Melancholia is een spirituele film die doet nadenken over de ellende in de wereld. Wat je zou doen, met nog korte tijd te leven? Hoe we omgaan met depressie van jezelf en anderen?

DE METAFOOR VAN DE FILM MELANCHOLIA IS EEN KLEURRIJK JUWEEL. RECENSIE TACO!

SYNOPSIS:

                                      Justine geeft zich over aan de natuur.

Aan de parallel met de film Festen van Thomas Vinterberg,valt niet te ontkomen. Maar waar Festen het moet hebben van letterlijk en figuurlijk schokkende beelden, worden we in aanvang verwend met esthetica. De muziek van Wagners Tristan en Isolde versmelt zich met de beelden. Groen en een schaduw van blauw glijden spiritueel over het beeld. Het heelal met de naderende planeet Melancholia en het paleis van Claire en haar man, met een perfect ontworpen tuin, aan een groot meer.Hier vinden de festiviteiten van het huwelijk van Justine en Michael plaats. Broer en zus en hebben er alles aan gedaan en veel geld uitgegeven. Er is zelfs een achttien holes golfbaan aangelegd.

WILLIAM STYRON, LARS VON TRIER EN SARTRE OVER DEPRESSIE!

Ook zou ik een vergelijking willen maken met Sophie’s Choice. William Styron beweerde dat hij nooit zo’n depressieve [overigens geweldige film en boek] zou hebben kunnen maken als hij niet zo zwartgallig was. Er is geen inzichtelijker boek over depressiviteit dan dat van William Styron:’ Styron schreef openlijk over zijn depressies, onder andere in het boek Darkness Visible. William Styron beschrijft in dit aangrijpende verhaal zijn vrije val in een diepe depressie die hem leidde naar de hel van de waanzin. Hij schetst een intiem portret van de kwellende beproeving die een depressie is en geeft een inkijk in een ziekte die goeddeels onbegrepen is. Maar Lars van Trier de regisseur is ook geen lachebekje ook hij lijdt aan zwartgalligheid. Sartre beweerde: ‘L’enfer cést l’autre’. Maar is de ander ook niet het paradijs, vraag ik me af.  Maar Justine de hoofdpersoon ziet met angst naar de wereld. ‘We zijn allemaal eenzaam’ verklaart ze.

JUSTINE EN HET RECLAME BUREAU

                                                      Justine en Michael

Justine werkt voor een reclame bureau. De eerste die mag speechen is haar baas en die is zo weg van haar creativiteit, verhuld in een weelderig lichaam en een perfect uiterlijk. Haar baas bevordert haar tot art director als cadeau. Maar vraagt een slogan als ruil. Die geeft ze niet, waarop een medewerker van de baas de opdracht krijgt haar te volgen en de slogan te ontmantelen.

Kennelijk heeft ze haar zware melancholie weten te camoufleren voor de buitenwereld maar niet voor haar familie. Die haar niet begrijpt en haar oplegt de depressie sub rosa te houden.

DE STEMMING SLAAT OM!

Na de quasi geestige speech van haar baas slaat de stemming volledig om. Wanneer eerst haar vader [John Hurt] zijn ex vrouw, als bazig betiteld en zij [ Charlotte Rampling] hem als een nietszeggende clown afschildert, is de stemming bedorven. Michael stuntelt en Claire en haar man weten nauwelijks iets positiefs te zeggen. Justine knapt helemaal af en gaat naar boven om te slapen en een bad te nemen. Niemand weet waar ze is, iedereen zoekt haar, want ze moet de taart aansnijden en het bal openen met Michael. Als ze haar vinden reageert ze zich af op haar baas: je bent een klein op macht belust mannetje is en bagatelliseert zijn werk. Ze wordt direct ontslagen, kennelijk haar doel.

DE HUWELIJKSNACHT!

