Niets zo veranderlijk en toch weer blijvend als mode

Wat is mode?

Mooie kleren zijn er altijd wel geweest,
maar de term mode is een verschijnsel van de 20ste eeuw.
Tot die tijd waren er vele kledingsstijlen die per stand en per land anders waren.
De mode heeft zich behoorlijk en ook razend snel ontwikkeld in de 20e eeuw.

Een van de grootste kenmerken is dat het blijft veranderen.
Het is nog maar net "in de mode" of is ook al weer "uit de mode".
De mode staat dus nooit stil ook al zien we vaak veel dingen terug uit vroegere tijden.
Met een kleine of grote vernieuwing, een verandering en/of  herhalingen van de mode van vroeger is daarmee  de cirkel weer rond.

Mode is meer dan kleding alleen.
De mens heeft kleding nodig om zich te beschermen tegen elke invloed van het weer, van zomer tot hartje winter.
Mode is niet alleen voor bescherming,
maar ook voor de mens een manier om zich te onderscheiden van anderen.
De een zal dit doen door zich te onderscheiden naar stand, macht,  of rijkdom,
en de ander laat juist zijn afkeer blijken door alternatief gekleed te gaan.
Dus bijna iedereen is er onbewust of bewust mee bezig.

Edelen en boeren
 

In de middeleeuwen was er een groot verschil tussen de kledij van adel en die van de boeren,
en de groeiende burgerij.
Wel droegen zowel mannen als de vrouwen eigenlijk hetzelfde basiskledingstuk, de cotte.

In de loop van de tijd ontwikkelde zich rond deze cotte de mode van West-Europa,
Iedereen droeg wol en linnen, alleen de rijkste konden zich stoffen van buitenlandse zijde en katoen
veroorloven.

De boeren en de gewone bevolking maakte zich ook niet druk over wat mode was of niet,
maar droegen grofgeweven, eenvoudige en functionele kleren, in natuurlijke of gekleurde tinten.

Adellijke lieden daarentegen hechte een groot belang aan hun kleding,
en vooral aan de dure stoffen.

Jugendstil 1900-1920

Jugendstil was de eerste grote internationale stijl in de 20e eeuw.
Deze stijl was een toegepaste kunst, en bestond uit vloeiende lijnen,
met als doel kunst en ambacht met elkaar samen te verenigen,
en trachten iedereen in een smaakvolle verantwoorde omgeving te laten leven.
Jugendstil bleef beperkt tot het zuivere ambacht en werd nooit een stijl voor de massa.
Het bleef een kunstenaarsstijl voor de gene die zich daar bij prettig voelde.

Droit devant korset
De beroemde S vorm kwam door het droit devant korset,
en wat tevens het kenmerk was voor de lijn van de Jugendstil.
Je word zo ingeregen dat het lichaam een strakke S vorm kreeg,
de buik wordt platgedrukt en billen en borsten worden overvloedig geaccentueerd.
Je middel moest zo slank zijn dat men het met twee handen kan omvatten.
De rok zit glad en strak om de heupen en waaierde naar onderen toe wijd uit in een sleep,
zodat het effect van de S vorm goed zichtbaar is.
De meest voorkomende stoffen waren toch wel de soepele en dunne stoffen zoals: mousseline, kant,
crepe de chine, tule en chiffon, zelfs in de winter.
In de zomer gebruikt men zachte pasteltinten die op het hoofd gedragen word,
waarvan het haar rondom in een rol is gedraaid, grote hoeden met veren en bloemen en linten.
Ze moesten dan ook met hoedenspelden in het haar vastgeprikt worden.

1918

Mr. Poiret bevrijdt de vrouw...
1900 was de periode van Paul Poiret.
Het was Paul Poiret die de vrouwen verloste van hun korset...
Hij vond dat het vrouwelijk lichaam alleen met een steuntje onder de borsten geholpen moest worden.
De kleding van Poiret zat los,gaf bewegingsvrijheid en bevatte geen taillelijn.
Paul Poiret wilde de mode veranderen en ontwierp kleding waarbij geen korset nodig was.
Met de vrouwen uit hun "kooien" te bevrijden, wou Paul Poiret het vrouwenlichaam
de kans geven om haar rondingen zichtbaar te maken.

In deze tijd ontstaat in Engeland, Duitsland, Oostenrijk en Nederland,
een groep dames die het korset als rechtstreekse aanleiding,
de reformbeweging oprichten.
Deze vrouwen gingen ten strijde (niet ten onrechte) over alles wat het korset kon veroorzaken.
In 1889 wordt in Nederland de V.v.V.v.V.
"Vereniging voor Verbetering van Vrouwenkleding" opgericht.
ook hun Duitse, Oostenrijkse, Engelse en zelfs Italiaanse en Russische zusters,
vinden ze dat het korset niet meer gebruikt moet worden. Het moet weg!
Stukje bij beetje raakten vrouwen ervan overtuigd dat een korset niet goed voor hun gezondheid was.
Producenten zagen hier wel wat in en bedachten 'gezonde' kleding en ontwikkelden wasmachines.
Zo werd het de bevolking steeds iets gemakkelijker gemaakt.
Door al deze veranderingen is het korset duidelijk op de achtergrond getreden.
Niet vaak zag je nog vrouwen met een extreem smalle taille.
Ook het wassen van het ondergoed werd een blijvertje, gelukkig!

