Het mysterieuse over de geisha`s en het verdwijnen van dit beroep

“Geisha” is nooit een al te bekend onderwerp geweest in het westen.
Het woord “geisha” wordt in het westen vaak als "dame van lichte zeden" vertaald.

Deze vrouwen waren dat niet, maar verfijnde, geschoolde gezelschapsdames
Het eigenlijke beroep is ontstaan in de Tokugawa-periode,

Wie aan japan denkt, denkt ook al snel aan geisha's, maar wie waren en zijn die geisha's?
Zijn het dames van lichte zeden, of zijn het entertainers?
Wat is de oorsprong van de geisha?

De term geisha wordt gebruikt om een gezelschapsdame aan te duiden,
die gekleed is in de typische, streng gestileerde kleding en die met klassieke japanse muziek,
zang en dans de avond van een gezelschap aangenaam vermaakt.
Letterlijk betekent geisha "kunstpersoon".
Kenmerkend voor de geisha zijn de kunstige pruik van zwart haar,
het witgemaakte gezicht met de rode lippen en een opvallend versierde kimono,
Geisha's werden beschouwd als toonbeelden van schoonheid en verfijnde cultuur.

Werken als maiko en daarna als geisha
Om een geliefde maiko en een geisha te worden moet er hard gewerkt worden.
De meeste werken het gehele jaar door,zeven dagen per week en 365 dagen per jaar.
Tijdens een ‘ozashiki’ leert een geisha de status van de gasten kennen door de manier
waarop de zaal is ingericht.
Dit is te zien aan welk servies er op tafel staat, wie het eten verzorgt,
De geisha moet deze dingen opvallen en haar gedrag daarop aanpassen.

De periode 794-1185
De vrouwen die opgeleid werden tot geisha, moesten, voor ze zich geisha konden noemen,
eerst een jarenlange opleiding volgen wat heel erg belangrijk was voor de maiko, de toekomstige geisha.
De vrouwen leefde een leven die totaal afgezonderd was van de mannelijke aristocraten.
Deze vrouwen waren zeer hooggeschoold en omdat ze zich niet vaak lieten zien,
waren ze in de ogen van de mannen mysterieuse wezens.

Maiko is het laatste stadium dat men doorloopt voor je een geisha wordt.
Elke maiko krijgt een onee-san 'oudere zuster' aangewezen. Leeftijd is hier niet van belang,
een oude maiko kan een jongere ‘oudere zus’ krijgen toegewezen.
De maiko vergezelt haar onee-san naar feesten en bijeenkomsten waar ze in plaats van observeren,
de praktijk die haar is aangeleerd moet uitoefenen.
Maiko´s dragen andere make-up, haardracht en kleuren van kimono´s dan geisha´s.
Dit is om duidelijk te maken dat deze meisjes nog geen volwaardige geisha´s zijn.
Uiteindelijk zal het stadium van Maiko aan zijn eind komen en zal het meisje een volwaardige
geisha worden.
Als geisha word je uitgenodigd door theehuizen of door het gezelschap zelf.
De bedoeling is om de mannen op deze feestjes gezelschap te houden.

Het werkterrein van de maiko en de geisha is meestal een 'ochaya' dat letterlijk vertaald 'theehuis' betekent.
Hier onderhouden de geisha's en maiko's de gasten door middel van conversatie voeren, dansen, zingen, muziekspelen, gedichten voordragen, thee inschenken.

Ook kan men in de duurdere restaurants de geisha's aan het werk zien.
Hier wordt een eigen kamer besproken waar het gezelschap zich dan vermaakt.

Als een maiko voldoende geschoold is, en alle taken van het vak goed beheerst,
meestal na zo'n 5 jaar, kan zij geisha worden.
Hierdoor zal haar aanzien aanzienlijk stijgen, want een goede geisha heeft
nog altijd een hoog aanzien in japan.

