Een indrukwekkend verhaal gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis...

Want de whisky zou voor de laatste zijn...

Het is vlak na de Eerste Wereldoorlog. Een groep Engelse soldaten staat klaar om elk zijn eigen weg te gaan. De een gaat naar familie, de andere naar vrienden. Ze zweven allemaal op de rand van uitputting en het verwerken van de gruwelijke oorlogstijd doen ze elk op hun eigen manier. Ondanks de verschillen in leeftijd, afkomst, interesses en bezittingen is het een hechte groep. Hecht, omdat de oorlog te zwaar was voor hun alleen. Hecht, omdat deze mannen de enige waren waarop ze konden vertrouwen en hecht, omdat ze samen overleefd hebben. En dan, als de mannen al een tijd stilzwijgend, droevig en verward bij elkaar gezeten hebben begint een wat oudere, ruige man te praten. 'Jongens', zegt hij, en nog eens 'Jongens!'. De mannen kijken op, elk uit hun eigen overpeinzingen gehaald. 'Jongens', zo gaat hij verder, 'ik weet dat we hebben afgesproken om elkaar elk zijn eigen weg te laten gaan. Dat onze levens hier scheiden en dat we elkaar niet zullen vergeten. Maar laten we elk jaar één dag bij elkaar komen, om te zien wie we geworden zijn en om te weten wie er van deze groep nog in leven zijn. Laten we een dag nemen om samen na te denken over degenen die we verloren hebben en om ervoor te zorgen dat we onze kameraden, die hier niet meer zijn, niet zullen vergeten.' Het bleef even stil, maar een voor een begonnen de anderen te knikken en werden ze het erover eens dat ze dit plan zouden uitvoeren. De mannen leefden weer wat op en spraken af elkaar voortaan op 16 juni te ontmoeten. Elk van hen zou die dag naar 'The whisky bar' komen; een klein restaurant vlakbij Londen. Niets, behalve de dood, zou een excuus zijn voor hun afwezigheid.

Er ging een jaar voorbij...

Een jaar van onrust en opbouw. En toen er een jaar verstreken was, kwamen de mannen voor het eerst bijeen. Eén voor één kwamen ze binnen: onwenning, aarzelend en slecht op hun gemak. Maar zodra ze elkaar zagen kwam de sfeer van een hechte, vertrouwde groep weer terug. Ze zaten met z'n allen rondom een oude, verweerde tafel en dronken whisky. Terwijl ze spraken over hun oorlogstijd, verloren kameraden en het leven van afgelopen jaar, viel het oog van een van de mannen op een mooie, oude, goede fles whisky. En terwijl hij ernaar zat te kijken kwam er een idee bij hem op. Hij vroeg even de aandacht en zei: 'We zijn hier nu met zijn allen voor de eerste keer bijeen, en we zullen in de toekomst nog veel vaker samenkomen. Maar hoe meer jaren er verstrijken en hoe ouder we worden, hoe minder mensen zullen komen.' Het was stil geworden, en de mannen luisterden met ernstige en enigzins droevige gezichten naar de man. 'Als ik daaraan denk, aan het feit dat steeds minder stoelen gevuld zullen worden, dat we steeds meer kameraden zullen verliezen dan overvalt het verdriet en de pijn van gemis me. En toen ik naar die mooie, oude, goede whisky keek zag ik voor me hoe ons aantal zal afnemen en hoe er uiteindelijk maar een zal overblijven. En daarom, vrienden, laten we deze fles whisky elk jaar hier op de tafel zetten. Laat het een symbool worden voor degenen onder ons die niet meer zullen komen. Degenen waar we op zullen wachten, tot we uiteindelijk beseffen dat hij niet zal komen. En laat deze fles, deze bijzondere whisky zijn voor de laatste van ons die overblijft.'

