Het fenomeen choken kent meerdere betekenissen. In dit artikel worden tips gegeven om choken bij examens en in de sport te voorkomen.

 

CHOKEN, ONDER JE KUNNEN PRESTEREN. HOE KOMT DAT? VOORBEELDEN: EXAMENS EN WEDSTRIJDSPORT. HOE KUN JE CHOKEN VOORKOMEN?

Er zijn verschillende betekenissen voor choken.

1 DE AUTO:

Er wordt teveel benzine gebruikt waardoor de bougies nat worden en niet kunnen vonken. Het verzuipen van de motor was in het verleden een bekende kreet. Je moet dan een paar minuten wachten tot de bougies weer droog zijn. Vooral een koude start geeft startproblemen. In mijn auto zit gelukkig nu een automatische choke , met een elektronische regeling, die precies weet hoeveel benzine nodig is. Choken of stikken komt uit het Latijn: ‘strangulare’.

2 LUCHTPIJP:

Een vernauwing van de luchtwegen kan plaats vonden bij chronische[langdurige] en acute[ traumatisch ongeval] stress …men moet naar adem happen.
De luchtweg kan ook door een voorwerp worden geblokkeerd. Ik zelf heb me wel eens verslikt in een taai stuk vlees dat voor mijn luchtpijp bleef steken. Dit kan heel gevaarlijk worden. Zie je zoiets gebeuren. Pas dan de worstel greep toe en druk met beide armen op de buik en maag. Meestal spuug je het uit met vaak ook nog wat braaksel. Maar het is letterlijk een opluchting!

3 a CHOKEN OMDAT JE AAN DE EISEN DIE GESTELD WORDEN NIET KUNT VOLDOEN.

Maar in psychische zin kun je ook choken. Als er een discrepantie, een slechte balans, is tussen de eisen die aan je gesteld worden en de capaciteiten die je hebt. Verlamt dat je zelfvertrouwen. Dit is een natuurlijke reactie. Je hebt een tekort aan kennis of opleiding en kunt aan de eisen niet voldoen. Een voorbeeld is bijvoorbeeld een functie in een bedrijf krijgen waar je nog niet aan toe bent. Hier kun je iets aandoen, bijvoorbeeld extra cursussen gaan doen. Of een tijdje meelopen met een expert.

3 b ONNODIG CHOKEN BIJ EXAMENS.

Natuurlijk is dit het item wat ik uitgebreid zal behandelen. Je hebt je goed voorbereid op je test, examen of wedstrijd is er geen enkele reden tot faalangst. En toch ben je hypernerveus. Je maakt meer adrenaline [activerend hormoon] dan nodig is. Meer adrenaline kun je vergelijken met het bovenstaande teveel aan benzine waardoor je niet op gang komt.

Gedoseerde stress werkt positief maar een teveel werkt in je nadeel. Een nerveus gevoel, de bewegingen zijn niet vloeiend. Je beweegt zonder gratie, raakt de controle kwijt over je lichaam en geest. Bij een examen bijvoorbeeld belet het je helder te kunnen nadenken. In de sport is je motoriek houterig en inefficiënt. Maar ook cognitief werkt een overdosering tegen je. Je herinnert je bijvoorbeeld eerdere partijen waarin je op die momenten jammerlijk faalde.

TENNIS ALS VOORBEELD, TEVEEL STRESS VOOR DE WEDSTRIJD

Tennis is vaak wachten op de volgende partij, bijvoorbeeld regenpauzes of wedstrijden die heel lang duren. Je bouwt in de tussentijd teveel spanning op. Om die kwijt te raken ging ik meestal een half uur hardlopen met het gelijktijdig observeren van mijn ademhaling. Omdat ik meestal door een teveel aan adrenaline de eerste set verloor deed het joggen mij heel veel goed. Ik verwerkte het teveel aan activiteitshormonen en kwam psychisch en fysiek [ ik was heerlijk warm] optimaal het gravel opstappen.

TIJDENS DE WEDSTRIJD:

Maar ook tijdens de wedstrijd bij cruciale punten kan faalangst boven komen. De balans tussen activiteit en passiviteit [ontspanning] is afhankelijk van je onwillekeurige zenuwstelsel [sympaticus actief en parasympaticus, herstellend] Op cruciale momenten wilde ik ook nog wel eens choken. De verlammende tensie om te falen kruipt door je bloed en hersenen. Je kunt je niet concentreren en je spieren zijn als zijden draadjes zo gevoelig. Belangrijk is dat je het evenwicht, de balans vindt tussen de nodige spanning voor de actie en ontspanning, zonder dat je geparalyseerd wordt.

BRATT GILBERT

Bratt Gilbert geeft advies in zijn boek: ‘How to win ugly’,' Lelijk Winnen' als speler nummer 5 van de wereld geweest en later coach van Agassi. Bratt adviseert te ademen als een vuurvogel, losjes te dansen of springen op de baan en je volledig te concentreren op het volgende punt. In theorie heeft hij gelijk maar toch kun je nog jammerlijk falen.

GORDON FORBES IN ZIJN BOEK’ TOO SOON TO PANIC’

Een Zuid Afrikaanse tennisspeler heeft in de jaren zestig wellicht nooit de absolute top gehaald. Hij wijdt dat aan zijn onvermogen het choken onder controle te krijgen. Soms speelde hij gracieus en stressvrij maar er waren dagen dat hij door overspanning ver onder zijn kunnen presteerde. Hij analyseert  3 soorten chokers.

1 PATHETISCH CHOKEN:

Je hebt een setpoint in de tiebreak en de service in handen. Je armen voelen als lood en de eerste sla je veel te hard en gaat dan ook ver uit. Dan doe je de tweede service te voorzichtig en de bal ploft in het net. Dubbelfout. Weg vertrouwen.

2 SPECTACULAIR CHOKEN:

De dood of de gladiolen. Hij gaat voor het spectaculaire punt en slaat met al zijn power zowel de eerste als de tweede service ver uit.

3 TALENT NIET KUNNEN TOEPASSEN OP CRUCIALE MOMENTEN.

De hele wedstrijd speelt het talent met gratie en alles lijkt soepel te velopen. Tot matchpoint, dan lijkt het of hij er niets meer van kan.
Alle flow is verdwenen en hij faalt. Zijn benen lijken te verkrampen zijn armen voelen zwaar en korter aan. Daarna slaat hij geen bal meer. Ik heb zo eens een wedstrijd gewonnen met matchpoint tegen die mijn tegenstander verknalde en ik won daarna de partij met groot gemak. Niet omdat ik beter speelde maar mijn tegenstander volkomen uit zijn ritme was.

De meeste spelers choken wel eens. Maar bij Federer en Nadal heb ik dat nog nooit geconstateerd. Hoe vaak ze ook bijna onmogelijk achter staan ze weten hun magie te bewaren en winnen bijna altijd.

VOORKOM CHOKEN OP CRUCIALE MOMENTEN.

A :Tijdens de training visualiseer je een dergelijk punt en je speelt juist dat punt met volledige concentratie en gratie.

B: Gebruik ook bewust de diepe lage ademhaling naar je flanken. Of mijn Mantra: sjiriemmmm reciteren.

C: Een affirmatie, een positieve gedachte: ‘Op de cruciale momenten ben ik volledig geconcentreerd en speel mijn beste tennis’.

D: Dans voel jezelf Nurejev...

E: Je denkt aan je training A en bent net zo zelf verzekerd.

Veel succes met de tips. Taco

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.