Aan de kleding kan de overgang van leerling-geisha naar geisha gezien worden.
De kraag die onder de kimono gedragen wordt verandert van rood, rozeachtig naar een witte.
Bij het wisselen van de kragen hoort een ritueel dat ‘erikae’ genoemd wordt.
In de laatste maand als maiko wordt het sakko kapsel gedragen.
Door het doorknippen van de bovenste haarwrong zijn de dagen als maiko voorbij.
Dit kan een emotioneel moment zijn voor de meisjes.
Na de sakko houdt de geisha haar hele artiestenleven hetzelfde kapsel

Tot 1958 bestond het gebruik van "mizuage" waarbij de leerling-geisha officiëel ontmaagd werd door de
hoogste bieder.
Ze was dan meestal 15 of 16 jaar.
Vlak voor haar mizuage boden haar klanten die geïnteresseerd waren in de ontmaagding geld
en vervolgens kon de 'winnaar' de jonge geisha ontmaagden. In 1958 werd dit gebruik officiëel afgeschaft

Uiterlijk van een Geisha

Kapsel
Bij voorstellingen en uitvoeringen draagt ze een pruik, omdat elke Geisha er hetzelfde uit moet zien.
Door het maikokapsel, waarbij het haar op de kruin wordt samengebonden, ontstaan kale plekken op de kruin.
De haren worden op hun plaats gehouden door een bamboe pin,
waardoor de haarwortels voortdurend onder druk komen te staan.
Vanwege de jeuk aan de hoofdhuid krabben de geisha’s met de punt van een haar-ornament en dit zorgt ervoor
dat het haar bij de wortel wordt afgebroken.
Na een aantal jaren ontstaan er kale plekken.

Make up
Het uiterlijk van de geisha is zeer belangrijk,
zij moet er perfect uitzien.
Make-up is daar een onderdeel van.
Het gezicht wordt wit gemaakt en de lippen en ogen rood.
De witte make-up is een overblijfsel uit de tijd dat er nog geen lampen aanwezig waren in het paleis van de keizer.

De artiesten maakten alleen hun gezichten wit, met krijt, kalk of cyanide,
maar ook door middel van gedroogde uitwerpselen van de nachtegaal,
zodat de keizer hen goed kon zien bij het kaarslicht.
Maar een witte huid is ook een statussymbool.
Daaraan kon men zien dat men niet buiten hoefde te werken.
"hoe witter, hoe rijker"

Kleding
Geisha’s dragen altijd een kimono.
De beginnende geisha dient te werken, enkel voor de uitbreiding van haar garderobe.
Tijdens hun loopbaan zijn zij dan ook een fors bedrag kwijt voor het aanschaffen van hun kleding.
De kimono wordt gemaakt van zijde en zijn zeer kostbaar.
Ook vereist het dragen van een kimono een speciaal kapsel, schoeisel, sokken en handtasjes.
Er zijn belangrijke voorwaarde verbonden aan het dragen van een kimono.
Ze kunnen informatie prijsgeven over de drager, zoals leeftijd en huwelijksstatus.

De kledingstijl van een geisha is dusdanig ingewikkeld dat ze zichzelf niet alleen aan of uit kan kleden,
wat voor een prostituée zeer onhandig zou zijn.
Een geisha is een ongetrouwde vrouw, zo gauw ze trouwt kan ze haar beroep niet meer uitoefenen.
Wel kan ze een relatie met een man aangaan die haar "danna" wordt.
Hiermee wordt ze een soort van officiële maitresse, maar blijft wel als geisha werken.
Met deze danna heeft de geisha wel een sexuele relatie

Danna’s zijn beschermheren voor de geisha’s.
In de loop van tijd krijgen zij deze heren voornamelijk voor financiële steun.
Het is mogelijk om met de danna te trouwen en dan wordt de geisha-loopbaan beëindigd.
Echter, niet alle geisha's verwerven een danna.
De geisha's op topniveau hebben geen financiële steun nodig en kunnen heel goed
voor hun eigen zaken zorgen.

