De uitslag van de laatste verkiezingen heeft geresulteerd in een verbrokkeld politiek klimaat. Daaraan ligt niet alleen een zekere vorm van cynisme ten grondslag, maar ook het negeren van het wat en het hoe. Wat politici willen bereiken weten ze veelal beter voor het voetlicht te brengen dan de manier, waarop ze dat denken te doen.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek constateerde enige tijd geleden, dat bij de Nederlandse burger het cynisme ten opzichte van de politiek is toegenomen. Hoe zou dat nou toch komen?

Verzuiling

Vast staat, dat er vijftig jaar geleden in Nederland nog een maatschappelijk middenveld bestond, waarbinnen de aandacht voor de publieke zaak en dus ook voor de politiek werd gereguleerd. Het was de tijd van de verzuiling. Protestanten, katholieken en socialisten hadden elk hun eigen organisaties, waarbinnen hun ideologische gedachtegoed werd gekoesterd en politiek werd vertaald. Inmiddels is het aantal leden van politieke partijen drastisch teruggelopen en er zijn zelfs partijen, die helemaal geen leden maar slechts volgelingen kennen.

De overheidssupermarkt

Ik denk, dat de toegenomen individualisering hiervoor de verklaring vormt. Ieder voor zich en de staat voor ons allen. De burger wil, dat de staat zich zo weinig mogelijk met haar of hem bemoeit. Diezelfde burger wil ook, dat de staat de helpende hand biedt, wanneer zij of hij in de problemen komt. Het enige, dat de burger dus wil, is de mogelijkheid om selectief te winkelen in de overheidssupermarkt. En dat liefst voor zo weinig mogelijk geld. Wat heeft dat met politiek te maken? Alles en niets. Alles, omdat het in de politiek gaat om het zoeken van oplossingen voor maatschappelijke problemen. Niets, omdat het in de politiek ook gaat om de vraag in welke richting die oplossingen moeten worden gezocht. Dat laatste vergt debat en dat debat wordt wat moeilijk, wanneer mensen niet verder kijken dan hun neus lang is.

Knollen voor citroenen

Nietwaar: meer snelwegen en beter openbaar vervoer, lagere belastingen en hogere uitkeringen, betere woningen en lagere huren. En zo zou ik nog wel even door kunnen gaan met het beloven van de hemel op aarde. Dit alles neemt niet weg, dat politieke partijen de taak hebben om dit cynisme te bestrijden. Ter rechter en ter linkerzijde van het politieke spectrum gebeurt dat met leuzen als ‘weg met de files’, ‘weg met de islam’ en ‘geen gezeik, iedereen rijk’. Achter die leuzen zal men vergeefs zoeken naar doordachte manieren, waarop een en ander gerealiseerd kan worden. De burger is niet alleen gespitst op het eigenbelang, maar laat zich kennelijk ook graag knollen voor citroenen verkopen. Politiek is een vak net als alle andere. Dat vak wordt soms slecht uitgeoefend en het wordt tijd, dat politici ophouden met zaken simpeler voor te stellen dan ze zijn. Want ‘n euro laat zich maar één keer uitgeven.
 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.