blussen

Om goed te kunnen blussen moet je eerst weten waar vuur van houdt.

Vuur heeft 3 dingen heel hard nodig om goed te kunnen branden.
-voldoende brandbaar materiaal
-voldoende zuurstof
- voldoende warmte

Er zijn verschillende manieren van blussen. Allemaal zijn ze gebaseerd op een of meerdere van deze componenten.
Wat je het beste kunt gebruiken hangt ook weer af van het type brand , de omgeving van de brand en wat er voorradig is.
Je kunt je zo voorstellen dat wanneer er brand ontstaat in een apparaat dat onder stroom staat een straal water niet de veiligste methode is van blussen. ..

Wanneer er niet voldoende brandbaar materiaal is zal het vuur doven. Wanneer er een brand is van bijvoorbeeld een stapel hout en je haalt er planken uit dan zal het vuur kleiner worden.
Ook kan je preventief brandbare materialen uit de omgeving van de brand weghalen.
Denk hierbij natuurlijk vooral aan je eigen veiligheid.

Een ander bekend voorbeeld is het dichtdraaien van de hoofdgaskraan bij een gasbrand in het fornuis.

Elke brand heeft zuurstof nodig. Als je de ruimte waar de brand zich bevind lang genoeg luchtdicht af kunt sluiten zal het vuur smoren. Wanneer je dan vervolgens de deur vol open gooit laait het vuur heel hard weer op. Er zijn ook blusmiddelen waaronder zand , een blusdeken en in kleine ruimtes een co2 blusser die de eigenschap hebben zuurstof weg te nemen van het vuur.

Voorbereiding

Brand verspreid zich vliegensvlug en zet de ruime binnen een paar minuten om in een zwarte hete vlammende en rokende massa . Er is veel beeldmateriaal te vinden waarin wordt laten zien hoe snel een brand zich binnen een ruimte verspreid. Binnen een paar minuten is het prullenbakbrandje uitgegroeid tot een grote vlammenzee in de huiskamer.

Snelheid is alles wanneer brand uitbreekt. In eerste instantie om op tijd te vluchten.
Maar hetzelfde geldt voor blussen.

Vaak hoor ik mensen zeggen dat ze geen blusmiddelen nodig hebben omdat ze wel een emmer water vullen of een tuinslang gebruiken om te blussen.

Moet je je voorstellen dat er brand uitbreekt dat binnen een paar minuten groter is dan je überhaupt zo kunt blussen en je gaat een emmer vullen of de tuinslang uitrollen.
Tegen de tijd dat je terugbent ben je gewoon veel te laat.

blusmiddelen

1- Blusmiddelen moeten werken.
2-Ze moeten snel voorhanden zijn .
3-Je moet weten hoe je er mee om moet gaat.

1- Het klinkt gewoon te logisch om te vermelden maar hoe vaak komt het voor dat je een poederblusser pakt , naar de brand rent en “pfffff “ er komt nog net een wolkje uit . Verder is het ding zo dood als een pier. Kleine brandblussers staan onder druk. Als ze te lang ergens staan kan de druk er vanaf gaan. Als je deze druk niet regelmatig controleert kun je er weleens weinig aan hebben.
2- Weer iets vanzelfsprekends en weer iets waarmee het heel vaak fout gaat.
Blusmiddelen worden vaak in hoekjes weggestopt waar niemand ze vind. Nog vaker zie je dat blusmiddelen verdwijnen achter bergen met troep die ook in dezelfde ruimte moet staan.
Zelfs in grotere bedrijven waar blusmiddelen verplicht zijn worden ze massaal achter pallets met troep gezet. Je hebt niks aan een blusmiddel als je niet weet waar die is en als je er niet bijkomt.
Laat ze gewoon vrij en zorg dat ze opvallen. Thuis passen ze vaak niet mooi in het interieur.
Zorg dan in ieder geval dat ze makkelijk te pakken zijn en iedereen weet waar ze staan. Ook kun je een vindplaats aangeven door een stikkertje op de kastdeur te plakken met een plaatje van een blusser.

3- Dit is op zich niet moeilijk, maar je moet een aantal dingen wel even weten.
Het is niet in een paar zinnen uit te leggen dus ik verdeel het in verschillende kopjes.
Ik kan van harte aanbevelen om hier in een veilige omgeving mee te oefenen.
Met een veilige omgeving bedoel ik vooral cursussen zoals BHV (bedrijfshulpverlening) onder begeleiding van een instructeur.

verschillende type branden

We verdelen branden in 4 hoofdklassen:
A- vaste stoffen zoals hout etc.
B- Vloeistofbranden
C- Gasbranden
D- Metalen

Op blusmiddelen staat voor wat voor soort brand deze geschikt is.

Het meest voorkomende is een A brand. Dit zijn vaste stoffen. Het meest gebruikelijke blusmiddel is water. Ook andere blusmiddelen zijn erg effectief.

