De vreemde eend in de bijt van de familie der katachtigen ( Felidae ), is het jachtluipaard (cheetah).

 

Orde: Carnivoren                                                                                                                                                    Familie: Felidae                                                                                                                                                             Soort: Acinonys jubatus                                                                                                                                  Verspreidingsgebied: Afrika, Zuid-Azië, en het Midden-Oosten                                                                                Grootte: Kop en lichaam 112 tot 135 cm, staartlengte 66 tot 84 cm                                                                        Gewicht: gemiddeld 39 tot 65 kg.Het mannetje is iets groter en zwaarder dan het vrouwtje.         

 

 

 

 

Hij heeft veel hondachtige kenmerken, die niet bij andere katachtigen voorkomen, zoals lange poten en harde klauwen met kussentjes op de zolen en nagels die niet ingetrokken kunnen worden.

De snelste

Het jachtluipaard is het snelste van alle landdieren en jaagt op prooien zoals gazellen en impala's bij snelheden tot 112 km per uur. Het lichaam van de cheeta is slank en gespierd als dat van een hazewindhond. De rug is opvallend licht en buigzaam waardoor de cheeta adembenemend grote passen kan maken en snel kan acceleren. 

De klauwen zijn niet zoals hij andere katachtigen bedekt als ze terugetrokken zijn, zodat de poten niet slippen als hij bij hoge snelheden manoeuvreert. De meeste tv- beelden die we van cheeta's zien zijn gefilmd op de Serengeti-vlakte in Tanzania, een open savannengebied, waar ze gemakkelijk op te sporen zijn. Ze komen ook voor in de natte savannen en de beboste heuvels en bergachtige streken. Het enige leefgebied dat ze helemaal mijden is het tropische regenwoud.

Voedsel

De cheeta jaagt in concurrentie met andere predatoren zoals leeuwen, luipaarden, wilde honden en jakhalzen. Als hoge-snelheidsjager heeft hij zich gespecialiseerd in de snelste antilopen van de vlakten: gazelle en springbok. In de nattere savannen jaagt hij op impala, lechwe en rietbok.

 Cheeta's jagen laat in de morgen als de andere jagers uitrusten. Hoewel ze heel hard kunnen lopen, kunnen ze een snelheid van 122 km per uur maar ca. 300 meter volhouden, daarna raakt hun lichaam oververhit en raken ze buiten adem. Daarom vertrouwt de cheeta, net als andere katten, op het besluipen van de prooi en naderen hun doelwit tot op 40 meter afstand, voordat ze de achtervolging inzetten. Een cheeta kan makkelijk een gazelle inhalen, maar de antilope kan zijn achtervolger ontwijken door scherpe wendingen te maken. Als hij een paar keer kan zigzaggen zonder gepakt te worden zal de cheeta door uitputting gedwongen worden de  jacht op te geven. 

Mens neemt toe, luipaard neemt af.

Hoewel cheeta's dun gezaaid over grote delen van Afrika voorkomen, neemt hun aantal snel af doordat de agrarische activiteiten van de mens toenemen. Er zijn er naar schatting nog 14.000, nog maar de helft van het aantal van de jaren vijftig. Omdat de bevolkingsaanwas in Afrika nog steeds toeneemt en meer land wordt gebruikt voor landbouw, zal de druk op het bestaan van de cheeta's steeds groter worden. De cheeta van nu is waarschijnlijk geëvolueerd in Zuid-Azië, maar jammer genoeg komen ze daar maar erg weinig voor,  ze werden eeuwenlang bejaagd om hun prachtige, kostbare vacht en tegenwoordig is de Aziatische soort zeldzaam.

Over de hele wereld zijn de cheeta's zo gelijkvormig dat men wel eens heeft gedacht dat de soort in het veleden eens bijna uitgestorven moet zijn geweest en dat alle nu levende cheeta's van hetzelfde vrouwtje afstammen. Dit gebrek aan genetische diversiteit is een probleem voor de wildbeschermers omdat het de cheeta's bijzonder vatbaar maakt voor ziekten. We zouden ze zomaar allemaal kunnen kwijtraken.

Voortplanting

De jachtgebieden overlappen elkaar vaak en groepjes mannetjes komen vaak het gebied van naburige vrouwtjes binnen als die laten  merken krols te zijn door urine op bosjes, rotsen en boomstammen te sproeien. 

Hoewel meerder mannetjes het spoor naar het ontvankelijke vrouwtje zullen volgen, hebben ze hun eigen hiërarchie en alleen het dominante mannetje paart daadwerkelijk met haar. De anderen wachten in de buurt. Het broedpaar paart meer keren binnen een paar dagen, maar als de seksuele activiteit afneemt scheiden hun wegen. 

 

 

Welpen

Het vrouwtje baart drie maanden later in haar eentje. Gemiddeld bestaat een nest uit drie jongen, maar kan bestaan uit één tot acht jongen. De jonge cheeta's worden geboren met een opvallende vacht van blauwgrijs haar op de bovenkant van het lichaam. Ze zijn dan 30 cm lang en wegen 250 tot 350 gr. Hoewel het nest meestal goed verborgen is in lang gras of tussen bosjes, verplaatst de moeder haar kroost elke paar dagen, dat voorkomt het ontstaan van een sterke geur rond het nest die de kwetsbare welpen kan verraden aan andere jagers die gewoonlijk meer dan de helft van het nest doden in de eerste drie maanden. 

Als ze vijf of zes weken oud zijn kunnen de welpen met hun moeder mee en delen ze haar prooi, hoewel ze meestal nog tot ze drie maanden zijn haar melk drinken.

Merkwaadig genoeg krijgen cheeta's hun jachtinstinct niet bij de geboorte mee. Ze leren deze essentiële vaardigheid van hun moeder en blijven daarom 13 tot 20 maanden bij haar. In die periode leert ze hen op zachtaardige wijze de technieken van de jadcht en bouwt hun vertrouwen op door de prooi die ze neerhaalt door hen te laten doden. Uiteindelijk verlaat ze hen.

 

 

 

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.