In Nederland komen ze niet zo vaak voor, maar wereldwijd zijn er regelmatig extreem zware aardbevingen. Wat waren de zwaarste aardbevingen in de geschiedenis?

De top 10 van zwaarste aardbevingen ter wereld (1)

Dit zijn de tien zwaarste aardbevingen die zijn voorgekomen in de menselijke geschiedenis sinds we de sterkte kunnen meten. Ook de Japanse aardbeving uit 2011 staat in deze lijst. De maat voor de sterkte van een aardbeving is de Schaal van Richter. In Nederland zijn de meeste aardbevingen in bijvoorbeeld Noord-Groningen van maximaal magnitude 3; de aardbeving van Roermond in 1992 was met 5,0 één van de zwaarste.

Extreem zware aardbevingen met magnitude 9,0 of meer komen bijna nooit voor op de wereld. Dergelijke aardbevingen veranderen de rotatiesnelheid van de aarde merkbaar. Zo heeft de aardbeving in Japan iedere dag enkele microseconden korter gemaakt. De energie van een dergelijke aardbeving is gelijk aan de energie van miljarden kernbommen zoals er op Hiroshima vielen. Het ergste gevaar ligt vaak overigens niet in de aardbeving zelf, maar in de tsunami die een zware aardbeving veroorzaakt.

10. Valparaiso, Chili, 1730 – 8,7 tot 9,0 op de schaal van Richter

Chili ligt op een breukzone die waarschijnlijk al miljoenen jaren met onregelmatige tussenpozen zeer zware aardbevingen genereert. De tiende zwaarste aardbeving werd ook daar veroorzaakt, net als #8 en #1. Door een gelukkige speling van het lot vielen er maar enkele doden te betreuren. Een zware voorschok gaf een krachtige waarschuwing in een tijd dat er nog geen geautomatiseerde waarschuwingssystemen. Daardoor vielen er noch als direct gevolg, noch door de nog tot duizend kilometer ver waargenomen tsunami veel slachtoffers.

9. Cascadia, Grote Oceaan, 1700 – 8,7 tot 9,2 op de schaal van Richter

De Cascadia-breukzone loopt van Vancouver, Canada, tot de zuidpunt van Californië.  Deze breukzone (zie de afbeelding rechtsboven) veroorzaakte in 1906 met de aardbeving van San Fransisco de dodelijkste natuurramp in de Amerikaanse geschiedenis. Dat was echter niet de zwaarste aardbeving van deze breukzone. Dat was namelijk de aardbeving van 1700. Vooral de enorme tsunami die de kust van Japan trof maakt deze aardbeving berucht.

8. Maule, Chili, 2010 – 8,8 op de schaal van Richter

In 2010 vond er op dezelfde breukzone die ook aardbevingen #10 en #1 veroorzaakte wederom een extreem zware aardbeving plaats, 8,8 op de schaal van Richter. Nu kan niemand zich echt voorbereiden op zo’n zware aardbeving, maar er wordt in Chili wel erg serieus rekening mee gehouden. Daarom lag het dodental gelukkig relatief erg laag, vooral in vergelijking met de veel minder zware aardbeving een maand eerder in Haïti. Die was 7,0 op de schaal van Richter en veroorzaakte volgens de Haïtiaanse overheid bijna 320.000 doden. De aardbeving in Maule eiste er enkele honderden. Ter vergelijking: de zwaarste naschok was 6,9, bijna net zo zwaar als in Haïti dus.

7. Ecuador/Colombia, 1906 – 8,8 op de schaal van Richter

Een uitloper van de breukzone die alle top 10-aardbevingen in Chili veroorzaakte, was in 1906 ook de oorzaak van de zevende zwaarste aardbeving ter wereld. Deze aardbeving was ook vooral berucht om de tsunami; indertijd bestonden er nog geen automatische systemen, maar de tsunami reikte wel tot Japan. De breukzone leverde in de jaren 80 nog drie (zwakkere) aardbevingen op. Eerst werd gedacht dat zij de voorbode voor nog zo’n enorm zware aardbeving waren, maar inmiddels lijkt het gelukkig waarschijnlijker dat de volgende oprisping van deze breukzone nog lang op zich zal laten wachten.

6. Sumatra, 1833 – 8,8 tot 9,2 op de schaal van Richter

In de tijd van Nederlands-Indië vond er voor de kust van Sumatra één van de zwaarste aardbevingen ooit plaats, en veruit de zwaarste die ooit nabij officieel Nederlands grondgebied plaatshad. Het was dezelfde breuklijn die ook verantwoordelijk was voor de derde zwaarste aardbeving ooit, de zeebeving in de Indische Oceaan op Tweede kerstdag 2004 (zie #3). Er is weinig bekend over de schade die deze aardbeving deed; getuigen spraken enkel in termen van ‘enorm’ en ‘grote aantallen’. Onderzoek aan koraalriffen heeft uitgewezen dat ook deze aardbeving een enorme tsunami teweegbracht.

©HenkX, februari 2012
Laatste update: 7 februari 2012

Klik op deze link voor de top 5!

Reageren?