Ze wil helemaal niet naar bed met Michael en vraagt hem om tijd en haar jurk weer vast te maken. Waarop ze de tuin in loop en de jonge medewerker van het bedrijf verkracht. 

VERTREK

De sfeer is nu zo naargeestig dat iedereen ook Michael vertrekt. Alleen Clair, haar man en hun zoontje blijven achter met Justine. De paarden zijn zeer onrustig. Claire begint te hyperventileren. Als ze bij adem is, kijken ze door de periscoop en zien de planeet Melancholia naderen. Met ijzerdraad maakt hun zoon een rondje en als je er door kijkt kun je zien dat Melancholia  groter of kleiner wordt. Claire raadpleegt Google [altijd een goed idee] want haar man beweert om haar gerust te stellen, dat volgens wetenschappelijke berekeningen, de planeet langs de aarde zal gaan. Maar Google toont ook andere cijfers, die Claire’s angst intensiveren. En dan volgt de climax!

DE METAFOOR

Claire verzet zich tot het uiterste, ze wil vluchten maar waar naar toe. Maar in Justine is nu alle rust verschenen die ze nodig had. Haar eventuele dood heeft een kalmerend effect op haar,  net als op de paarden die zich letterlijk neerleggen bij de gebeurtenissen. Ook nu wordt weer in mooie kleuren het verhaal verteld. Melancholia, de planeet en mijn melancholie vormen een eenheid, zegt Justine. Claire vraagt of ze bang is? Justine lacht en zegt: ‘Dit is het antwoord op een wereld met alleen maar angst, geweld en eenzaamheid’.

DVD

Omdat de film net uit de Arthouses was verdwenen, spoedde ik me gisteren naar de videotheek, waar de film net binnenkwam. Twee exemplaren zag ik liggen tussen stapels dozen met Conan en andere geweldsfilms. Ik had de video primeur, de downloaders uitgesloten.
 
KRITIEK

Melancholia, van de Deense regisseur Lars von Trier, is volgens de National Society of Film Critics de beste film van vorig jaar. Kirsten Dunst, een van de hoofdrolspeelsters in Melancholia, werd verkozen tot beste actrice.

LARS VON TRIER

Lars van Trier is altijd wel voor een rel te vinden. Dit keer als zijn film in Cannes wordt verkozen tot beste van 2011. Beweert hij aan het einde van zijn speech: ‘dat Hitler ook wel iets goeds in zich had’. Hij hem wel begrijpt en zelfs sympathie voor hem heeft. Het leverde hem zware kritiek en een persona non grata op, maar ook een enorme dosis aandacht voor zijn film.

MIJN MENING!

Melancholia is een kleurrijke zeer esthetische, spirituele film, mede door de muziek van Tristan en Isolde, met een boeiend thema, zeker nu het einde der tijden is aangekondigd. Nou geloof ik nooit in zulke voorspellingen. Het nodigt uit tot sektes met leiders die het einde der tijden verkondigen om hun eigen onbelangrijkheid te compenseren. Maar ik vraag mezelf af wat ik zou doen als ik wist, dat ik nog maar korte tijd te leven had. Nevil Shute schreef daar in 1955 al een bestseller over: ‘On the beach’.
Ook het bespreekbaar maken van onbegrepen depressie is een grote verdienste van deze film

MELANCHOLIA.

Een van de hoofdfiguren uit’ Shylock van Shakespear’ wordt de vraag gesteld, als hij een pond van zijn eigen vlees moet afstaan, waarom ben je altijd zo melancholisch. Het antwoord is zo subliem: ‘Everybody plays a part on the stage and I am playing the part of the melancholy’!   Ik leef als een optimist maar wel met een melancholische ondertoon.

Overigens:Kirsten Dunst is 'the male gaze dream' en verdiend een oscar.

CAST

Regisseur: Lars von Trier
Acteurs : Kirsten Dunst, Charlotte Gainsbourg, Kiefer Sutherland, Charlotte Rampling, John Hurt, Alexander Skarsgård

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.