Bij vloeistofbranden moet je denken aan bijvoorbeeld olie en benzine, maar ook frituurvet.
Als je een plas benzine blust met water zal de benzine gaan drijven op het water en zich zo verder verspreiden. Het probleem wordt dus alleen maar groter. Voor frituurvet geldt ook dat je het niet met water kunt blussen. Je krijgt een steekvlam van een paar meter hoog als je een plens water op brandend frituurvet gooit.

Vloeistofbranden blus je het beste door verstikking. Voor benzinebranden gebruik je bijvoorbeeld een AFFF sproeischuimblusser. Deze blusser legt een laagje over de vloeistof waardoor er geen zuurstof bijkomt.

Voor de vlam in de pan gebruik je een deksel om de pan af te dekken. Dit kan ook een blusdeken zijn.
Vergeet niet om het fornuis uit te zetten.

Voor personen die in brand staan gebruik je ook het liefst een blusdeken. Als deze niet voorhanden is kan je de persoon over de grond rollen tot de vlammen doven.

Voor gasbranden gebruik je vooral een poederblusser. Dit kunnen BC of ABC poeders zijn.
Ook is een co2 oftewel een koolzuurblusser geschikt. Om de een of andere reden noem ik ze steeds zuurkoolblussers... Maar ja , iedere gek heeft zo zijn gebrek.

Voor metaalbranden is er een speciale D poeder blusser. Deze branden komen thuis vrijwel niet voor.

Verschillende blusmiddelen hebben zo hun voor en nadelen.

Water
Water heeft een sterk koelende werking. Water is vaak ook ruim voorradig. Een ander voordeel is de preventieve werking. Je kunt het ontstaan en verspreiding van brand voorkomen door de omgeving nat te maken.
Nadelen zijn wel dat het elektrisch geleidend is en dat het veel nevenschade kan veroorzaken.

Poederblusser
Poeder werkt heel effectief als blusser. Poeder is ook voor verschillende soorten branden geschikt en is niet elektrisch geleidend. Poeder is vergeleken andere blussers een stuk goedkoper.
Poeder is het meest voorkomende blusmiddel wat kleine blusmiddelen betreft.

Het grote nadeel van poeder is de nevenschade. De poeder is verschrikkelijk fijn en verspreid zich door de ruimte. Het nestelt zich in elektrische apparaten . Deze gaan meestal op den duur kapot.
In ruimtes met veel apparatuur is het daarom ook handiger om CO2 blussers te hebben.

CO2
CO2 werkt vooral door afkoeling en het wegnemen van zuurstof. Hierdoor zijn ze in kleinere ruimtes een stuk effectiever dan buiten. CO2 zorgt voor geen tot zeer weinig nevenschade en is dus veilig te gebruiken in ruimtes met apparatuur.

Het feit dat CO2 zuurstof wegneemt is ook een risico voor de gebruiker van de blusser. Deze kan ook te weinig zuurstof overhouden om goed te ademen. Pas dus op in kleine ruimtes.

Hoe blus je dan?

Als je een brandslang gebruikt, gebruik dan vooral de sproeistand. De afkoeling is zo optimaal.
Een ander voordeel is dat je brandbaar materiaal niet verspreid. Als je een gerichte straal op een brandende prullenbak zet is de kans groot dat deze brandend en al door de kamer vliegt . Dit blust erg onhandig. De gerichte straal is vooral handig als je een grote afstand moet overbruggen.

Probeer zelf zoveel mogelijk uit de buurt van de vlammen te blijven. Houd hierbij rekening met de windrichting. Wend je hoofd af van de vlammen en strek je arm met de blusmiddelen zoveel mogelijk. Probeer met een paar korte pulsen de brand te blussen. Houd er rekening mee dat de blussers zo leeg zijn. Brandhaspels die aangesloten zijn op het waternet gaan natuurlijk wel langer mee.

Als iemand aan het blussen is, is het dus raadzaam dat iemand anders al bezig is met meerdere blussers te verzamelen.

Een persoon die in brand staat blus je het beste met een blusdeken. Zorg er voor dat je het deken over de persoon legt vanuit de richting van het hoofd naar de romp en benen toe. Op deze manier gaat de dovende vlam van het gezicht af in plaats van daar naartoe. Je kunt beter littekens oplopen in gebieden die meestal bedekt zijn door kleding dan midden in je gezicht.
Vervolgens tik je het deel dat in brand staat aan met de vlakke hand.

Als er geen blusdeken voorhanden is kun je ook de persoon over de grond laten rollen.

Mensen die in brand staan hebben de neiging vol in de sprint te gaan weg van het vuur. Hierdoor krijg je meer zuurstof en dus meer vuur.
Geef duidelijk de opdracht om te gaan liggen of tackle de persoon. Snelle reactie is hier wel geboden.

Dit waren mijn artikelen over brandveiligheid. Ik hoop dat je er wat aan hebt. Uiteraard sta ik open voor feedback en aanvullingen.

Lees ook mijn artikel over brandveiligheid met kinderen

De auteursrechten van dit artikel zijn eigendom van zelfverdedigingsinstituut 013. Kopiëren van deze tekst is niet toegestaan. Voel je vrij om vanaf je website of sociale media naar dit artikel te linken.