Lees hier onderstaand meer over.

 

Wat is Korsakov

Het syndroom van Korsakov is een blijvende geheugenstoornis. De naam van dit syndroom is afkomstig van  een Russische psychiater namelijk : Sergej Korsakov. Hij ontdekte deze geheugenstoornis waarbij geen sprake was van dementie maar veroorzaakt wordt door o.a. alcoholmisbruik.

Wat zijn de kenmerken van Korsakov ?

In de meeste publicaties die betrekking hebben op het syndroom van Korsakov komen de volgende symptomen naar voren :

1: Het kost de Korsakov patiënt zeer duidelijk moeite om nieuwe feiten en feitjes te onthouden. We spreken dan van inprentingsstoornissen. Deze stoornissen in de inprenting kunnen dramatische vormen aannemen : het is zelfs mogelijk dat een Korsakov patiënt een deur uitgaat, zich vervolgens omdraait en de deur niet herkent als de deur die hij zojuist achter zich heeft dicht gedaan. De deur is hem volslagen vreemd. Het geheugen is ernstig verstoord, vandaar dat men ook wel de benaming amnestisch syndroom gebruikt.  Deze stoornis van het geheugen heeft met name betrekking op het korte termijngeheugen.

 

2: Het is echter ook mogelijk dat de Korsakov patiënt de volgorde van gebeurtenissen die lang geleden hebben plaatsgevonden, door elkaar gooit. Zo kunnen we bijvoorbeeld van een patiënt te horen krijgen dat hij in 1958 is getrouwd en dat zijn kinderen geboren zijn in 1948, terwijl hij in werkelijkheid in 1946 is gescheiden. We spreken in dit verband van een stoornis in het epiosodisch geheugen.  In bepaalde gevallen herinnert de betrokkenen de feiten wel, maar niet het tijdstip waarop ze plaatsvonden. Het dateren van gebeurtenissen is dus een groot probleem.

3: Ook het zogenoemde confabuleren hoort in het rijtje van de symptomen thuis. Met deze term geeft men aan dat de patiënt de gewoonte heeft om leemten in zijn geheugen op te vullen met (vaak zeer overtuigend klinkende ) fabeltjes of verhaaltjes die de patiënt ter plekke verzint. Hij doet dit om het feit te verbergen dat hij dingen niet meer weet.
Overigens weet de  Korsakov patiënt zelf niet dat zijn geheugenfunctie verstoord is: hij heeft geen ziekte-inzicht en ziektebesef. Op het moment dat je hem een vraag stelt waarop hij het antwoord niet weet, begint hij zijn eigen verzinsels te geloven. Toch hebben de meeste Korsakov patiënten op dergelijke momenten wel even in de gaten dat er iets niet klopt. Ze zijn vaak echter al zolang gewend hun situatie te verbloemen, dat ze daar zelf geen erg meer in hebben.  Dit gebrek aan ziektebesef kan ertoe leiden dat de patiënt het idee heeft dat het ziekenhuis een vakantie oord is. Hij voelt zich immers prima en heeft totaal niet in de gaten dat hij, voor wat betreft zijn verzorging, totaal afhankelijk is van anderen. De sociale zelfredzaamheid is bij de meeste Korsakov patiënten zeer gering.

4: Het vierde symptoom heeft betrekking op de desoriëntatie in plaats en tijd. Vaak weet de Korsakov patiënt niet waar hij zich bevindt en in welk jaar hij leeft. Hierdoor lijkt het soms alsof de patiënt wil gaan zwerven maar dat is niet zo hij weet gewoon de weg terug niet meer te vinden.
De stemming van de Korsakov patiënt wordt door de meeste onderzoekers als joviaal en eufoor omschreven. Mogelijk speelt het onvermogen tot inprenten hierbij een rol : eventuele boosheid of narigheid wordt direct vergeten. De patiënt heeft meestal goede zin en wil in de regel ook altijd wel meewerken aan onderzoeken en dergelijke. Vandaar dan ook dat er relatief veel neuropsychologisch onderzoek is verricht bij deze categorie patiënten.

Niet alle Korsakov patiënten zijn

echter even aardig. De wijze waarop de patiënt zich tijdens zijn ziekte gedraagt wordt mede bepaald door de persoonlijkheidskenmerken van de patiënt voordat hij ziek werd. Er zijn dus wel degelijk ook onvriendelijke en agressieve patiënten.

Een ander veel gebruikte term

in verband met het syndroom van Korsakov is het zogenaamde decorumverlies. Vaak zie je dat de Korsakov patiënt zichzelf heel slecht of helemaal niet verzorgt. Ook hier speelt weer de ernstige verstoring van het geheugen een grote rol : de patiënt is vergeten hoe hij zich moet verzorgen. Op dezelfde wijze is de patiënt vergeten hoe hij zich in gezelschap dient te gedragen. Daardoor kan het gebeuren dat de patiënt de verpleegkundige vraagt waar het toilet is, goed naar haar aanwijzingen luistert en vervolgens (doordat hij de weg naar het toilet alweer vergeten is ) in een plantenbak gaat staan plassen.

Initiatiefloosheid en apathie

zijn eveneens twee kenmerken die vaak worden genoemd met betrekking tot de Korsakov patiënt. In veel publikaties wordt aangegeven hoe moeilijk het is om de patiënt tot actie aan te zetten. Deze apathie zou volgens sommige onderzoekers sterker worden, naarmate de patiënt ouder wordt.

Dit zijn een aantal symptomen van het syndroom van Korsakov, in een volgend artikel zal ik dieper ingaan op de oorzaken van Korsakov.

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.