De leugendetector: geschiedenis en hoe die succesvol omzeilen.

Geschiedenis en definitie

De eerste leugendetector werd uitgevonden in 1902 door James MacKenzie, de leugen analysator zoals wij die nu kennen werd bedacht in 1921 door John Larson. Het spreekt uiteraard vanzelf dat met de vooruitgang van de tijd deze apparaten grondig gemoderniseerd werden.

De polygraaf zal altijd controversieel blijven gezien nogal wat mensen moeite hebben met een machine die emotionele reacties kan analyseren. In de misdaadbestrijding wordt het al gebruikt sinds 1924 hoewel in sommige landen en bijvoorbeeld bepaalde Amerikaanse Staten de jurisdictie ervan wordt aangevochten en soms compleet geminimaliseerd. De betere Angelsaksische term polygraaf komt van het feit dat de machine eigenlijk verschillende fysische reacties in kaart brengt terwijl een persoon wordt ondervraagd. Belangrijk is dat deze verschillende reacties bijvoorbeeld bloeddruk, ademhaling, zweten en in bepaalde gevallen nog enkele andere reacties simultaan worden gemeten.

Theorie van de polygraaf

Het principe van de leugendetector is de theorie dat een persoon die liegt onbewust te kampen heeft met bepaalde stress symptomen, deze fenomenen zorgen er voor dat er bepaalde patronen verschijnen die onnatuurlijk of toch ten minste ongebruikelijk voorkomen. De stress van het liegen zou ook gepaard gaan met enkele onafwendbare psychologische reacties die dikwijls te herkennen zijn in lichaamstaal.

Verschillende hoog gevoelige sensoren worden bevestigd aan het subject die het onderwerp is van de ondervraging, de al supra besproken parameters zoals ademhaling, bloeddruk en anderen krijgen een statistische vorm op papier. De ondervrager stelt gedurende het onderzoek enkele testvragen om het individuele patroon te kunnen bepalen bij het geven van een correct of een incorrect antwoord. De eerste vragen zijn dan ook banaal, zoals “is dit je naam?”. Eens het patroon wordt herkend worden de essentiële vragen voor het onderzoek gemixt met andere vragen. Een polygraaftest kan gemakkelijk uitlopen tot twee uur. Na de ondervraging worden de date zorgvuldig geanalyseerd door experts.

De leugendetector in de praktijk

In bepaalde landen zoals in de Verenigde Staten is de polygraaf een belangrijk instrument bij de misdaadbestrijding, verschillende overheidsdiensten zoals het F.B.I., de C.I.A. of het leger maken er gretig gebruik van. Dient ook wel gezegd dat verschillende defensie advocaten aandringen op een polygraaftest om zo verdachten eventueel te kunnen vrijpleiten. Zoals bij vele anti-misdaad technieken is het volledig onschuldig wanneer men niets op zijn kerfstok heeft en kan het belastend zijn indien men geheimen draagt.

Naast de juridische benadering is het zeker niet ongewoon dat men voor bepaalde banen een polygraaf test moet ondergaan indien men kans wil maken op de betrekking ook in de privé sector. Uiteraard kan deze niet verplicht worden in de private zakenwereld doch een weigering staat gelijk aan geen betrekking.

In Europa wordt de leugendetector door de speurders gebruikt als probabilistisch instrument doch wordt in de rechtbanken zwaar aangevochten.

Tips om de leugendetector met succes te doorstaan

Gelukkig wordt er ook door psychologen en politiediensten rekening gehouden met het feit dat deze machine niet onfeilbaar is, en dat de resultaten kunnen variëren van persoon tot persoon. Onschuldig of schuldig het ondergaan van een polygraaf test is geen alledaagse bedoening en resulteert in massa’s stress. Het kan dus perfect zijn dat bepaalde mensen die compleet onschuldig zijn verkeerde metingen geven puur en alleen door de angst van het moment en de stress. Een test met een leugendetector is dus nooit conclusief. Om deze redenen is het blijkbaar ook mogelijk om zelfs de meest geroutineerde polygraaf experten om de tuin te leiden. Wat nu volgt is een opsomming die op zijn minst de resultaten een twijfelachtig karakter kunnengeven. Volgens bepaalde literatuur op het internet zou het zelfs mogelijk zijn om deze machines compleet te misleiden. Wat nu volgt is een opsomming van methodes om de polygraaf is diskrediet te brengen.

Weigering

Men kan weigeren indien de wet het toelaat. Men kan inroepen dat met angst heeft voor “een vals positief beeld” en om deze redenen dan ook de proef niet wenst te doorstaan. Men kan tevens argumenteren dat een polygraaf in de rechtbank geen enkele bewijswaarde heeft.

Voorbereiding

De plaatselijke bibliotheek zou wel eens de antwoorden hebben die u zoekt. Lees alles wat je kunt over leugendetectors. Begrijp de methodes, wees voorbereid op de typevragen en neem kennis hoe het apparaat werkt en welke lichaamsfuncties worden bestudeerd. De factoren angst en nervositeit zullen drastisch verminderen.

Mentale coaching

Zoek uit wat de ondervrager wil weten. De politieman is immers op zoek naar informatie, specifieke informatie. Stel je de vraag wat ze willen weten, welke bekentenissen ze willen, welke zaken die je niet kan of mag toegeven. Tussen de misschien honderd vragen zijn er slechts een tiental die echt belangrijk zijn. Bedenk zelf wat je privaat wilt houden en wat onschuldige informatie is.

