Vanochtend las ik op Nu.nl het nieuwsbericht dat in Rotterdam een 13-jarige leerling een hamer door de klas had gegooid. Het zou niet met opzet zijn geweest, maar de hamer was tegen het hoofd van de docent gekomen die vervolgens naar het ziekenhuis moest.

Het nieuwsbericht (citaat: Nu.nl):

Leerlinge (13) verwondt docente met hamer

ROTTERDAM – Een 13-jarige leerlinge van een school in Rotterdam heeft maandag een 57-jarige docente een hoofdwond bezorgd met een hamer.

Alles zou hebben plaatsgevonden tijdens een les handvaardigheid. Er was onrust in de klas geweest en er ontstond een woordenwisseling. De reactie van het meisje was dat ze de hamer door het klaslokaal slingerde. Om maar even de opzet buiten beschouwing te laten: Wat bezielt zo'n kind om een hamer door de klas te smijten? Waar haalt ze het lef vandaan? Wat is de achterliggende gedachte? Waar ligt de grens van normen en waarden bij dit kind?

Dit nieuwsbericht staat doodleuk in de kranten vandaag en we vinden het kennelijk niet eens meer zo vreemd dat dit gebeurt. De ouderen onder ons zullen al snel zeggen: “Die jeugd van tegenwoordig” of “In onze tijd was dat wel anders. We haalden het niet eens in ons hoofd zoiets te doen.” Van die laatste uitspraak: “We haalden het niet eens in ons hoofd zoiets te doen.” ben ik nog niet zo zeker. Natuurlijk hebben we allemaal wel eens de gedachte om iemand iets aan te doen. Het zijn dan onze normen en waarden die ons tegenhouden daadwerkelijk te gaan doen wat onze gedachten ons zeggen. We hebben een rationele gedachtegang: Rationeel is een manier van denken waarbij niet enkel rekening houdt met logische principes, inhoud en uitgangspunten, maar ook met het Effect van het denkproces, d.w.z. de mate waarin men zijn doel bereikt de ongewenste maar reële neveneffecten van het denkproces. Met andere woorden wegen we in ons hoofd af wat de beste keuze is met behoud van normen en waarden.

De trend die ik in de laatste decennia heb zien ontstaan, in mijn relatief jonge leven, is dat normen vervagen en waarden verdwijnen. Wat is de norm die we hanteren? Hoe ver kunnen we gaan bij de ander? Wat vinden we “normaal” en wat vinden we “abnormaal”? Wat is de waarde aan de normen die we hanteren? Kunt u het nog volgen? Ik verplaats dit even naar het incident in Rotterdam. Zonder ouders of het meisje aan te vallen schets ik hier slechts een mogelijke oorzaak. Ik ken het meisje niet en ik ken ook de ouders niet, maar stel u eens voor: Dit 13-jarige meisje leeft in een gezin waar geweld “normaal” is. Ze weet niet beter. Ze weet zelfs niet anders dan dat dit er “bij hoort”. Dit meisje zou wel eens het slachtoffer kunnen zijn van huiselijk geweld. Doordat ze niet beter weet is het voor haar dan ook niet meer dan normaal om in een conflict, want dat is kennelijk de aanleiding, te gooien met spullen. In dit geval heeft ze een hamer vast gehad en heeft met deze hamer haar frustratie en boosheid richting de juffrouw, of misschien wel enkel richting de hamer, geuit.

Of het nu per ongeluk is gebeurt of niet, het gevolg is dat de juffrouw nu verwond is doordat het meisje haar frustratie of boosheid heeft geuit via het gooien van de hamer. Ik kan nu vrolijk beginnen over zelfbeheersing en agressieregulatie, maar daar heeft dat meisje kennelijk niets van meegekregen in haar opvoeding. Dus stel dat het zo is en de ouders zijn tekort geschoten in hun opvoeding, kan dit voor de rest van het leven van dit meisje gevolgen hebben. Het kan haar achtervolgen en dit kan een begin zijn van een aantal vreselijke uitingen in elk conflict dat ze in haar leven gaat tegenkomen.

Wat ik vooral wil bereiken met dit artikel is dat wij ons eens dringend moeten afvragen waar onze grenzen van normen en waarden liggen. Wat vinden we nog “normaal”? Wat vinden we nog “waardevol”? En dan niet te praten over materialistische dingen, maar gevoelsmatig en empathisch onszelf afvragen hoe dat nu echt zit bij ons zelf. Hebben we nog wel respect voor de medemens? Hebben we nog wel goede handvatten in onze opvoeding of in het geven van onze opvoeding, om over te dragen wat “Goed” en wat “Slecht” is? Vroeger kon men daar niet omheen en was de kerk leidend hierin. Zelfs op school had de kerk invloed op de normen en waarden die werden gehanteerd. In de loop der jaren is de macht van de kerk sterk afgenomen en is de trend van het verlies van normen en waarden toegenomen. Ongeacht of ik nu voor of tegen de macht van de kerk ben, merk ik wel dit verlies en hunker ik en velen met mij, naar een nieuw veiligheidsgevoel.

Want hoe kan dat toch gebeuren dat een docent als deze 57-jarige vrouw, daar in Rotterdam zomaar een hamer naar haar hoofd gesmeten krijgt? Ik mag hopen dat er hulpverlening wordt opgestart voor dat meisje en voor het gezin. Dat kind en dat gezin kunnen evengoed door deze agressieve uitspatting voor hun hele leven getraumatiseerd raken en dan te bedenken dat voor de 57-jarige docente haar veiligheidsgevoel in de klas compleet is vervaagd. De normen en waarden die deze vrouw in haar klas hanteerde, om voor de veiligheid van haar leerlingen te zorgen, is doorbroken door de klap van een hamer.

Laten wij vooral elkaar helpen met dit gevoel van normen en waarden te laten groeien. Laten we samen opnieuw de discussie over goed en kwaad herleven. Of dat nu via religie is of door discussie, het zal ons helpen. Waarom denkt u anders dat er zoveel opvoedingsprogramma's op de televisie zijn?

www.sjoerdjong.nl

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.