Ook de bovenkleding moet veranderen.
Het moest soepel vallen, mogelijk met het gewicht van de stof vanaf de schouders
en ook strakke boordjes en strakke manchetten zijn uit den boze.
Er moest veel minder ondergoed worden gedragen en in plaats van het korset, maakte men reclame voor soepeleondersteunende gordels, de zogeheten Wilhelmina-lijfjes voor dikke dames en het Hollandia-lijfje voor slanke vrouwen.

De japonnen werden gemaakt van een soepele stof, vielen dan ook heel soepel
langs het lichaam af en hadden wijde mouwen die naar onderen toe nauwer werden.
En wat natuurlijk het belangrijkste was: men droeg geen korset!
Men noemde de kleding "Aesthetic dress"

Broeken voor dames

Door de oorlog van 14-18 kwam er einde aan een mooie, idyllische tijd.
De vrouwen moesten hun echtgenoten vervangen die aan het front vochten,
en hadden dus absoluut geen tijd en interesse in de mode.

Enig lichtpunt in deze moeilijke periode was het feit dat de vrouw,
door haar nieuwe taken, een broek begon te dragen.
Al was en bleef het nog steeds een schande.

1920

De oorlog is voorbij en zij die hem overleefd hebben feeste erop los.
De bescheidenheid en nuchterheid is ver te zoeken

Het was na de Eerste Wereldoorlog moeilijk om terug te keren naar het oude leven,
omdat de oorlog een grote invloed heeft gehad op miljoenen mensen.
De arme waren armer geworden door de inflatie en de werkloosheid was sterk toegenomen.

Nieuwe mode

Tijdens de oorlog hadden vrouwen meer zelfstandigheid gekregen waardoor ze nu veel vrijheid hadden
wat ook duidelijk werd in de kleding.
De benen mochten weer zichtbaar worden en hadden kleding waarin ze zich makkelijk konden bewegen,
in tegenstelling tot het korset.
Vrouwen wilde slank zijn met smalle heupen, en kleine borsten, een klein hoofd en lange benen.
Dit was omdat ze dan mannelijker over kwamen en dit goed van pas kwam in het bedrijfsleven,
waar vrouwen steeds meer terecht in kwamen.

1930

De mode wordt zeer bescheiden

De beurs is gekelderd en het is crisis.
Waar in de jaren '20 de bescheidenheid zoek was,
zitten we nu totaal in de tegenovergestelde periode...

Door de beurscrash van 1929 heeft de uitgelatenheid van de jaren '20 plaats moeten maken voor de sobere elegantie.
De jurken zijn rechter, vloeiender en verfijnder en worden enkel aangespannen aan de taille door een riem.
 

                    
De enige fantasie die op dit moment wordt getolereerd is de rugdecollete en een klein hoedje.

1939-1945

De wederopstanding van de mode...
De Tweede Wereldoorlog en de moeilijkheden die er zijn,
weerhouden de vrouwen er niet van om zich met expressie te kleden.

1940

De Tweede Wereldoorlog kan, in tegenstelling tot de crisis in de jaren '30,
de vrouwen er niet van weer houden om zich met elegantie te kleden.

Kurken zolen, extravagante hoeden, wollen mantelpakjes met brede schouders,
De vrouwen willen zich toch modieus kleden ondanks de moelijkheden.
De stijl is wel sober maar straalt toch een grote drang naar individualisering uit.

Door de oorlog zijn stoffen moelijk te verkrijgen wat de ontwerpers er toe aanzet om nieuwe,
niet alledaagse materialen te gebruiken.

Ondanks de grote textielschaarste en de tot stilstand gedwongen mode-industrie
bleek zich toch tijdens de oorlogsjaren een nieuw modebeeld te ontwikkelen.
Dit was vooral gebaseerd op vindingrijkheid.
In Engeland werd de fashion group of Great Britain opgericht,
die modeshows organiseerde waar werd getoond hoe men van oude kleding iets nieuws kon maken.
In Nederlandse damesbladen stonden zelfs aanwijzingen hoe men zelf schoenen kon vervaardigen,
een lippenstift was een begerenswaardig bezit want met make-up werd het gemis aan variatie in de kleding gecompenseerd.
Over het algemeen trachtte de West-Europese vrouw het moreel hoog te houden,
door haar uiterlijk niet te verwaarlozen.

Veranderingen

Na vier jaar oorlog kon de pret niet op en besloot men te gaan genieten van de "geneugten des levens"
zoals alcohol en sigaretten.

Deze periode wordt natuurlijk gekenmerkt door de charleston en jurken met pailletten.
De look wordt steeds meer tweeslachtig: korte jongenskopjes, zoveel mogelijk de borsten verstoppen,
en natuurlijk het sigarettenpijpje,

1950
 

De droomvrouw van een ontwerper...
De tijd van Brigitte Bardot en Grace Kelly.
Maar ook zeker niet te vergeten de spijkerbroek "james dean" ;)

Met de komst van de weelderige elegantie kwam het afscheid van de vrijgevochten vrouw.

Ruime jurken met smalle tailles, bijpassende handtassen, naaldhakken, make-up,
de ideale vrouw komt met grote passen terug.

Bardot en Grace Kelly zijn de grote voorbeelden voor de vrouwen van de jaren '50 die houden van feesten,
cocktail-parties, gemaskeerde bals, ...

Reageren?