En zo deden ze. De eigenaar van The whisky bar zette elk jaar op 16 juni 's ochtends vroeg de whisky fles in het midden van de tafel, voordat de mannen kwamen. En de eerste paar jaren kwamen alle mannen. Ze spraken met elkaar, herdachten de oorlog en hun verloren kameraden en spraken elk jaar wat meer over het heden en wat minder over de oorlog. Maar het 14e jaar bleef er een stoel leeg. En de mannen zagen het, en voelden allen de pijn en het verdriet. Toen, in het jaar dat de eerste stoel leeg bleef, toen kreeg de whiskyfles waarde. Het was alsof er een spoor van verdriet de whiskyfles omringde en hun eraan herinnerde dat niet alleen de oorlog levens eist. Maar het bleef niet bij die ene stoel. Terwijl de jaren verstreken bleven steeds meer stoelen onbezet. En de mannen die overgebleven waren liepen met steeds meer angst naar het zaaltje met de whiskyfles toe. Steeds langzamer ook, want de mannen werden oud en kregen te maken met ziekten en pijn.

Steeds meer lege stoelen...

Uiteindelijk waren er nog maar 5 mannen die rondom de, nu veel te grote tafel zaten. Ze zwegen veel en staarden naar de whiskyfles die hun de gezichten toonde van allen die hun stoel onbezet lieten. De fles, die misschien straks wel voor hen zou zijn. Wie van hen zou straks als enige aan deze tafel zitten? Bedroefd en eenzaam met als enige gezelschap die fles whisky? Alle 5 werden ze erbij stilgezet dat hun einde naderde, en dat hun tijd op aarde binnenkort zou eindigen. En de mannen gingen naar huis; peinzend, treurend.

Het jaar daarop waren er nog twee mannen die rondom de whiskyfles overspoeld werden met herinneringen, flarden van gebeurtenissen en met een sterk gevoel van onrust en angst. Angst omdat ze hier waarschijnlijk volgend jaar niet meer zouden zijn, maar ook angst omdat ze hier volgend jaar misschien nog wel waren, maar dan alleen. Hoe pijnlijk duidelijk werd hun dit gemaakt door al die lege stoelen om hun heen. Twee nietige, oude, gekrompen mannetjes die aan alle kanten werden omringd door lege, verlaten stoelen. En steeds opnieuw werden hun ogen naar de whiskyfles getrokken. Ze begonnen te praten, verward en onsamenhangend, om maar niet naar die fles te hoeven kijken, om maar niet te hoeven denk aan al hun overle.... en ze praatten, en ze zwegen. Ze keken en ze voelden. Ze namen afscheid met de wetenschap van dood en verdriet om zich heen. Omhelsden elkaar voor de laatste keer, en keken nog eenmaal om naar de fles met de vraag op hun lippen 'Zit ik hier volgend jaar alleen'?

Het laatste jaar...

Het was de ochtend van 16 juni. De eigenaar van The whisky bar, inmiddels de zoon van de vorige eigenaar, pakte met eerbied de fles whisky op en droeg hem naar de tafel. Bedroefd herinnerde hij zich de mannen die eens gekomen waren, maar waarvan nu de stoelen leeg zouden blijven. Al die jaren hadden hem gehecht aan deze groep oudsoldaten en hij rouwde om hen als verloren vrienden. Terwijl hij de stoelen recht zette hoopte hij dat de twee mannen, die vorig jaar nog geweest waren, ook dit jaar zouden komen. Dat niet een van beide hier alleen aan tafel zou zitten om te beseffen dat alleen hij nog over was. Eventjes, in de stilte van de ochtend, nam hij plaats aan de oude, verweerde tafel. Diep in gedachten beleefde hij elke ontmoeting opnieuw. Ook dit jaar stond de fles te wachten op de mannen. 66 jaren waren nu verstreken, 66 ontmoetingen hadden hier in deze zaal plaatsgehad. Zou dit het laatste jaar zijn?

De tijd verstreek tergend langzaam En het werd later en later. En de ochtend ging over in de middag en de middag in de avond. En de eigenaar zat aan het hoofd van de tafel, en wachtte. Zijn tranen waren gevloeid, en de klok had middernacht geslagen voor de eigenaar besefte dat er niemand komen zou. Alle stoelen waren leeg, alleen de fles stond op de tafel.

En de eigenaar liet de fles staan. Feesten werden gegeven, bijeenkomsten gehouden, maaltijden gegeten maar de whiskyfles bleef staan. Want de whisky zou voor de laatste zijn...