Op haar top, kon zij wel 30.000 dollar op een avond aan geld ontvangen.
Natuurlijk was dat niet elke avond zo, maar een jaarlijks inkomen zat toen rond een half miljoen dollar.
Bedenk wel dat daar veel onkosten tegenover stonden,
zoals de honderden kimono's die zij nodig had en die per stuk duizenden dollars kostten.

Edo-periode 1603-1867

In 1779 waren de geisha´s verplicht zich in te schrijven bij een bureau van het Kemban-sho.
Enkel dan werden ze officieel erkend als geisha´s.
Het Kemban-sho trad op als tussenpersoon tussen de geisha en de klant of theehuis.
De Kemban-sho stelde vast hoe lang en op welke tijdstippen ze mochten werken.
Het kemban-sho legde vele richtlijnen, gedragsregels en voorschriften vast waaraan de geisha´s zich moesten houden.
De reden voor die vele regels was om de concurrentie tussen de geisha´s en de courtisanes te verminderen.
Zo waren er voor de geisha´s regels voor kleding en kapsel,
om de geschillen tussen hen en de courtisanes te verduidelijken.

Het verschil tussen een geisha en een vrouw van lichte zeden(courtisane) is te zien aan de wijze dat zij hun kimono strikken.
Een geisha heeft haar obi,(centuur), netjes gestrikt op de rug.
Hierdoor heeft zij altijd hulp nodig.
Dit terwijl de courtisane de knoop op haar buik draagt.

Ook vandaag de dag zijn er in Japan nog steeds enkele tientallen geisha's actief,
uitsluitend als de klassieke Japanse kunsten gevormde gezelschapsdames.
Hun vroegere plaats in de Japanse maatschappij is met de westerse naoorlogse invloed,
geleidelijk aan overgenomen door de goedkopere prostituees en escortbureaus.

De verdwijning van de geisha
Na de Eerste Wereldoorlog wantrouwde japan alle westerse invloeden, en weerde deze uit de maatschappij.
De japanse waarden, normen en tradities namen de plaats in van die van het westen.
Dus ook de geisha´s konden weer hun beroep met glans uitoefenen.
Dit was weer een korte “gouden tijd” voor de geisha´s.
Aan het begin van de tweede wereldoorlog werd de verbanning van alle Westerse invloeden enkel maar groter.
Zelfs in deze slechte tijden bleven de geisha´s hun beroep uitoefenen.
In 1944 sloten echter steeds meer theehuizen door de crisis.
Geisha´s werden nu ingezet om mee te werken in fabrieken.
Vele geisha´s ontvluchtten dit werk door vlug nog te trouwen met één van hun vaste klanten of door werkelijk te vluchten naar het platteland.
In 1945 bezette amerika japan.
Door de grote armoede en honger die er heerste waren vele geisha´s genoodzaakt hun eens zo kostbare bezittingen te verkopen voor veel te lage prijzen.

Na al deze armoede en honger was het wel de entertainmentindustrie die als eerste terug in volle bloei kwam.
In 1947 werd publieke prostitutie stopgezet wegens het steeds meer verschijnen van seksuele
overdraagbare aandoeningen.
Na de tweede wereldoorlog verzamelde een deel geisha´s zich terug in de geisha-wijken.
Toen in 1952 de amerikaanse bezetting uit japan verdween,
probeerde het land alle nieuwe invloeden te verwijderen.
Het beroep geisha had weer een korte bloeitijd in het verschiet.
Nu werd dit beroep wel uit vrije wil uitgeoefend,
terwijl voor de wereldoorlogen kleine meisjes verplicht werden een geisha-opleiding te volgen.
Toch verdween dit vak langzaam.

De geisha van deze tijd.
De interesse in het beroep is tegenwoordig niet meer zo groot.
Daardoor zijn er veel minder geisha’s dan vroeger en zijn er veel geisha-huizen gesloten.
In de jaren twintig was de geisha-periode op zijn hoogtepunt.
Er leefden door het hele land wel 80.000 geisha’s.
Na de oorlog was dit verminderd naar 1200.
In 1999 waren er nog maar 195 traditionele geisha`s te vinden