Bloeddonatie, wordt donor en help je medemens

Bloeddonor
Een bloeddonatie is vrijwillig je bloed afgeven van bloed.
Het bloed kan bestemd zijn voor iemand  die een bloedtransfusie nodig heeft,
maar ook voor verschillnde soorten onderzoek..
 

Bloed geeft andere mensen die ziek of gewond zijn, weer een kans op een gezonder leven.
Bloed afgeven is eigenlijk een simpele manier om het leven van een ander te redden.
Van een moeder die tijdens een bevalling veel bloed heeft  verloren
tot een ernstig verkeersslachtoffer.

                                                

Ieder mens heeft zelf 5 liter bloed in zijn lichaam,
daar kun je best regelmatig een halve liter van missen.
Omdat wij dat redelijk snel weer zelf aanvullen.

Verder wordt je bloed getest op verschillende infectie ziekten
3-4 keer per jaar even een kleine controle,  je bloeddruk wordt gemeten
en je HB testen is een voordeel van een bloed donor zijn.
En op die manier is bloed afgeven goed voor je gezondheid.

Een bloeddonatie gebeurt meestal op een plaatselijke bloedbank,
waarna jou bloed getest en bewerkt zal worden,
daarna als alles goed is, gaat het naar een patiënt in een ziekenhuis.

 Je wordt tijdens het bloed geven goed in de gaten gehouden.

Wanneer iemand zich aanmeldt als donor,
zal je uitgenodigd worden voor de eerste afspraak bij de dichtstbijzijnde bloedbank.
Tijdens deze afspraak krijg je allemaal informatie over het doneren van je bloed.
Er wordt een uitgebreide medische vragenlijst met je doorgenomen,
daarna volgt er een kleine medisch keuring en worden er een paar buisjes bloed bij je afgenomen
om je bloedgroep te bepalen, je bloedruk wordt gemeten, en ze  testen je op belangrijke infectieziekten.
Vrouwen mogen tot maximaal drie keer per jaar bloed doneren
en mannen tot maximaal 5 keer per jaar

Het is belangrijk, om goed te eten en te drinken voordat je gaat doneren!!!

Daarna volgt de bloedafname: 
je neemt plaats in een makkelijke ligstoel
en dan wordt er een naald aangebracht in een ader in je arm.
Het bloed stroomt dan via een slangetje in een plastic zak.
Het duurt zeven tot twaalf minuten voordat de zak vol is.

Na het doneren kan je nog even wat  drinken en eten, doe dat ook !
want je kan best wel wat wankel op je benen staan.
Al met al sta je na  30-40 minuten weer buiten.
weer op weg naar je huis of werk.

Plasmadonor
Maar er is ook nog een andere manier van doneren,
En dat is het doneren van plasma,  ook daar is een grote behoefte aan.
Bij deze donatie wordt  alleen het plasma afgenomen,
waarna de bloedcellen weer terug in gebracht worden in de bloedbaan van de donor.
Het  plasma kan in zijn geheel aan de patienten worden gegeven
er kunnen ook eiwitten er uit worden gehaald die voor patienten van belang kunnen zijn:

        

Stollingseiwitten
Stollingseiwitten zorgen voor de stolling van het bloed.
Mensen met bloedziekte zoals hemofilie missen een van deze stollingseiwitten.
Hierdoor stolt hun bloed niet meer goed .
Dit heeft ernstige gevolgen bij spontane inwendige bloedingen, operaties en ongelukken.
Met de stollingseiwitten uit het donorplasma kunnen mensen met bloedziekte geholpen worden
en meestal weer een normaal leven hebben.

Afweerstoffen
Afweerstoffen worden gevormd na besmetting met een ziekteverwekker of na een vaccinatie
en zijn van belang voor de afweer.
Om patienten te kunnen beschermen bestaat er behoefte aan afweerstoffen
zoals tegen geelzucht (hepatitis A, hepatitis B), tetanus en andere ziekteverwekkers.