Banaliseer de ondervraging

Zie het als een sollicitatieproef. Benader het als een job interview. Straal zelfzekerheid uit, kleed je onopvallend liefst in donkere kleuren en probeer een goede eerste indruk te maken. Probeer de afspraak niet te ontlopen of uit te stellen. Zorg voor een goede lichaamshouding, hou de armen ver van je lichaam en geef niet toe aan impulsen zoals door de haren wrijven en dergelijke. Wees er op attent dat de ganse tijd je onder een microscoop ligt men zal je bestuderen van het moment dat je binnenkomt tot het ogenblik dat je de kamer verlaat. Dus niet alleen de polygraaf is belangrijk, zie het als een psychologisch steekspel. Wees er ook zeker van dat er verborgen camera’s zijn.

Categoriseer de vragen

Er zijn drie soorten van vragen relevante, irrelevante en controlevragen. Probeer het onderscheid te maken en te herkennen. Er zullen onaangename vragen worden gesteld waarop niemand graag antwoord zoals “Heb je ooit al eens gelogen?” hoewel het onaangenaam is dit toe te geven ga er niet over liegen, het zijn simpele controle vragen.

Blijf bij het onderwerp

Geen korte antwoorden en ga niet uitweiden. Het doel van de ondervrager is je te doen bekennen gelijk wat hoe banaal of triviaal ook, geef niet toe indien het niet zo is. De expert zal de indruk wekken dat de machine hem vertelt dat je liegt, trap niet in deze val. Hij zal dit zeker beweren ook al is het niet zo. Open geen deur die ruimte geeft voor andere vragen. Hou het bondig met “Ja” en “Neen”, onderdruk de gewoonte om je te verdedigen of iets uit te leggen. Wees beleefd en meewerkend, maar geef geen extra ongevraagde informatie. Antwoord zonder aarzeling, te lang nadenken en met een standvastige stem. Hier geen moment voor misplaatste humor of over bedrijvigheid.

Geef geen inzicht in je kennis

De ondervrager zal je vragen of je weet hoe de machine werkt vooraleer hij begint. Stel je onwetend op, geef niet toe dat je over het onderwerp hebt gelezen. Betwist ook niet de juistheid van de leugendetector. Pas op dat de ondervrager geen termen noch afkortingen gebruikt die je niet verondersteld bent te kennen.

Hou je bloeddruk onder controle

Mits training kan je, je eigen bloeddruk regelen alsook je hartritme. Gemakkelijk is dit niet doch het is mogelijk. Hou je ademhaling onder controle en oefen een strategie, adem niet te diep, en probeer regelmatig te ademen. Je kunt het bespelen door je ademhaling enkele seconden in te houden en pas dan uit te ademen bijvoorbeeld. Doe dit enkele seconden, en kom terug naar een normaal patroon, klaar voor de volgende vraag.

Hou je brein bezig bijvoorbeeld met rekenoefeningen, bijvoorbeeld tel vlug achterwaarts wanneer je een vraag beantwoord. Denk aan iets verschrikkelijks, beangstigend of juist het tegenovergestelde aan iets die je vreugde en euforie bezorgt terwijl je antwoord. Bij de K.G.B. werd er getraind om bij ondervragingen te denken aan een stenen muur.

Volgens verschillende bronnen is dit echter de beste truc bijt op je tong, voldoende om pijn te voelen, maar wees voorzichtig dat het niet begint te bloeden. Oefen in de spiegel zodat deze handeling onzichtbaar is voor de ondervrager. Vergeet wel niet dat je niet te lang kan zwijgzaam zijn zonder verdenking te ontlokken. Sommigen hebben een nagel in hun schoen en duwen hun voet op de nagel om de pijn te induceren. Hou er rekening mee dat de ondervrager kan vragen je schoenen uit te doen.

Naspel

Hou er rekening mee dat eens de machine is afgekoppeld dat de observatie niet ten einde is. Probeer geen uiterlijke tekenen van emotie te tonen, zeker geen opluchting of euforie. Het zit er dik in dat je enkele minuten alleen wordt gelaten, waarna je uiteraard druk geobserveerd wordt op je gedrag en lichaamstaal. Het kan zijn dat de ondervrager terugkomt met de leuke vermelding dat de machine bewijst dat je hebt gelogen. Blijf kalm, standvastig en herhaal je ontkenning. Veranderen je antwoorden niet en bespreek ze ook niet, zelfs niet het kleinste detail. Ga niet in op de vraag voor verdere interviews.

Bedenking

Voor alle duidelijkheid dit artikel is niet bedoeld als handleiding voor degenen met onzuivere gewetens die de gevolgen van hun daden willen ontspringen. Deze mensen zal ik direct ontnuchteren, om succesvol een polygraaf te ontwijken moet men niet alleen over een hoog intellect beschikken, het vergt bovendien lange training en ijzersterke persoonlijkheden. De C.I.A. heeft berekend dat nog geen 1,7% van de wereldbevolking hier mits training zou toe in staat zijn. Deze ambities zijn aangeraden om direct te vergeten.

De doelstelling van dit artikel is om aan te tonen dat het een uniek toestel is met zeer veel kwaliteit doch vooral om aan te tonen dat geen enkel stuk techniek voor 100% de menselijke aard kan analyseren, laat staan in kaart brengen. Eén van de meest wonderbare dingen eigen aan de mens is zijn improvisatiekracht, voor mij een bewijs dat het menselijk brein steeds hoger zal staan dan gelijk welke vorm van artificiële intelligentie.

© Thalmaray - 2012

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.