De ziekte van Addison is een zeldzame, maar ernstige aandoening. Ze wordt ook wel eens bijnierinsufficiëntie of bijnieruitputting genoemd aangezien de symptomen een gevolg zijn van een onvoldoende werking van de bijnierschors.

Thomas Addison beschreef deze ziekte voor het eerst in 1855. Het gaat hier om chronische bijnierinsufficiëntie, waarbij de bijnierschors onvoldoende werkt. Omdat deze ziekte zo zeldzaam is, wordt ze minder snel door artsen herkend. Toch kreeg ze heel wat aandacht toen voormalig president John Fitzgerald Kennedy door de ziekte werd getroffen.
 

Oorzaken
 

Door een slechte werking van de bijnierschors wordt onvoldoende aldosteron en cortisol aangemaakt.
Aldosteron is vooral belangrijk voor de zout- en waterhuishouding van ons lichaam en onze bloeddruk. Het zorgt voor de uitwisseling van natrium- en kaliumionen in de nieren en regelt op die manier de hoeveelheid water en zouten in ons systeem.
Cortisol is van belang voor het energie- en botmetabolisme en voor het omzetten van signalen op neurologisch en immunologisch vlak. Een tekort aan cortisol kan eveneens een te laag glucosegehalte veroorzaken. Cortisol is vooral belangrijk bij stress en inspanningen.
In de 19de eeuw was tuberculose de belangrijkste oorzaak  van deze aandoening. Nu wordt ze vooral veroorzaakt door stoornissen in het immuunsysteem, waarbij het lichaam zich gaat afzetten tegen de bijnierschors.

Symptomen

• Algemene vermoedheid en zwakte, zowel psychisch als lichamelijk
   
• Spier- en gewrichtspijnen
   
• Gewichtsverlies
   
• Spijsverteringsproblemen: verminderde eetlust, buikpijn en misselijkheid, chronische diarree
   
• Lage bloeddruk, bloeddrukdalingen die leiden tot duizeligheid en soms ook flauwvallen en hartkloppingen
   
• Hyperventilatie
   
• Veel drinken maar toch tekenen van uitdroging
   
• Veel zin in zout voedsel
   
• Bloedarmoede of anemie
   
• Pigmentatie/verkleuring (geel-bruin) van de huid en slijmvliezen

Onderzoek

De diagnose wordt gesteld op basis van de symptomen en een bloedonderzoek, met een zogenaamde ACTH-test. Hierbij test men eerst het cortisolgehalte in het bloed waarna men een hormoon (ACTH) toedient. Aan de hand van de reactie van het lichaam op deze injectie kan men nagaan of de bijnierschors nog voldoende werkt.
Via een urineonderzoek kan men eveneens het cortisolgehalte meten. Hierbij wordt de urine gedurende 24 uur getest zodat eventuele schommelingen kunnen worden waargenomen.
 

Behandeling

Deze aandoening is niet te genezen maar kan perfect onder controle worden gehouden door het geven van bepaalde hormonen die ervoor zorgen dat het tekort aan cortisol en aldosteron kan worden weggewerkt. De patiënt dient wel zorgvuldig te worden opgevolgd zodat de dosis, indien nodig, kan worden aangepast. Dit is vooral het geval bij lichamelijke en geestelijke inspanningen, stresserende situaties, schokkende gebeurtenissen, koorts en ontstekingen, operaties en andere ingrepen.
Deze chronische ziekte kan snel opflakkeren en op die manier tot shock leiden. Daarom is het belangrijk dat de conditie van de patiënt nauwlettend in het oog wordt gehouden. Men moet eveneens alert zijn voor uitdroging en ook de bloeddruk dient in de gaten te worden gehouden.
Bij een degelijke diagnose, een goeie behandeling en een correcte opvolging kunnen de symptomen grotendeels verdwijnen.

Reageren?