Gevolgen voor de plasmadonor
Plasmadonor zijn is minder belastend voor het lichaam dan een gewone bloedafname,
omdat de bloedcellen (en dus ook het ijzer) weer aan de donor worden teruggegeven.
De donor raakt alleen ruim 1 liter plasma kwijt.
Het afgenomen vocht is met drinken binnen enkele uren aangevuld
en de afgestane eiwitten binnen een dag weer zijn aangemaakt.
Daarom is het verantwoord om na een dag al weer te sporten.

Stamceldonor
Stamceldonor, is een nieuwe naam voor beenmergdonor
Beenmergdonors worden tegenwoordig steeds vaker aangeduid met de algemene term: stamceldonor,
een korter woord voor bloedstamceldonor.

Beenmergdonatie, perifere stamceldonatie of donatie van navelstrengbloed,
het draait allemaal om bloedstamcellen.
Deze bloedstamcellen zijn de moedercellen van alle bloedcellen
en zorgen voor een voortdurende aanvoer van nieuwe bloedcellen.
We hebben het hier niet over de stamcellen waar je in de krant wel over leest
en waarmee misschien in de toekomst ziekten als Parkinson, suikerziekte en Alzheimer kunnen worden behandeld.

Bij een beenmergdonatie worden de bloedstamcellen direct uit het beenmerg gehaald.
Deze bloedstamcellen zitten in het merg van de botten
en worden door middel van puncties met een holle naald opgezogen
Dit gebeurt onder narcose.
Bij een donatie worden de bloedstamcellen uit de bloedbaan gehaald.
Het voordeel van deze wijze van afnemen voor de donor is dat er geen narcose nodig is.
Ook het navelstrengbloed zit vol met bloedstamcellen.
daarom wordt het tegenwoordig ook stamceldonors in plaats van beenmerg-donors genoemd

Een donor kan stamcellen doneren tot en met het 55e levensjaar.
Deze leeftijdsgrens is landelijk bepaald.
Omdat het maken van de weefseltypering erg kostbaar is,
wordt ervoor gekozen de uiterlijke leeftijdsgrens tussen aanmelding en doneren tien jaar te laten,
zodat een donor ook daadwerkelijk een tijd ingeschreven staat.
De leeftijdsgrens wordt zeer streng bepaald,
omdat het om een vrijwillige donatie bij leven gaat, aan een onverwant persoon.

Uitzonderingen
Wel stamceldonor, geen bloeddonor
In Nederland wordt voor de werving van stamceldonors samengewerkt met de bloedbanken.
De keuringseisen voor stamceldonors zijn vrijwel hetzelfde als die voor bloeddonors.
een aantal redenen om als bloeddonor te worden uitgeschreven gelden niet voor het stamceldonorschap.
De meest voorkomende verschillen zijn:
- Donors die zijn uitgeschreven als bloeddonor omdat hun hemoglobinegehalte ("ijzergehalte") steeds te laag was,
mogen stamceldonor blijven;
- Donors die een hoge bloeddruk hebben, maar hier geen medicijnen voor gebruiken,
mogen stamceldonor blijven;
- Donors die zijn uitgeschreven wegens een langer durend verblijf in het Verenigd Koninkrijk in de periode dat de ziekte BSE daar veel voorkwam onder het vee,
mogen stamceldonor blijven;
- Donors die zijn uitgeschreven als bloeddonor omdat zij ooit een bloedtransfusie hebben ontvangen
mogen stamceldonor blijven

                                                

Bij patiënten met een kwaadaardige ziekte aan het beenmerg,
zoals leukemie is de aanmaak van gezonde bloedstamcellen verstoord.
Een transplantatie met stamcellen van een gezonde donor is dan vaak de enige manier
om deze ziekte te kunnen overleven.

Stamceldonatie uit beenmerg
De afname van stamcellen uit het beenmerg gebeurt in het Medisch Centrum St Radboud te Nijmegen,
omdat dit ziekenhuis veel ervaring heeft met het behandelen van bloedziekten en met het afnemen van beenmerg.

 

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.