zeer jonge leeftijd, in 1908, naar de Verenigde Staten. Daar groeide hij op in de Lower East Side van New York, meer bepaald het armere gedeelte. Hoewel hij hier al sinds 1908 woonde, werd hij pas in 1936 een genaturaliseerde Amerikaan.

Fascinatie

Als tiener was hij gefascineerd door acteurs en toneelvoorstellingen. Hierdoor kreeg hij dan ook al snel het acteervirus te pakken. Zo volgde hij onder meer een opleiding in het American Laboratory Theatre van Ryszard Boleslawski en Maria Ouspenskava. Hij volgde ook een opleiding bij de Russische regisseur Konstantin Stanislavski.

In 1925 maakte hij uiteindelijk zijn acteerdebuut. Twee jaar na het verlies van zijn eerste vrouw, richtte hij in 1931 samen met Harold Clurman het New Yorkse Group Theatre op. Hier ging hij vooral als regisseur aan de slag. Enkele bekende leden van het Group Theatre waren (levendige) legendes zoals Elia Kazan, John Garfield, Howard Da Silva, Stella Adler en Robert Lewis. Het Group Theatre scheidde zich af van andere theatergroepen omdat hun voorstellingen meer politiek en sociaal gericht waren.

Group Theatre

Het Group Theatre werd, tien jaar nadat het was opgericht, in 1941 ontbonden. Strasberg bleef niet bij de pakken zitten en trok samen met zijn tweede vrouw, Paula Miller, naar Hollywood. In 1947 keerde hij echter terug naar Manhatten om samen met Elia Kazan les te geven in de Actors Studio van New York. Dit was voor hem het startschot naar een lange en mooie carrière. Twee jaar later werd hij er in 1949 artistiek directeur.

Hoewel hij slechts in zeven films geacteerd heeft, was hij een veelgevraagde mentor. Zo gaf hij onder andere les aan Marlon Brando, Marilyn Monroe, Al Pacino, Paul Newman, Dustin Hoffman en Robert DeNiro. Deze grote namen zorgden er dan ook voor dat de school een zeer goede reputatie kreeg. Strasberg besloot in 1966 om de school te verhuizen naar Los Angeles. Hier richtte hij in 1969 het Lee Strasberg Theatre Institute op. Niet veel later richtte hij dit instituut ook in New York op.

Lee Strasberg overleed op 17 februari 1982 ten gevolge van een hartaanval. Tot op heden werd hij vaak de bekendste promotor en grondlegger van method acting genoemd.