In deze open correspondentie die tussen Xead-lid Handige Harrie en mijzelf tot stand is gekomen, wordt om de beurt een brief over een bepaald actueel onderwerp aan de ander geschreven, die vervolgens op de brief reageert en zijn eigen visie over het desbetreffende onderwerp geeft.

Onderwerp
Het onderwerp of de stelling van deze brief luidt dat het goed zou zijn als bepaalde privatiseringen worden teruggedraaid.

Beste Handige Harrie,

Als ik naar de ontwikkelingen van het economische beleid in Nederland kijk, dan valt mij op dat de afgelopen 3 decennia vooral in het teken hebben gestaan van privatiseringen. Zoveel mogelijk staatsbedrijven moesten met alle geweld in particuliere handen vallen, want dat zou de prijzen van de producten omlaag brengen, belastingbetalers zouden niet meer mee hoeven te betalen aan een slecht draaiend of verlieslijdend bedrijf, en concurrentie zou ondernemers dwingen om te innoveren. Kortom, alle macht aan de consument, dat was het dogma dat luidkeels gepropageerd werd. De tijd waarin we nu leven laat echter heel duidelijk zien dat het doorvoeren van al die privatiseringen misschien toch niet zo slim was geweest.

Laat ik beginnen met de energiesector. Ik denk dat we inmiddels wel kunnen stellen dat energie net als bijvoorbeeld drinkwater een primaire levensbehoefte is geworden. Dat wil dus zeggen dat er altijd wel een markt voor zal zijn, aangezien iedereen stroom en eventueel ook gas wil hebben. Op de website www.energiewereld.nl valt er in het artikel ‘Onze energieprijzen behoren tot de hoogste in Europa’ te lezen dat de prijs voor elektriciteit sinds 1991 ruim is verdubbeld, onder andere door hogere heffingen en meer BTW. Ook gas is in dezelfde periode fors duurder geworden, en ook wat dat betreft behoren de prijzen in Nederland tot de hoogste van Europa. De privatiseringen van de energiemarkten (in 1998 voor grootverbruikers en 2003 voor kleinverbruikers) hebben ervoor gezorgd dat de kosten voor stroom en gas extra uit de hand zijn gelopen.

Maar waarom zijn de prijzen dan niet omlaag gegaan, zoals voorstanders van de privatisering dat hadden bedacht? Welnu, als je het mij vraagt, dan heeft dat alles te maken met het feit dat het toetreden tot de energiemarkt ontzettend moeilijk is. Het oprichten van een energiebedrijf kost kapitalen, dat de gemiddelde ondernemer met geen mogelijkheid op kan hoesten. Het gevolg daarvan is dat de energiemarkt is verworden tot een oligopolie: er zijn slechts enkele grote aanbieders van stroom en gas. Concurrentie is er dan ook weinig, met als gevolg dat die energieprijzen helemaal niet zo ver dalen als werd beoogd. ‘Men heeft toch wel stroom en gas nodig,’ is de nieuwe mentaliteit, die bedroevend slechte klantenservices met zich meebrengt.

Dan is er nog de postsector, weer zo’n markt die oligopolies in de hand werkt na het doorvoeren van privatiseringen. Ik zou je willen vragen, Handige Harrie, wat was er nou eigenlijk zo mis met die PTT dat we ook deze sector moesten privatiseren? Ik ben zelf postbezorger geweest, en vaak hoorde ik de naam PTT nog vallen. Bij mijn weten functioneerde dit bedrijf prima, en was er geen directe aanleiding om verandering te brengen in de bedrijfsstructuur. Ook de postsector is sinds de privatisering alleen maar duurder geworden. Daar komen de negatieve gevolgen nog eens bij voor werknemers die jarenlang bij de post hadden gewerkt, en na de massa-ontslagen bij TNT Post ineens op straat stonden omdat ze te duur waren geworden voor dit verlieslijdende bedrijf. Ik denk niet dat dit gebeurd zou zijn als de postsector nog gewoon in handen van de staat zou zijn geweest.

Dat privatiseringen in het openbaar vervoer eveneens keihard hebben gefaald, is ondertussen haast een cliché geworden. Steeds meer mensen ondervinden de nadelige gevolgen die deze met zich mee hebben gebracht. Reizen met de bus, trein, tram of metro is verschrikkelijk duur geworden, en aan de prijsstijgingen lijkt maar geen einde te komen. En de service voor de reiziger? Uitzonderingen daargelaten om te janken. Talloze mensen zijn op het openbaar vervoer aangewezen, dus die zullen er toch wel van gebruikmaken, wat er ook gebeurt. Ze moeten immers wel. En van dit gegeven maken de vervoerders grondig misbruik: zo wordt een even reizigers-onvriendelijk als geldverslindend project als de OV-Shitkaart door de strot van de reiziger geduwd, die tevens voor alle kosten op mag draaien omdat die toch veel hoger uitvielen dan vooraf werd gedacht, want het systeem wil maar niet soepel werken. Ondertussen worden de broekzakken van diezelfde reiziger nog eens extra leeggeklopt, want die moddervette bonussen voor de dames en heren die het systeem hebben bedacht moeten toch ergens vandaan komen. Heel opvallend dat het ook nu weer een markt betreft waartoe toetreden een maar wat lastige opgave is.

Het privatiseringsmonster heeft nu zijn ogen op de zorg gericht, met als doel om bijvoorbeeld ziekenhuizen te privatiseren. ZIEKENHUIZEN nog wel! Het kan toch niet zo zijn dat winstbejag vóór de volksgezondheid gaat, Handige Harrie? Ik moet er absoluut niet aan denken dat ook de zorg eraan moet gaan geloven. Die sector heeft het al zo zwaar te verduren, en ik vrees dat een privatisering weleens de doodsklok over deze sector kan gaan luiden. Heeft men dan helemaal niets geleerd van de duidelijk zichtbare gevolgen die de privatiseringen tot dusver met zich mee hebben gebracht?

Alles bij elkaar opgeteld, moet ik de conclusie trekken dat privatiseringen vaak oligopolies veroorzaken. Dit omdat de geprivatiseerde sectoren doorgaans producten betreffen waaraan er altijd een grote behoefte zal zijn, terwijl het moeilijk toetreden is tot deze markten vanwege de omvangrijke investeringen waarmee dit gepaard gaat. Zodoende blijft de concurrentie beperkt, kan het weinig kwaad om de prijzen te verhogen, en ligt de macht meer in handen van de grote bedrijven dan van de consument. Voor mij meer dan genoeg aanleidingen om groot voorstander te zijn van het terugdraaien van de privatiseringen.

Ik ben heel benieuwd in hoeverre jij dezelfde ontwikkelingen waarneemt als ik, en hoe je hier tegenover staat.

Groeten,

Typisch_Ik

Over de open correspondentie tussen Handige Harrie en mijzelf
Zowel Handige Harrie als ikzelf hebben een zeer uitgesproken mening. Dit gegeven, in combinatie met het feit dat onze meningen lang niet altijd met elkaar overeenkomen, vormde de basis voor een samenwerking hier op Xead, waarmee we beogen om op een aansprekende manier de discussie met elkaar aan te gaan over actuele onderwerpen. Daarnaast willen we laten zien dat de beste discussies op het scherpst van de snede gevoerd kunnen worden zonder dat er wederzijdse haat en nijd hoeft te ontstaan, vooropgesteld dat je de mening van een ander op respectvolle wijze benadert.

Klik hier om naar de reactie van Handige Harrie op deze brief te gaan!

Reageren?